Raadsvoorstel verlenging Beleidsplan Minimaregelingen 2020 - 2021

Bestuurlijk Voorstel raad Datum Behandelaar Zaaknummer Portefeuillehouder Besluitvormend orgaan Publicatie Onderwerp

: : : : : : :

26 juni 2021 Marcel Simons 778817 drs. J.M. de Heer-Verheij Gemeenteraad Rhenen Openbaar Verlenging beleidsplan Minimaregelingen 2020 - 2021

Voorstel: Het college besluit: 1. het passensysteem van Intermediad voor de Minimaregelingen en een nieuwe website voor Bureau Minimaregelingen te introduceren per 1 december 2021; 2. voor de pas te kiezen voor de naam Cunerapas; 3. meer ruimte te bieden voor het realiseren van aanbod binnen de bestaande regelingen. De gemeenteraad besluit: 1.het Beleidsplan Minimaregelingen 2020 – 2021 met een jaar te verlengen; 2.het Beleidsplan op het punt van subsidies als volgt te wijzigen: > noodfonds € 9.000; > schuldhulpmaatje € 9.000; > formulierenbrigade en Netwerk tegen Armoede € 4.500; > jeugdfonds Sport en Cultuur € 20.000; 3.dit te dekken uit de in de meerjarenraming opgenomen middelen; 4.de verordening Minimaregelingen 2022 vast te stellen.

Aanleiding/ voorgeschiedenis De Coronacrisis treft iedereen. Veel inwoners van onze gemeente worden financieel getroffen, omdat zij hun winkels moesten sluiten, hun zelfstandig beroep niet konden uitoefenen of omdat hun werkgever de deuren moest sluiten. De Rijksoverheid heeft een breed pakket aan steunmaatregelen getroffen, maar ook gemeentelijk beleid op het gebied van Werk en Inkomen kan soelaas bieden. Bij de vaststelling van de jaarrekening 2019 heeft de gemeenteraad daarom een motie aangenomen om de aanwezige reserve Armoedebestrijding breed in te zetten. Hiervoor is inmiddels een plan van aanpak in uitvoering. Dit plan wordt gelijktijdig met de bestaande beleidsplannen voor minimaregelingen en schuldhulpverlening uitgevoerd. In februari 2020 heeft de gemeenteraad het Beleidsplan Minimaregelingen 2020 – 2021 vastgesteld. We hebben voor een (betrekkelijk) beleidsluw plan gekozen, omdat we het voornemen hadden om aansluitend te komen tot integraal armoedebeleid, waarin ook het Beleidsplan schuldhulpverlening in zou overgaan. Dit integraal beleid zou dan in 2021 ontwikkeld moeten worden. Een maand na dit besluit begon ook voor Nederland en Rhenen de Coronacrisis. Dat wil niet zeggen dat we in de tussentijd stil hebben gezeten. Er zijn het afgelopen jaar diverse projecten opgepakt. Een kleine greep uit de projecten:

1

• • • • •

Voorbereiding pilot Plan van Aanpak Armoedebestrijding Subsidie dierenvoedselbank, die daardoor een uitgiftepunt in Rhenen kon openen Opzetten en subsidie huiswerkbegeleiding en bijles-groep Binnen de minimaregelingen het uitbreiden van het kledingpakket van 4-18 naar 0-18 Verstevigen van communicatie over regelingen bij laag inkomen door folder op A2 niveau

De uitvoering van de minimaregelingen is belegd bij Bureau Minimaregelingen van aanbieder Intermediad. Zij bieden deze op twee manieren aan: 1. door aanbod van ondernemers in een webshop. Het grote voordeel is dat inwoners de uitgave niet zelf hoeven voor te schieten. 2. Omdat er nog niet voldoende aanbod in de webshop was is er als overgangsregeling de mogelijkheid om kosten te declareren. Nadeel is dat inwoners de uitgave dan wel zelf moeten voorschieten. Het is belangrijk om de regelingen zo laagdrempelig en toegankelijk mogelijk aan te bieden, zowel voor de inwoners die er een beroep op willen doen als voor ondernemers die een aanbod willen doen. Het college van Burgemeester en Wethouders heeft een besluit hiertoe genomen. Het voorliggend raadsvoorstel is onderdeel van dit besluit. Kaders Een gemeente is niet verplicht om een Beleidsplan Minimaregelingen te hebben. Wel krijgen gemeenten middelen die specifiek bedoeld zijn om mensen met een laag inkomen te ondersteunen. Beoogd effect ➢ Vaststelling van minimabeleid voor 2022. ➢ Optimalisatie van de uitvoering Argumenten 1.1 We richten ons op het bereiken en goed helpen van inwoners in armoede De afgelopen periode zijn we op drie fronten actief geweest in de bestrijding van armoede: ➢

