Raadsvoorstel vaststellen voorjaarsrapportage 2024

Bestuurlijk Voorstel raad Datum Behandelaar Zaaknummer Portefeuillehouder Besluitvormend orgaan Publicatie Onderwerp

: : : : : : :

4 juni 2024 Dick Roodbeen 1169553 drs. J.G. Boerkamp Gemeenteraad Rhenen Openbaar Voorjaarsrapportage 2024

Voorstel: De gemeenteraad besluit: 1. kennis te nemen van de beleidsmatige afwijkingen op de politiek/bestuurlijk relevante ontwikkelingen 2024; 2. het bedrag van de financiële bijstellingen voor 2024 te bepalen op € 1.612.000 nadelig; 3. de programmabudgetten uit de begroting met het bedrag van € 1.612.000 (punt 2.) te wijzigen en het nadelig resultaat te muteren op de stelpost begrotingssaldo. 4. het bedrag van de ombuigingen 2024 te bepalen op 50% van het verwachte tekort 2024; 5. kennis te nemen van de bijlage vaststellen voorgestelde begrotingswijzigingen (Voorjaarsrapportage;. 6. kennis te nemen van de bijlage inhuur 2024. Aanleiding / voorgeschiedenis Hierbij bieden wij u de Voorjaarsrapportage 2024 ter kennisname aan. In deze rapportage wordt u geïnformeerd over de beleidsmatige afwijkingen op de politiek/bestuurlijk relevante ontwikkelingen 2024. Daarnaast informeren wij u over de (noodzakelijke) budgettaire bijstellingen en vragen wij u deze vast te stellen. Hiermee ontstaat voor het college een nieuw budgettair kader waarbinnen gehandeld dient te worden. De peildatum van de voorjaarsrapportage is 1 mei 2024. Bijstellingen budgetten Een belangrijk onderdeel van deze rapportage is het actualiseren van de baten en lasten uit de begroting 2024 na wijziging.

Dit is nodig om tijdig te kunnen anticiperen op mogelijke tekorten of inzicht te krijgen in een positieve ontwikkeling van het resultaat. Om tot de actuele prognoses voor 2024 te komen hebben in april/meil gesprekken met de budgetverantwoordelijk medewerkers plaatsgevonden. In die gesprekken zijn de voorlopige uitkomsten van de jaarstukken 2023 en de realisatie tot april 2024 meegewogen bij het bepalen van de actuele prognoses voor 2024. Verwacht resultaat 2024 De Voorjaarsrapportage laat een nadelig resultaat zien van bijna €2 miljoen. Hiervan heeft € 1,6 miljoen betrekking op de voorgestelde wijzigingen in deze rapportage. De budgetten zijn hiervoor beoordeeld naar de stand daarvan in april/mei De belangrijkste redenen voor het tekort zijn: a. De kosten van inhuur b. Kosten jeugdzorg c. Stijging bij het minima en armoedebeleid In het bedrag van de financiële bijstellingen zijn de gevolgen van de meicirculaire 2024, voor zover wij die konden achterhalen uit de Voorjaarsnota van het Rijk, verwerkt.

1

In onderstaande tabel ziet u hoe het resultaat 2024 zich heeft ontwikkelt na de vaststelling van de primitieve begroting 2024. Het resultaat van € 1.922.00 is exclusief het hogere voordeel van de meicirculaire 2024.

Nuancering tekort 2024: Bij de afronding van deze rapportage is de meicirculaire 2024 gepubliceerd. Het extra voordeel bedraagt € 1.364.000 voordelig. Dit betekent dat het tekort 2024 is teruggebracht tot € 799.000 (zie onderstaande tabel). Meer informatie over de meicirculaire is verderop opgenomen. De hogere inkomsten van de meicirculaire 2024 en de taakmutaties worden als wijziging van de begroting verwerkt bij de Najaarsrapportage 2024.

In onderstaande tabel is het financieel perspectief geactualiseerd met de gevolgen van de meicirculaire 2024. Nr.

Omschrijving (in € x 1.000)

2024

1.

Tekort voorjaarsrapportage 2024

1.922 N

2. 3.

Hogere inkomsten meicirculaire 2024 Reservering w.o. taakmutaties*

1.364 V 241 N

Geactualiseerd financieel perspectief 2024 na meicirculaire

799 N

Tekort 2024 vraagt om maatregelen Het verlagen van het tekort in 2024 vraagt om maatregelen en daarmee om keuzes van het bestuur. Voor 2024 kijken wij naar maatregelen van technische aard, mogelijkheden op organisatieniveau en naar haalbare afwijkingen van beleid. Het korte tijdsbestek waarbinnen de maatregelen voor 2024 hun beslag moeten krijgen werkt daarbij niet in ons voordeel. Veel zaken liggen al vast waardoor de mate van beïnvloeding beperkt is. Onze ambitie is minimaal een halvering van het tekort. Nagekomen informatie uit meicirculaire 2024: In de laatste week van mei is de meicirculaire 2024 gepubliceerd. Dat viel samen met de afronding van de Voorjaarsrapportage 2024. Voor zover wij een de gevolgen van de meicirculaire konden voorzien op basis van de Voorjaarsnota van het Rijk zijn deze verwerkt in het gepresenteerde resultaat voor 2024. Dit met als doel om u een zo volledig mogelijk beeld te schetsen van het verwachte resultaat. Voor zover wij weten zijn wij een van de weinige gemeenten die dit op deze wijze verwerken. Een aantal gevolgen konden wij vooraf niet voorzien. Het effect daarvan is significant en bedraagt € 1.364.000 voordelig. Het betreft: a. Extra middelen voor nieuwe taken / uitbreiding van bestaande taken. De mutaties hebben over het algemeen corresponderende gevolgen voor inkomsten en uitgaven.

