Raadsvoorstel vaststellen Economische Agenda 2023-2026

Bestuurlijk Voorstel raad Datum Behandelaar Zaaknummer Portefeuillehouder Besluitvormend orgaan Publicatie Onderwerp

: : : : : : :

24 mei 2023 Kimberly Dowers en Marjolein Foppen 1092640 D. Poortinga Gemeenteraad Rhenen Openbaar Vaststellen Economische Agenda 2023-2026

Voorstel: De gemeenteraad besluit: 1. vast te stellen de Economische Agenda 2023-2026. 2. de financiële consequenties te betrekken bij de uitwerking van de Begroting 2024.

Aanleiding/ korte voorgeschiedenis Het vorige college heeft in het Bestuursprogramma 2018-2022 hun ambitie uitgesproken om een Economische agenda op te stellen. In 2020 is het traject gestart, maar dit heeft door de coronapandemie vertraging opgelopen. Het college heeft in het Bestuursprogramma 2022-2026 opgenomen de Economische Agenda alsnog af te ronden. Het doel van de Economische Agenda is het versterken van de lokale brede economie. Omdat er behoefte is aan een economische koers, is samen met ondernemend Rhenen, Elst en Achterberg een agenda uitgewerkt. Deze ligt nu voor. De Economische agenda bevat 5 thema’s waar wij de komende vier jaar de focus op hebben. - Vitale Kernen - Stimulerend ondernemersklimaat - Toekomstbestendig bedrijventerrein - Toekomstbestendig buitengebied - Human Capital Bij elk van deze thema’s zijn doelen benoemd en activiteiten opgenomen.

Kaders − Coalitieakkoord en Bestuursprogramma 2022-2026 − Beleidsstukken Recreatie en Toerisme 2021-2025 − Uitvoering Erfgoedprogramma 2023-2027 − Regionale samenwerking Arbeidsmarkt (zoals Werkgeversservicepunt en FoodValley) − Samenwerking FoodValley − Contourennotitie Regionaal Perspectief Landelijk Gebied − Beleidsplan Ruimtelijke Adaptatie Beoogd effect Door de lokale brede economie te versterken beogen we het realiseren van een robuuste toekomstbestendige economie die niet afhankelijk is van een bepaalde sector.

1

Argumenten 1.1 De Economische agenda is opgenomen in het Bestuursprogramma en heeft raakvlakken met andere beleidsvelden. Hoofdstuk 8 van het Bestuursprogramma 2022-2026 heeft als onderwerp ‘ruimte voor ondernemerschap’. Hierin heeft het college het belang van een gezonde lokale economie en ondernemersklimaat verwoord. Ook grote uitdagingen, zoals de druk op de agrarische sector en de arbeidsmarkt worden beschreven. 1.2 Er zijn veel ontwikkelingen, zowel landelijk, regionaal als lokaal op economisch gebied. 1.3 De Economische agenda geeft een heldere koers voor de komende 4 jaar. We staan voor grote uitdagingen: hoge energieprijzen, inflatie, nasleep van de coronapandemie, een groot tekort aan personeel en druk op de agrarische sector. In de Economische Agenda is de focus voor de komende jaren beschreven. 1.4 De Economische Agenda brengt samenhang aan in de diverse thema’s die de economie raken. De economie strekt zich uit over veel thema’s en domeinen. De focus in deze Economische Agenda is gelegd op 5 thema’s. Tussen deze thema’s, maar ook binnen de thema’s is integraliteit noodzakelijk. Geen toekomstbestendige economie zonder duurzaamheid, arbeidsmarkt en buitengebied. Om integraliteit te borgen betrekken we zowel onze interne als externe partners. 1.5 Een rode draad is het versterken van de onderlinge samenwerking tussen de ondernemers en de gemeente.

Door middel van de projecten en onderzoeken die zijn opgenomen in de Economische Agenda werken we aan het versterken van het economische klimaat. De Economische Agenda kan dienen als een leidraad voor de kwartaaloverleggen met de ondernemers om de economie van onze kernen sterk te houden. 2.1 Voor niet alle activiteiten zijn voldoende middelen. Voor het versterken van de vitaliteit van onze kernen wordt voorgesteld om de haalbaarheid te onderzoeken om een coördinator ‘Vitale Kernen’ aan te stellen. De coördinator zorgt voor de verbinding van de sectoren en kernen door zich te richten op de samenwerking en samenhang en om acties en initiatieven aan elkaar te verbinden. De uitwerking van de kosten voor deze coördinator zijn niet begroot en worden in het Begrotingsproces 2024 meegenomen. Risico’s en nadelen 1. De effectiviteit van de maatregelen is mede afhankelijk van inzet en samenwerking door en met ondernemers. Zoals bij de argumenten aangegeven is er nu weinig tot gen afstemming tussen de ondernemers, verenigingen en stichtingen over activiteiten. Dit is een voorwaarde om tot meer vitaliteit in de kernen te komen. 2. Als er onvoldoende financiële middelen zijn, kunnen doelen uit de Economische Agenda niet worden behaald. Om onze economische doelen te behalen is extra formatie beschikbaar gesteld voor een adviseur Landelijk Gebied.

Zoals verwoord bij argument 2.1 zijn niet voor alle onderdelen voldoende middelen op dit moment, zoals voor een coördinator Vitale Kernen. Ook kunnen uit onderzoeken die uitgevoerd worden extra kosten naar voren komen.