➢

➢

De Coronacrisis heeft grote gevolgen voor iedereen. Veel mensen worden ook financieel geraakt. Voor de gemeentelijke armoedebestrijding ligt de focus nu op het bereiken van inwoners en op de uitvoering van tijdelijke regelingen, zoals de TOZO (tijdelijke ondersteuning zelfstandig ondernemers). Ontwikkeling van integraal armoedebeleid zal daardoor op zijn vroegst in 2022 opgepakt worden. Bij vaststelling van de jaarrekening 2019 heeft de raad een motie aangenomen waarin het college wordt opgeroepen de armoedereserve breed in te zetten in de bestrijding van armoede in de gemeente Rhenen. Het plan van aanpak hiervoor is door het college vastgesteld en wordt op dit moment uitgevoerd. Dit plan loopt samen op met bestaand beleid en uitvoering. Wij gaan ervanuit dat hieruit nieuwe inzichten ontstaan die beleidsmatig geborgd moeten worden. We hebben geïnvesteerd in verbetering van het aanbod van de minimaregelingen, zowel in de breedte van het aanbod als in de fijnafstemming van de bepalingen in de verordening waardoor regelingen beter aansluiten bij de behoefte. Vanaf 1 januari 2022 worden de Minimaregelingen aangeboden met een passensysteem en wordt een verbeterde website voor het aanvragen van regelingen beschikbaar. Dit zorgt ervoor dat inwoners sneller en gemakkelijker gebruik kunnen maken van de regelingen.

Door niet tegelijkertijd de regelingen zelf te veranderen zorgen we voor een laagdrempelige overgang. Enerzijds omdat de inwoners bekend zijn met de mogelijkheden, anderzijds omdat we dan twee jaar hebben kunnen bouwen aan een adequaat aanbod. In 2021 zorgen we voor verdere uitbreiding van het aanbod en bereiden we de introductie van de pas voor.

2

Zowel inhoudelijk als voor de capaciteitsplanning zijn er dus argumenten om het Beleidsplan met een jaar te verlengen. 2.1 Het is nodig om de paragraaf over subsidieverlening aan te passen In het Beleidsplan Minimaregelingen 2020 – 2021 hebben wij de subsidie aan het Noodfonds lager vastgesteld dan in voorgaande jaren. Het resterende bedrag van € 4.500 wilden wij inzetten vanuit de eigen organisatie. Uit de opgedane ervaring blijkt dat dit geen optimale oplossing is, zowel op het vlak van rechtmatigheid als bedrijfsvoering. Wij stellen daarom voor om deze subsidie weer op te nemen voor een bedrag van € 9.000. Voor de Formulierenbrigade en het Netwerk tegen Armoede was geen subsidie opgenomen. Wel werd gedurende het jaar op aanvraag dekking geboden voor noodzakelijke kosten, met name uit het budget voor de netwerken. Omdat deze mogelijkheid er komend jaar niet meer is stellen wij voor om hiervoor een subsidie op te nemen van € 4.500. De subsidie voor Schuldhulpmaatje blijft ongewijzigd en subsidieverstrekking aan het onderdeel Jobhulpmaatje maakt geen onderdeel uit van dit voorstel. Voor het Jeugdfonds Sport en Cultuur hebben wij in het Beleidsplan Minimaregelingen 2020 – 2021 geen bijdrage opgenomen, omdat wij verwachtten dat er voldoende reserves zouden zijn. Dat is niet het geval gebleken. In 2021 is er daarom een subsidie verstrekt van € 20.000.

— Wij stellen voor om voor 2022 dit bedrag op te nemen. 3.De verordening voor 2022 moet worden vastgesteld als de gemeenteraad akkoord is die met een jaar te verlengen Er worden een aantal wijzigingen doorgevoerd. Op dit moment lopen de regelingen per kalenderjaar, dat wordt 1 juli tot 31 juni. Dit is gunstiger voor de kindregelingen, waarin de zomer juist een belangrijke periode vormt. Belangrijk was dat de wijziging van het loopjaar niet nadelig uitpakt voor de inwoners, en in deze verordening wordt geregeld dat de overgang in het voordeel van de inwoners uitwerkt. Voor besluit Passensysteem: 1.3 We vereenvoudigen per 1 december 2021 de manier waarop we de Minimaregelingen aanbieden Vanaf 1 december 2021 worden de Minimaregelingen aangeboden met een passensysteem en wordt een verbeterde website voor het aanvragen van regelingen beschikbaar. Dit zorgt ervoor dat inwoners sneller en gemakkelijker gebruik kunnen maken van de regelingen. Door niet tegelijkertijd de regelingen zelf te veranderen zorgen we voor een laagdrempelige overgang. Enerzijds omdat de inwoners bekend zijn met de mogelijkheden, anderzijds omdat we dan twee jaar hebben kunnen bouwen aan een adequaat aanbod. In 2021 zorgen we voor verdere uitbreiding van het aanbod en bereiden we de introductie van de pas voor.

2.1 Het passensysteem van Intermediad is een bewezen succesvolle en betrouwbare wijze van aanbieden Intermediad heeft het passensysteem ontwikkeld en meerdere gemeenten in Nederland maken hier gebruik van. Daarbij ontwikkelen zij ook een website die veel gebruiksvriendelijker is. Pas en website zijn niet alleen beter toegankelijk voor de gebruikers van de regelingen, maar ook voor de aanbieders. Een van de knelpunten van het huidige vouchersysteem, namelijk dat ondernemers veel moeite moeten doen om aanbod in de webshop te krijgen, wordt daarmee verholpen. Een mooi voorbeeld is dat van de Gelrepas (www.gelrepas.nl). 2.2 Het bestaande aanbod uit de webwinkel wordt overgenomen in het passensysteem We hebben afgelopen jaar hard gewerkt aan het genereren van aanbod. Dit kan gewoon worden meegenomen in het nieuwe systeem.

