Raadsvoorstel vaststellen Bestemmingsplan Verduurzamen en herbestemmen Landgoed Prattenburg
Tekst van het document
Bestuurlijk Voorstel raad Datum Behandelaar Zaaknummer Portefeuillehouder Besluitvormend orgaan Publicatie Onderwerp
: : : : : : :
12 november 2024 Shirley Halbesma 1177672 G.J. van Laar Gemeenteraad Rhenen Openbaar Vaststellen bestemmingsplan Verduurzamen en herbestemmen Landgoed Prattenburg
Voorstel: De gemeenteraad besluit: 1. voor de aanleg van een natuurbegraafplaats van ongeveer 18 ha, het bestemmen van de zonneweide van 300 m² en de bouw van een kapschuur, het bestemmingsplan ‘Verduurzamen en herbestemmen Landgoed Prattenburg’ (bijlage 2) gewijzigd vast te stellen; 2. in te stemmen met de beantwoording van de zienswijzen van provincie Utrecht, Natuur en Milieufederatie Utrecht, Natuurmonumenten en Utrechts Landschap en één omwonende en de ambtshalve wijzigingen zoals opgenomen in bijlage 1 de ‘Reactienota ‘Verduurzamen en Herbestemmen Landgoed Prattenburg’; 3. geen exploitatieplan vast te stellen; 4. het vaststellingsbesluit en het vastgestelde bestemmingsplan te publiceren en voor zes weken ter inzage te leggen.
Inleiding Landgoed Prattenburg is gelegen in de gemeenten Veenendaal en Rhenen en is ruim 450 ha groot. Naast bebouwing (zoals een kasteel en koetshuis) bestaat het merendeel van het landgoed (ongeveer 400 ha) uit bos. Voor de openstelling van het bos ontvangt het landgoed een minimale bijdrage van de overheid. Het landgoed acht extra inkomsten noodzakelijk voor de instandhouding van de natuur. Landgoed Prattenburg heeft daarom, in samenwerking met Natuurbegraafplaatsen van Waarde, het plan opgevat om op een deel van het landgoed te verduurzamen en herbestemmen. Het gaat in dit bestemmingsplan vooral om het realiseren van een natuurbegraafplaats. Het ontwerpbestemmingsplan ‘Verduurzamen en Herbestemmen Landgoed Prattenburg” lag vanaf donderdag 13 juli 2023 tot en met woensdag 23 augustus 2023 voor iedereen ter inzage. Er zijn vier zienswijzen binnengekomen die voornamelijk over het Natuur Netwerk Nederland gaan. Kaders Het bestemmingsplan heeft vóór 1 januari 2024 als een ontwerpbestemmingsplan ter inzage gelegen. Daarom blijft het oude recht van toepassing tot het bestemmingsplan van kracht is. Dit volgt uit artikel 4.6, lid 2, sub a, onder 1, van de Invoeringswet Omgevingswet. In dit geval is dan de juridische basis, artikel 3.1 van de Wet ruimtelijke ordening (Wro). De procedure tot vaststelling van een bestemmingsplan is opgenomen in artikel 3.8 Wro.
Artikel 6.12 Wro bepaalt of er al dan niet een exploitatieplan vastgesteld moet worden. Het plan is daarnaast voorbereid op basis van afdeling 3:4 Algemene wet bestuursrecht (Awb).
1
Beoogd doel Het beoogd effect is het landgoed Prattenburg exploitabel maken en zo duurzaam in stand te houden en invulling te geven aan een groeiende maatschappelijke behoefte aan natuurbegraven. Argumenten 1.1 De exploitatie van de natuurbegraafplaats draagt bij aan het duurzaam in stand houden van het landgoed De natuurbegraafplaats zorgt voor structurele inkomsten voor het landgoed. De exploitatie wordt verzorgd door Natuurbegraafplaatsen van Waarde. Het landgoed ontvangt hiervoor een structurele bijdrage uit erfpacht. Deze inkomsten worden gebruikt aan het in stand houden van het landgoed. Denk bijvoorbeeld aan de personeelskosten voor het in stand houden van het park, het onderhoud van de bossen, de natuur en de opstallen. 1.2 Door de aanleg van 300 m2 zonnepanelen wordt het landgoed duurzamer in haar exploitatie en energievoorziening Om de duurzaamheid van het hoofdhuis en het koetshuis te verhogen heeft het landgoed Prattenburg, naast de pelletkachel, een klein zonneveld aangelegd van 300 m², achter het koetshuis. Op deze locatie liggen de zonnepanelen niet in het zicht. De zonnepanelen, samen met de pelletkachel dekken grotendeels de energievoorziening van het koetshuis en het hoofdhuis.
