Raadsvoorstel vaststellen beleid - en beheerplan wegen 2025-2030 (1)

Bestuurlijk Voorstel raad Datum Behandelaar Zaaknummer Portefeuillehouder Besluitvormend orgaan Publicatie Onderwerp

: : : : : : :

11 maart 2025 Geert van de Laak 1197507 G.J. van Laar Gemeenteraad Rhenen Openbaar Beleid - en beheerplan wegen 2025-2030

Voorstel: De gemeenteraad besluit: 1. het beleid- en beheerplan Wegen 2025-2030 (bijlage 1) vast te stellen, om; • de wegen op kwaliteit Basis te houden; • groot onderhoud zo economisch en duurzaam mogelijk uit te voeren; • gebruik te blijven maken van de beheersystematiek van de CROW; 2. een voorziening onderhoud wegen te vormen voor een bedrag van € 52.532 en dit bedrag te dekken uit de reserve onderhoud wegen; 3. de reserve onderhoud wegen op te heffen en het restant ad € 56.468 toe te voegen aan de algemene reserve; 4. de kosten groot onderhoud te verwerken in de perspectiefnota 2026 waarbij de jaarlijkse toevoeging aan de voorziening vanaf 2028 wordt verhoogd met 3% prijsindex.

Inleiding In dit beleid- en beheerplan Wegen leest u hoe we invulling geven aan het groot onderhoud van wegen. De raad stelt dit beleid vast. Zaken als de aanleg en dagelijks onderhoud van een weg zijn hier geen onderdeel van. Besluiten hierover worden genomen in het mobiliteitsplan, een omgevingsplan of een kwaliteitsplan onderhoudsniveau openbare ruimte. Het beleid dat wordt voorgesteld is het volgen van de beheersystematiek van de CROW en te streven naar een kwaliteit basis. Het werk dat daaruit voort komt levert het beheerplan groot onderhoud. De tweejaarlijkse inspectie maakt dat het beheerplan regelmatig wordt vernieuwd en daardoor accuraat blijft. Kaders Wegenverkeerswet Visie op Rhenen Bestuursprogramma Beoogd doel De gemeente bereikbaar te houden op een veilige manier. Argumenten 1.1 Daarmee is het beleid rondom groot onderhoud aan verhardingen duidelijk

1

Beheer van openbare wegen is een wettelijke verplichting, maar hoe en op welk niveau heeft nog enige keuzeruimte. Met vaststellen van het beleidsplan is duidelijk welke systematiek we gebruiken en wat we daarmee willen bereiken. 1.2 Deze kwaliteit voldoet het beste aan de wens uit Visie en bestuursprogramma De kwaliteit bij wegbeheer wordt bepaald door een verdeling van het areaal over de niveaus Hoog, Basis en Laag. Dat is een natuurlijke verdeling omdat niet alle wegen dezelfde leeftijd hebben. De verdeling over de bandbreedtes van de verschillende niveaus maakt dat niveau Basis een verdeling kent waarbij de meeste wegen er goed bij liggen. Een percentage van ca. 10 % kent schade die in een periode van 2 jaar onderhoud vraagt. En minder dan 9% zijn wegen waar direct onderhoud nodig is. Na uitvoering van dat directe onderhoud ligt de kwaliteit van elke weg op niveau Basis of hoger. Het niveau waar de verharding aan de veiligheidskenmerken voldoet. 1.3 Onderhoud op het juiste moment is het goedkoopste onderhoud. De tweejaarlijkse inspectie levert de informatie van de wegvakken waar aandacht nodig is. Het digitale beheersysteem selecteert vervolgens waar de aandacht het eerste naar toe mag. Bij die selectie wordt gekeken naar veiligheid en behoud van constructiewaarde. Daardoor is het mogelijk om gericht te kijken welk onderhoud op welk moment het beste past.

Daardoor kan gekozen worden voor het optimale onderhoud. 1.4 De systematiek van CROW werkt De systematiek is bij veel wegbeheerders in gebruik. Dat samen met de jaren dat de systematiek wordt toegepast en verbeterd, maakt dat dit het meest bruikbare systeem is. Door gebruik te maken van gedragsmodellen is enige voorspelling in de toekomst mogelijk. Dat maakt dat er ook inzicht is in de langere termijn. 1.5 Een geautomatiseerde wijze van beheer is nodig Om te kunnen beheren is het nodig dat de omvang daarvan bekend is. Een omvang van ca. 975.000 m2 aan verharding is niet meer analoog te beheren. Door gebruik te maken van het beheerprogramma van Greenpoint is de data wel te beheren. Om de data te gebruiken wordt de wegbeheersystematiek van de CROW gebruikt. Deze systematiek is onderdeel van het beheerprogramma van Greenpoint. 2.1 Voor het tekort in het meerjarenonderhoud is een voorziening noodzakelijk In 2023 is de voorziening onderhoud wegen opgeheven vanwege het ontbreken van een door de raad vastgesteld meerjarenonderhoudsplan. Met dit voorstel wordt het onderhoudsplan voor de periode 2025-2029 weer vastgesteld. Conform het BBV zijn gemeenten verplicht om een voorziening voor groot onderhoud te vormen wanneer er sprake is van voorzienbare en objectief bepaalbare toekomstige uitgaven voor onderhoud. Voor het groot onderhoud is budgettaire ruimte geraamd in de begroting.