3

2.3 Het passensysteem is ook voor andere doeleinden bruikbaar. Het passensysteem kan ook gebruikt worden voor ander aanbod en andere doelgroepen. De pas kan bijvoorbeeld ook, eventueel tegen betaling, worden aangeboden aan alle overige inwoners van de gemeente Rhenen voor aanbiedingen van lokale ondernemers. Een andere mogelijkheid is de pas aan te bieden aan mantelzorgers en daarop specifiek aanbod voor mantelzorgers aan te bieden. 3.1 Cunerapas is een naam die bij de geschiedenis van Rhenen past en voor iedereen herkenbaar is Rhenen is onlosmakelijk verbonden met de geschiedenis van Cunera. Daarom stellen wij voor de pas in gebruik te nemen onder de naam Cunerapas. 4.1 We willen een compleet aanbod voor onze inwoners In het Beleidsplan hebben wij opgenomen dat het aanbod komt van lokale aanbieders. Daar willen wij aan vasthouden, maar dit uitbreiden met aanbod waarvoor geen lokale aanbieder beschikbaar is. Risico’s 1.1 Aanpassingen worden nu niet doorgevoerd Op specifieke punten is het Beleidsplan niet geheel actueel, Waar knelpunten geconstateerd worden tussen beleid en uitvoering zullen wij deze adresseren en, indien nodig, om besluitvorming vragen. 2.1 De budgetten van Hulpmaatje en Jeugdfonds Sport en Cultuur raken uitgeput. Beide organisaties werken met een continuïteitsreserve die op dit moment goed gevuld is.

Wanneer deze toch uitgeput mocht raken kunnen zij een aanvullend subsidieverzoek aan de gemeente richten. Dekking moet dan gezocht worden in de actuele exploitatie en de aanwezig armoedereserve. Voor besluit Passensysteem: 1.1 Er is onvoldoende aanbod in de webshop De bestaande webshop kent een tijdrovend systeem om aanbod toe te voegen. Met het passensysteem wordt dit een stuk eenvoudiger. Ook bieden wij ruimte voor aanbieders die eerst buiten ons beleid vielen. Voorts hebben wij met de gemeente Veenendaal afgesproken om prestatieafspraken te maken met de aanbieder over de tijdige realisatie van aanbod. Wij verwachten daarmee dat het aanbod tijdig adequaat zal zijn. 2.1 De introductie van een nieuw manier van aanbieden moet zorgvuldig gebeuren We kiezen voor een systeem dat zich heeft bewezen van een aanbieder die ruimer ervaring heeft met implementatie van passen. Door tijdige besluitvorming te vragen aan de gemeenteraad hebben wij bovendien voldoende tijd om de introductie voor te bereiden. Financiële gevolgen Dit voorstel heeft geen financiële gevolgen, omdat de dekking in de meerjarenraming gelijk blijft. De uitgaven op Minimabeleid blijken de afgelopen jaren moeilijk te voorspellenen verlopen ook niet gelijkmatig over het jaar.

Bij de vaststelling van beleid hebben we steeds een sluitende begroting gehad, maar bleken de daadwerkelijke uitgaven behoorlijk lager uit te vallen:

Uitgaven minimabeleid BGR REK

2016 507.116 506.689

2017 550.438 546.233

2018 574.187 471.016

2019 590.897 526.287

2020 600.878 589.823

2021 606.409

Hierdoor is een substantiële armoedereserve opgebouwd. Wij verwachten daarom dat de aanpassingen in de subsidieparagraaf binnen de begroting kan worden opgevangen. Als er toch een overschrijding is kan deze worden opgevangen vanuit de reserve. Personele gevolgen Niet van toepassing 4

Duurzaamheid Niet van toepassing Participatie De Adviesraad Sociaal Domein is om advies gevraagd. Dit advies is als bijlage bijgevoegd. Het voorstel is afgestemd met de beleidsadviseur Schuldhulpverlening en de financieel Adviseur. De portefeuillehouder is akkoord. Communicatie Na besluit worden de verlenging van het Beleidsplan met de wijzigingen in de subsidie alsmede de Verordening gepubliceerd. Vervolgprocedure Niet van toepassing Bijlagen: Bijlage 1: Beleidsplan Minimaregelingen 2020 – 2021 Bijlage 2: Advies van Adviesraad Sociaal Domein Rhenen Bijlage 3: Totaaloverzicht adviezen en vragen Bijlage 4: Commentaar op voorstel minimaregelingen 2 Bijlage 5: Brief aan ASD Bijlage 6: Brief aan Hulpmaatje Rhenen Bijlage 7: Was-wordt tabel Minimaregelingen 2022

5