1.3 De bouw van de kapschuur met zonnepanelen is nodig voor opslag machines en verdere verduurzaming Op de locatie van de voormalige boomkwekerij op het landgoed is een kapschuur van 150 m2 gebouwd. Het dak is voorzien van zonnepanelen. De kapschuur doet dienst als opslag voor de machines van het landgoedbedrijf. De zonnepanelen dragen bij aan de verduurzaming van de rijksmonumentale tuinmanswoning en de kapschuur. 1.4. De kapschuur is zorgvuldig landschappelijk ingepast In aansluiting op bestaande heggen en zichtlijnen. Daarnaast past de functie bij de historie van de plek als bomenkwekerij. De schuur is gebouwd met duurzaam (FSC) hout uit eigen bos. Het bestemmingsplan legt de benodigde compensatie aan natuur vast. 1.5 De oppervlakte aan natuur wordt groter Met dit plan wordt ongeveer 13,3 ha Bos en ongeveer 5 ha Agrarisch gewijzigd naar ‘Natuur’. Voor de agrarisch percelen geldt dat een deel gebruikt wordt voor de natuurbegraafplaats en een deel alleen voor natuur. De oppervlakte van alleen natuur bedraagt ongeveer 5190 m² en geldt als oppervlaktecompensatie. Oppervlaktecompensatie is verplicht voor ontwikkelingen binnen het Natuur Netwerk Nederland en volgt uit de provinciale verordening, meerwaardebenadering.
Het gaat om de ontwikkeling van de natuurbegraafplaats gelegen in het ‘bos’ ( 3390 m²), de zonneweide (300 m²) en de kapschuur (150 m²), de aanleg van een onverharde parkeerplaats (750 m 2). 1.6 De kwaliteit van de natuur wordt beter De agrarisch gronden worden omgezet naar een specifiek natuurdoeltype. Dit kan bijvoorbeeld kruidenrijk grasland zijn. Het uiteindelijke natuurdoeltype wordt in overleg met de provincie bepaald. Daarnaast geldt voor een aantal bospercelen dat deze nu nog een ‘lage’ kwaliteit natuurdoeltype hebben. Met de provincie is afgesproken dat deze een hoger natuurdoeltype krijgen. De provincie en het landgoed leggen deze afspraken verder vast in een overeenkomst. 1.7 Het bestemmingsplan borgt de omzetting naar natuur. De bestemming ‘Bos’ en de bestemming ‘Agrarisch’ wijzigt naar ‘Natuur’. In het bestemmingsplan staat een voorwaardelijke verplichting die verwijst naar het Inrichtingsplan. De initiatiefnemer is verplicht zich te houden aan de bepalingen in het inrichtingsplan. Hierin staat bijvoorbeeld hoe de inrichting van de natuur eruitziet. Daarnaast sluiten initiatiefnemer en de provincie Utrecht een overeenkomst waar overeenkomstige bepalingen staan.
2
2.1 Er wordt tegemoet gekomen aan de zienswijzen over de aantasting van het Natuur Netwerk Nederland. Het ontwerpbestemmingsplan ‘Verduurzamen en Herbestemmen Landgoed Prattenburg” lag vanaf donderdag 13 juli 2023 tot en met woensdag 23 augustus 2023 voor iedereen ter inzage. Er zijn vier zienswijzen binnengekomen. Drie min of meer gelijkluidende zienswijzen hebben als belangrijkste onderwerp de aantasting van het Natuur Netwerk Nederland. Dit heeft geleid tot een forse aanpassing van het bestemmingsplan. Het bestemmingsplan wordt uitgebreid met ongeveer 5 ha agrarisch percelen die dienen als kwalitatieve en kwantitatieve compensatie van het Natuur Netwerk Nederland. De grafdichtheid van de natuurbegraafplaats gelegen binnen de ‘bospercelen’ wordt verlaagd van 250 naar 150 per ha. Op een groot deel van de agrarisch percelen is een natuurbegraafplaats toegestaan met een grafdichtheid van 500 graven per/ha. Een oppervlakte van 5190 m² is enkel bestemd als natuur. Daarnaast wordt in de regels de bedoelde inrichting van de natuurbegraafplaats expliciet vastgelegd. Bijvoorbeeld: Er mogen geen nieuwe paden aangelegd worden ten behoeve van de natuurbegraafplaats. De bestaande paden worden niet verhard. Er worden geen permanente gedenkstenen geplaatst op de graven. Er worden geen bomen gekapt, anders dan het reguliere bosbeheer.