2

Financiële toelichting In de begroting zijn de volgende middelen opgenomen voor economie: Structureel Budget ondernemersklimaat

€ 20.000

Economische impuls

€ 15.000

Incidenteel € 58.000

Restant budget 2022

€ 7.500 € 35.000

€ 65.500

Het budget ondernemersklimaat is in 2020 met € 10.000 verhoogd (van € 10.000 naar € 20.000) met als doel om Rhenen hoger op de MKB lijst te krijgen. Met het uitvoeren van de economische agenda beogen we hoger op deze lijst te komen. In hoofdstuk 8 van de Economische Agenda (bijlage 1) is de planning 2023-2026 opgenomen. De planning bevat activiteiten die voortkomen uit de 5 thema’s. Deze activiteiten zijn zoveel mogelijk vertaald in kosten. •

Een groot deel van de activiteiten vraagt om inzet van ambtelijke capaciteit. Hiervan kan een deel worden uitgevoerd binnen de huidige capaciteit economie en de formatie-uitbreiding voor landelijk gebied. Capaciteitsuitbreiding is nodig voor een coördinator vitale kernen voor de periode 20242026. Hiervoor is een budget van 3 x € 45.000 nodig. De middelen van de economische impuls (en restant budget 2022) ad € 65.500 zetten we hiervoor in. Daarnaast wordt het structurele budget van € 15.000 voor de komende 3 jaar ingezet om de formatiekosten te dekken. De formatiekosten kunnen hiermee niet volledig worden gedekt. Er resteert nog een tekort van € 24.500. In de kadernota 2024 is hiervoor een extra budgetaanvraag gedaan. Besluitvorming hierover zal plaatsvinden bij de begroting 2024.

•

Naast interne capaciteit zijn ook middelen nodig voor het organiseren van diverse bijeenkomsten en het uitvoeren van onderzoeken. In de bijlage zijn de kosten geraamd op structureel € 18.100. Deze kosten kunnen worden gedekt uit het huidige budget ondernemersklimaat van € 20.000.

Personele gevolgen Een groot deel van de projecten wordt door team economische zaken uitgevoerd. Er zijn echter ook collega’s uit andere domein betrokken, denk aan: Duurzaamheid, Landelijk Gebied en het Sociaal Domein. Er is inmiddels een nieuwe adviseur landelijk gebied. Verder worden er binnen team duurzaamheid ook extra fte beschikbaar gesteld, gefinancierd met middelen vanuit het Rijk voor duurzaamheid. Duurzaamheid Duurzaamheid is een belangrijk thema binnen de Economische agenda. In verschillende thema’s komt dit terug. Thema Vitale Kernen: binnen dit thema streven wij naar een duurzame en effectieve werkwijze om de onderlinge samenwerking van ondernemers te versterken Thema Toekomstbestendig Bedrijventerrein: wij streven naar duurzaam gebruik van energie, materialen en ruimte, mede door bijvoorbeeld intensivering Thema Human Capital: wij kijken hoe wij via een inclusieve samenleving kunnen zorgen voor een duurzame inzet binnen onze arbeidsmarkt voor onze inwoners.

3

Participatie De eerste fase van het participatietraject is begonnen in 2020. Op dat moment brak de pandemie uit. Hierdoor waren de gesprekken digitaal. De Economische Agenda kon niet tot stand komen zonder actieve deelname van alle partijen. Onder andere ondernemers van verschillende sectoren, ondernemersverenigingen, de HUB, en interne beleidsmedewerkers/adviseurs. Deze hebben input geleverd voor het eerste concept. In de tweede fase heeft onder andere inhoudelijke toetsing van interne beleidsmedewerkers plaatsgevonden, waarmee de inhoud is versterkt. Ook heeft een bijeenkomst met de ondernemersverenigingen plaatsgevonden, zowel over Vitale Kernen als over de concept Economische Agenda. Het doel van dit bijeenkomst was de response van de aanwezigen mee te nemen in de verdere afronding van de Economische Agenda. Communicatie Het besluit van de raad wordt gecommuniceerd met de betrokkenen, via de bekende contactgegevens, gemeentepagina, en de ondernemersnieuwsbrief. De betrokken beleidsmedewerkers worden ook geïnformeerd Economische Agenda. Met de organisatie wordt het besluit gedeeld via intranet. Vervolgprocedure In de toekomst wordt de Economisch agenda een belangrijke leidraad voor de kwartaaloverleggen met de ondernemersverenigingen. Wij hebben als doel om de voortgang op de beschreven projecten tijdens dit overleg met de ondernemers en stakeholders te bespreken.

De opgehaalde informatie van wordt meegenomen in de jaarlijkse monitoring van de Economische agenda. In overleg met de griffie, zullen wij de raad iedere 2 jaar informeren over de voortgang van de Economische agenda. Bijlagen: Bijlage 1: Economische Agenda gemeente Rhenen 2023-2026 Bijlage 2: Vitale stads- en dorpskernen gemeente Rhenen, Bureau Buiten (mei 2023) Bijlage 3: Verwerking suggesties consultatie raad EA Bijlage 4: Wijzingen definieve versie EA tov concept-versie d.d. 16 mei (vertrouwelijke bijlage)

4