Daardoor zijn de gevolgen voor de gemeente vaak budgettair neutraal. b. De ontwikkeling van de landelijke maatstaven versus de lokale ontwikkeling. Als de eenheden van de maatstaven op macro niveau dalen (bijvoorbeeld aantal inwoners of woonruimten) dan blijft er geld achter in het gemeentefonds. Het achterblijvende bedrag wordt over de gemeenten verdeeld via de zgn uitkeringsfactor. Hiervan profiteren wij aanzienlijk bij de meicirculaire. 2

c. Bijstellingen van technische maatstaven zoals lokale centrumfunctie, regionale centrumfunctie e.d. Tot slot is de hoogte van de niet gedeclareerde BTW 2023 uit het BTW compensatiefonds meegenomen als voordeel in de prognose 2024 van het gemeentefonds. Kaders Gemeentewet art. 189 Financiële verordening 2020 gemeente Rhenen Beoogd effect a. Kennisnemen van de afwijkingen bij de politiek/bestuurlijk relevante ontwikkelingen 2024. b. Kennisnemen van het geactualiseerde financiële perspectief voor 2024. Argumenten 1.1 Op basis van artikel 6 lid 1 van de financiële verordening 2020 gemeente Rhenen informeert het college de gemeenteraad over de realisatie van de begroting. In de tussentijdse rapportages aan de raad, doet het college voorstellen voor het wijzigen van de geautoriseerde baten en lasten. Het college informeert de raad ook over de voortgang van het beleid (artikel 5 lid 4 van de financiële verordening 2023 gemeente Rhenen). 2.1/3.1 Door het budgetrecht van de raad (art. 189 GW) dient de gemeenteraad te besluiten over de bijstellingen van de budgetten op programmaniveau en bepaalt de raad de hoogte en de bestemming van het resultaat. In het lopende jaar wordt het resultaat van de tussentijdse rapportages gemuteerd op de stelpost begrotingssaldo. Bij de behandeling van de jaarstukken 2024 neemt de gemeenteraad een definitief besluit over de bestemming van het resultaat.

3.2 Met het vaststellen van de voorgestelde wijzigingen door de raad handelt het college en de organisatie zoveel mogelijk rechtmatig. Zie ook de toelichting in bijlage 2. 4.1 Door het budgetrecht van de raad (art. 189 GW) bepalen zij de financiële kaders en daarmee ook de omvang van de ombuigingen. Een taakstelling van 100% is gelet op het tijdsbestek niet reëel. Daarom is het voorstel een taakstelling van 50%. Vanzelfsprekend spant het college zich in om een hoger percentage te halen. 5.1 Door de discussie hierover in 2023 bij de zomerrapportage is het belangrijk dat de raad over de juiste informatie beschikt voordat besloten wordt over de Voorjaarsrapportage. 6.1 Het tekort 2024 wordt voor een aanzienlijk deel veroorzaakt door inhuur plaats vindt om de bedrijfsvoering te coninueren. Risico’s en nadelen 3.1. Als de mutaties uit de voorjaarsrapportage niet door de raad worden vastgesteld ontstaan er mogelijk begrotingsoverschrijdingen. Vanzelfsprekend is de uitvoering van wettelijk taken waaronder de levering van zorg hiervan uitgesloten. Financiële toelichting De financiële gevolgen van de budgettaire bijstellingen van de (deel)programma’s zijn meegenomen in de voorjaarsrapportage 2024. Dit geldt niet voor het hogere voordeel van de meicirculaire 2024. Die worden verwerkt in de Najaarsrapportage 2024.

Voor de invulling van de ombuigingen 2024 vindt besluitvorming plaats bij de behandeling van de Najaarsrapportage. Personele gevolgen Niet van toepassing Duurzaamheid Niet van toepassing Participatie Niet van toepassing 3

Communicatie Niet van toepassing Vervolgprocedure Na behandeling van de voorjaarsrapportage 2024 in het college gaan de stukken naar de raadsleden en fractievolgers. De verdere behandeling ziet er als volgt uit: 11 juni technische behandeling vervalt als gevolg van recente besluitvorming. 01 juli commissie Bestuur en Financiën 09 juli raadsvergadering Bijlagen: Bijlage 1: Voorjaarsrapportage 2024 Bijlage 2: Bijlage vaststellen voorgestelde begrotingswijzigingen Bijlage 3: Overzicht inhuur 2024 Bijlage 4: Raadsbesluit

4