In bijlage 1 vindt u een samenvatting van alle zienswijzen en de beantwoording hiervan. 2.2 Er wordt tegemoet gekomen aan de wens van de provincie om een onderbouwing te geven van alle voorgestelde ontwikkelingen op het landgoed. Volgens de provincie is de natuurbegraafplaats een stedelijke ontwikkeling die verboden is in het landelijke gebied. Onder strikte voorwaarden kan het soms toch. In het geval van het landgoed Prattenburg betekent dit dat een onderbouwing is gemaakt die inzicht geeft van de toekomstige ontwikkelingen, zowel inkomsten als uitgaven. Op deze wijze toont het landgoed aan welke bijdrage de natuurbegraafplaats levert in de duurzame instandhouding van het landgoed. De totaalvisie is in overleg met de provincie en een erfgoedconsulent tot stand gekomen. De totaalvisie maakt geen onderdeel uit van het bestemmingsplan. De totaalvisie is gedeeld met de provincie en de gemeente. Een deel van de totaalvisie, zonder de fin 3.1 U moet een besluit nemen over het wel of niet vaststellen van een exploitatieplan Artikel 6.12 van de Wet ruimtelijke ordening (Wro) bepaalt dat de gemeenteraad een exploitatieplan vaststelt voor gronden waarop sprake is van een bouwplan zoals bijvoorbeeld één of twee woningen.
De gemeenteraad hoeft geen exploitatieplan vast te stellen als het verhaal van de kosten van de grondexploitatie over de in het plan begrepen grond anderszins verzekerd is, bijvoorbeeld door het sluiten van een anterieure overeenkomst. Er is met initiatiefnemer een anterieure overeenkomst afgesloten. Hierin is ook het planschaderisico afgewenteld op de initiatiefnemer. 4.1 Wettelijke procedure kan worden afgerond Op de vaststelling van een bestemmingsplan is de uniforme procedure van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) van toepassing, met dien verstande dat binnen 12 weken na de terinzagelegging een besluit over de vaststelling moet worden genomen. Kanttekeningen (risico's en nadelen) 1.1 Er kan beroep ingesteld worden door belanghebbenden Belanghebbenden, waaronder de provincie, kunnen beroep instellen.
3
Er is goed overleg geweest met de provincie en de Natuur en Milieufederatie Utrecht. We denken dat door de voorgestelde wijzigingen er een meerwaarde is gecreëerd voor de natuur. Hierdoor verdwijnen de belangrijkste bezwaren. Aanvullende financiële notities Het betreft een verzoek om herziening van het bestemmingsplan. Doordat er een exploitatie- en planschade overeenkomst is afgesloten, worden de ambtelijke kosten voor het in procedure brengen van dit bestemmingsplan in rekening gebracht bij de initiatiefnemer. Dit geldt ook voor eventuele verzoeken om planschade, die ook nog eens worden toegewezen. Op basis van deze overeenkomst zitten er aan dit verzoek geen kosten verbonden voor de gemeente. Vervolg Vervolgstappen Na dit besluit worden de conceptstukken definitief gemaakt overeenkomstig de ‘Reactienota ‘Verduurzamen en Herbestemmen Landgoed Prattenburg’. Na positieve besluitvorming door de raad wordt de vaststelling gepubliceerd in Het Gemeenteblad, Hét Gemeentenieuws en op de gemeentelijke website. Eenieder die een zienswijze heeft ingediend én alle belanghebbenden, ongeacht of zij een zienswijze hebben ingediend, kunnen beroep aantekenen bij de Raad van State. Participatie De initiatiefnemer heeft omwonenden op de hoogte gebracht van dit plan. De provincie Utrecht, Natuur- en milieufederatie Utrecht en Natuurmonumenten en Utrechtlandschap hebben het landschap bezocht.
Daarnaast was er ambtelijk overleg met de gemeente Veenendaal, provincie Utrecht, Natuur en milieufederatie Utrecht, over het bestemmingsplan. Zij wachten de resultaten van deze procedure af. Communicatie De ter inzagelegging van het bestemmingsplan wordt gecommuniceerd via het Gemeenteblad, het Gemeentenieuws en via de website. Bijlagen Bijlage 1: ‘Reactienota ‘Verduurzamen en Herbestemmen Landgoed Prattenburg’ Bijlage 2: bestemmingsplan inclusief bijlagen (toelichting, bijlagen toelichting, regels inclusief bijlagen, verbeelding.
4