Raadsvoorstel verlenging Huisvestingsverordening Rhenen 2019

Bestuurlijk Voorstel raad Datum Behandelaar Zaaknummer Portefeuillehouder Besluitvormend orgaan Publicatie Onderwerp

: : : : : : :

24 april 2023 Karin Wortelboer 1076225 G.J. van Laar Gemeenteraad Rhenen Openbaar Verlenging Huisvestingsverordening Rhenen 2019

Voorstel: De gemeenteraad besluit: 1. in te stemmen met de verlenging van de Huisvestingsverordening Rhenen 2019 tot en met 31 december 2023; 2. kennis te nemen van de memo schaarste in de sociale huursector Rhenen.

Aanleiding / korte voorgeschiedenis Het doel van de Huisvestingswet 2014 is een evenwichtige en rechtvaardige verdeling van woonruimte in Nederland. Het uitgangspunt van de wet is de vrijheid van vestiging. Iedereen die rechtmatig in Nederland verblijft, heeft het recht om zich vrijelijk te verplaatsen en te vestigen. Slechts als er aantoonbaar sprake is van schaarste die leidt tot onevenwichtige en onrechtvaardige effecten is het gemeenten toegestaan om door middel van het vaststellen van een huisvestingsverordening in te grijpen in de woonruimteverdeling. De Huisvestingswet 2014 schrijft voor dat een huisvestingsverordening een tijdelijk karakter heeft van maximaal vier jaar, waarna opnieuw schaarste en verdringing moet worden aangetoond. Op 1 juli 2019 heeft de raad van de gemeente Rhenen de huidige Huisvestingsverordening Rhenen 2019 vastgesteld en deze verordening verloopt op 1 juli 2023. Eind 2022 heeft de regio Foodvalley adviesbureau RIGO opdracht verstrekt om een traject te begeleiden dat ertoe moet leiden dat de regio over actuele lokale huisvestingsverordeningen beschikt die regionaal zijn afgestemd. Deze regionale afstemming heeft in een regionale woningmarkt grote voordelen voor de woningzoekende (o.a. uit het oogpunt van transparantie en gelijke behandeling) en voor de uitvoerders van het woonruimteverdeelbeleid (voornamelijk corporaties).

Kaders De Huisvestingswet 2014 en de Huisvestingsverordening Rhenen 2019 Beoogd effect Een transparante en rechtvaardige woonruimteverdeling in de gemeente Rhenen. Argumenten 1.1 Door verlenging van de huidige verordening ontstaat in de regio meer tijd om te kunnen anticiperen op nieuwe wetgeving. Er is op dit moment veel gaande ten aanzien van regelgeving op het gebied van de woonruimteverdeling. Er is een wijziging van de Huisvestingswet in voorbereiding die naar

1

verwachting o.a. meer mogelijkheden zal bieden om voorrang te geven aan lokaal woningzoekenden. Daarnaast is de wet Regie op de Volkshuisvesting in voorbereiding die naar verwachting gemeenten o.a. gaat verplichten om bepaalde urgente groepen te huisvesten en om ook de particuliere sociale huur te gaan reguleren. Op dit moment is nog onvoldoende helder wat de contouren van de nieuwe wetgeving precies zullen zijn. We verwachten dat er over een aantal maanden meer duidelijkheid zal zijn zodat we deze nieuwe ontwikkelingen kunnen meenemen bij een nieuwe Huisvestingsverordening. 1.2 Door verlenging van de huidige verordening ontstaat in de regio meer tijd om de 8 lokale huisvestingsverordeningen inhoudelijk op elkaar af te stemmen, wat voordelen biedt voor de woningzoekende (o.a. uit het oogpunt van transparantie en gelijke behandeling) en ook voor de uitvoerders van de woonruimteverdeling (voornamelijk corporaties). De verschillen tussen de 8 gemeenten in de regio Foodvalley zijn de afgelopen tijd op wezenlijke punten behoorlijk groot geworden. De ene gemeente stuurt op de particuliere sociale huur, de ander niet; de ene gemeente stuurt op woonwagens, de ander niet; de inkomens- en vermogenseisen aan woningzoekenden verschillen per gemeente; vrijwel iedere gemeente stelt andere (bindings)eisen aan urgent woningzoekenden etc.

Daarbij heeft op dit moment niet elke gemeente in de regio te maken met een aflopende huisvestingsverordening in juli 2023. Er was daarom ook niet bij elke gemeente draagvlak voor een nieuwe verordening per 1 juli 2023. Op dit moment is er wel consensus om te komen tot een goed onderbouwde, regionaal afgestemde actualisatie per 1 januari 2024. Deze gezamenlijke consensus komt de regionale samenwerking op het beleidsveld Wonen ten goede. Het voorgaande neemt niet weg dat iedere gemeente een eigen lokale versie van de Huisvestingsverordening zal vaststellen met daarbij nadrukkelijk de mogelijkheid om af te wijken van de regionale versie als daarvoor goede redenen aanwezig zijn. 1.3 Door verlenging van de huidige verordening ontstaat meer tijd om belanghouders goed mee te nemen en voor juridische toetsing van de nieuwe verordening. Vanuit de Huisvestingswet is het verplicht om bij het opstellen van een Huisvestingsverordening belanghouders goed mee te nemen. Naast gemeenten en corporaties gaat het hierbij ook om de huurdersorganisaties. Door het verlengen van de huidige verordening ontstaat hiervoor meer tijd evenals voor het juridisch laten toetsen van de nieuwe verordening. 2.1 De memo geeft een actuele onderbouwing van de schaarste in het sociale segment in de gemeente Rhenen.

Hiermee wordt voldaan aan het vereiste uit de Huisvestingswet om als gemeente in te mogen grijpen in de woonruimteverdeling door middel van een Huisvestingsverordening. Risico’s en nadelen 1.1 Door verlenging van de Huisvestingsverordening tot en met 31 december 2023 kan het zijn dat we pas later dan wellicht mogelijk de maximale lokale voorrangsregels kunnen toepassen in de gemeente. Op dit moment is het echter nog niet zeker op welk moment de nieuwe Huisvestingswet met daarin de nieuwe voorrangregels in werking zal treden. Hierdoor is het in dit stadium nog niet mogelijk om daar op te anticiperen. Financiële toelichting Gemeenten worden in dit traject begeleid door bureau RIGO. Hiervoor is met middelen vanuit de Regio Foodvalley eind 2022 opdracht verstrekt. Personele gevolgen Er zitten geen personele gevolgen aan dit voorstel. Duurzaamheid Duurzaamheid is niet aan de orde bij dit voorstel. Participatie In dit traject heeft overleg plaatsgevonden met de woningcorporaties in de regio. Op 6 juni vindt in de regio een bijeenkomst plaats voor de huurdersverenigingen om input op te halen voor de regionaal afgestemde huisvestingsverordening.

2

Communicatie Er is geen sprake van communicatie over dit voorstel. Vervolgprocedure Op dit moment is een werkgroep actief met een afvaardiging uit iedere gemeente en met een afvaardiging van de corporaties. Zij werken met RIGO toe naar een regionaal gedragen, actuele en afgestemde verordeningstekst. Op 6 juni is de bovengenoemde bijeenkomst met de huurdersorganisaties. Daarnaast zal tijdens de commissievergadering op 27 juni om de raad te informeren over dit voorstel ook een eerste beeld worden geschetst van de beoogde wijzigingen en zal ook bij de raad worden opgehaald wat de raad belangrijk vindt om mee te geven. Bijlage: 1. Memo schaarste in de sociale huursector in de gemeente Rhenen.

3