Ten opzichte van deze budgetten is er in deze periode een tekort van € 52.532 (zie bijlage 1 tabel pagina 10). Met ingang van 2025 dient derhalve een voorziening ter hoogte van dit bedrag te worden gevormd. 3.1 De reserve onderhoud wegen biedt dekking De restant middel van de in 2023 opgeheven voorziening wegen zijn bij de bestemming van het jaarrekening resultaat 2023 toegevoegd aan de ingestelde reserve onderhoud wegen. Nu weer een voorziening moet worden gevormd kan de reserve worden ingetrokken. Hierdoor kan de voorziening worden gedekt ten laste van de reserve. Wij stellen voor het restant van de reserve onderhoud wegen ad € 56.468 toe te voegen aan de algemene reserve. 4.1 Het beheerplan geeft een inschatting van de kosten tot 2030 Het beheerplan is gedeeltelijk verwerkt in de huidige meerjarenbegroting. Op basis van dit plan dienen de ramingen voor de jaren 2028 en 2029 te worden aangepast c.q. in de begroting te worden opgenomen. Daarnaast dient de toevoeging aan de voorziening in 2028 nog te worden verhoogd met een prijsindex van 3%. Dit geldt ook voor de in de nieuwe jaarschijf 2029 te ramen toevoeging aan de

2

voorziening. De mutaties in de begroting, de voorziening en de reserve zullen worden verwerkt in de Perspectiefnota 2026. 4.2 Het groot onderhoud past nagenoeg binnen de begroting De kosten voor het onderhoud in het huidige beheerplan bedragen gemiddeld € 290.000 per jaar. De budgettaire ruimte in de begroting over deze periode bedraagt gemiddeld € 280.000. Dit betekent dat het groot onderhoud aan de wegen nagenoeg binnen de begroting kan worden uitgevoerd en de omvang van de te vormen voorziening relatief klein is. Kanttekeningen (risico's en nadelen) 1.1 Hoe kan uitstel van onderhoud optimaal zijn? In het beleidsplan geven we aan dat we rekening houden met projecten anders dan wegonderhoud. Dat rekening houden met betekent in veel gevallen dat het duurzaam onderhoud aan de weg niet plaatsvind. Er wordt alleen dat gedaan wat nodig is om de weg veilig te blijven gebruiken. Zo’n vorm van onderhoud is niet duurzaam maar zorgt er wel voor dat we geen geld uitgeven aan iets wat tijdelijk is. 1.2 Beleid is voor vijf jaar, beheerplan voor twee jaar De tweejaarlijkse inspectie geeft de informatie om te bepalen welk onderhoud nodig is. Dat onderhoud geeft de korte termijn 0-2 jaar wat het beheerplan is. Met een doorzicht voor de middenlange termijn. De inspectie in het tweede jaar van elk beheerplan maakt dat de planning voor onderhoud wordt bijgesteld op de laatste gegevens.

Het beleid geeft de wijze aan waarop we invulling geven aan onze plicht om te onderhouden. Om bij de tijd te blijven is herziening van het beleid elke 5 jaar wenselijk. 2.1 Onderhoud wegen Binnenveld maakt geen onderdeel uit van de begroting In het beheerplan zitten ook wegvakken in het Binnenveld. Maar niet de maatregelen voor de Weidijk, Zijdvang, Maatsteeg of Veenweg wat in het levensduuradvies wordt voorgesteld. In dat advies worden maatregelen gegeven die onder onderhoud vallen. Of vervanging betreffen. Kosten van vervanging maken geen onderdeel uit het van het groot onderhoud. De in het advies genoemde maatregelen zijn mede afhankelijk van de keuzes die in het project verkeersveiligheid Binnenveld gemaakt worden. In het besluit wat onlangs genomen is, wordt gestreefd naar een lagere intensiteit. Als dat gerealiseerd wordt, heeft dat invloed in de te maken keuzes voor het beheer van deze wegen. 3.1 het restant ad € 56.468 toe te voegen aan de voorziening Een voorziening moet worden aangevuld als de begroting ontoereikend is voor de uitvoering van het onderhoudsplan. Door alles toe te voegen aan de voorziening is er meer dekking voor het volgende onderhoudsplan. Een voorziening moet echter zijn afgestemd op de verplichtingen die er zijn. Die worden bepaald door het onderhoudsplan.

Het toevoegen van het restant van de reserve onderhoud wegen aan de voorziening is derhalve niet toegestaan en daarom worden deze middelen toegevoegd aan de algemene reserve. Indien er de komende jaren of in het volgende onderhoudsplan hogere tekorten zijn moet de voorziening weer worden aangevuld vanuit de algemene middelen. Aanvullende financiële notities Onderhoud uitvoeren op het moment dat het het meeste voordeel oplevert maakt dat de uitgaven resultaatgericht zijn. Dit heeft tot gevolg dat de uitgaven niet jaarlijks hetzelfde zijn. De onder 2.1 ingestelde voorziening wordt ingezet om de wisselende kosten van onderhoud te dekken. Hierdoor zijn er de komende jaren in de begroting geen budgettaire afwijkingen. Indien bij een toekomstig beheerplan de gemiddelde kosten hoger zijn dan de budgettaire ruimte zullen wij u voorstellen om de voorziening te verhogen. Vervolg Vervolgstappen Onderhoudsplan voor dit jaar wordt opgesteld. Daarnaast zal de inspectie worden ingepland en uitgevoerd. Verder wordt het jaar rond de revisie van de projecten en uitgevoerd groot onderhoud in het systeem verwerkt.

3

Monitoring of evaluatie Beheren is een doorlopend proces. De tweejaarlijkse inspectie als ook het jaarlijks onderhoudsplan zijn momenten waar de voortgang vastgelegd wordt. De inspectie geeft zicht op de kwaliteit van dat moment. Communicatie Vooraf aan het uit te voeren onderhoud worden de belanghebbenden geïnformeerd. Bijlagen Bijlage 1: Beleid- en beheerplan Wegen 2025-2030

4