Raadsvoorstel vaststellen Beheerverordening gemeentelijke begraafplaatsen gemeente Rhenen 2023.

Bestuurlijk Voorstel raad Datum Behandelaar Zaaknummer Portefeuillehouder Besluitvormend orgaan Publicatie Onderwerp

: : : : : : :

20 september 2022 Ronald Keijman 1016807 G.J. van Laar Gemeenteraad Rhenen Openbaar Beheerverordening begraafplaatsen gemeente Rhenen 2023

Voorstel: Het college besluit: de ‘nadere regels gemeentelijke begraafplaatsen gemeente Rhenen 2023’ (bijlage 2) vast te stellen onder voorbehoud dat de gemeenteraad de Beheerverordening begraafplaatsen gemeente Rhenen 2023 vaststelt. De gemeenteraad besluit: A. de ‘Beheerverordening begraafplaatsen gemeente Rhenen 2023’ (bijlage 1) vast te stellen; B. de ‘Beheerverordening begraafplaatsen gemeente Rhenen 2010’ (bijlage 4) in te trekken; C. de financiële consequenties van ongeveer € 12.000,00 mee te nemen in het bestuursvoorstel over de verordening op de heffing en de invordering van lijkbezorgingsrechten 2023. Aanleiding/ korte voorgeschiedenis De laatste Beheerverordening begraafplaatsen dateert van 2010. In deze relatief lange periode zijn er een aantal verschillende ontwikkelingen geweest die aanleiding zijn om een nieuwe beheerverordening vast te stellen. Zo zijn er ontwikkelingen op het gebied van: De uitvoerbaarheid De leesbaarheid Duurzaamheid Mandatering Wensen van inwoners en ondernemers Kaders Het wettelijke kader voor het vaststellen van de Beheerverordening begraafplaatsen is de Wet op de Lijkbezorging. Beoogd effect Gevolg kunnen geven aan tendensen, ontwikkelingen, wensen en vragen van inwoners en ondernemers die er zijn op het gebied van begraven in de gemeente Rhenen en daarnaast een betere uitvoerbaarheid van de verordening voor de gemeente.

Argumenten 1.1 Het college is bevoegd om over een nadere uitwerking te beslissen. 1

De nieuwe verordening is het belangrijkste document met de belangrijkste juridische regels. Daarover besluit de raad. De nadere uitwerking met meer details is een bevoegdheid van het college. Het college stelt de nadere uitwerking alleen vast als de nieuwe verordening door de Raad is vastgesteld. 2.1 De nieuwe verordening voldoet meer aan de wensen van inwoners en ondernemers. Begrafenisondernemers hebben ons meermaals aangegeven dat nabestaanden behoefte hebben aan de mogelijkheid om ook voor 20 jaar de grafrechten te verlengen. Deze mogelijkheid is nu opgenomen in artikel 17,3e lid. Dit artikel verwijst vervolgens door naar artikel 7,3e lid van de nadere regels. 2.2 De nieuwe verordening is beter uitvoerbaar. In de huidige regeling is niets opgenomen over het schudden of samenvoegen van een grafruimte. Naast uitleg hierover in hoofdstuk 1, van de nieuwe verordening, is hiervoor daarom nu een nieuw artikel 30 in de verordening opgenomen omdat de praktijk hierom vraagt. Om dezelfde redenen is ook het opgraven en herbegraven of cremeren in dit artikel opgenomen. Meer informatie treft u hierover aan in de nieuwe nadere regels. Verder is het vorige artikel 22 over het onderhoud door de gemeente nu opgenomen in een nieuw artikel 24. Nieuw is dat de gemeente het algemene basisonderhoud van de gehele begraafplaats uitvoert.

Daarnaast is het nu geregeld dat de onderhoudsplichtige een onderhoudsbijdrage is verschuldigd voor dit algemene basisonderhoud van de begraafplaatsen. Nieuw in artikel 25 zijn er nu regels over de verplichting die de rechthebbende/gebruiker heeft om de grafbedekking te onderhouden en indien nodig te herstellen op zijn/haar kosten. 2.3 De nieuwe verordening geeft het college meer ruimte om maatwerk toe te passen in bijzondere situaties van inwoners. Verder is er nu in artikel 33 een hardheidsclausule in de verordening opgenomen zodat ons college in bijzondere gevallen van deze verordening kan afwijken als een belanghebbende een onvoorzien en onredelijk nadeel zou ondervinden door toepassing van de bepalingen van deze verordening. Ook is het nu in artikel 17,4e lid geregeld dat de algemene graven voor maximaal 10 jaar worden uitgegeven. 2.4 Door het vergunningsvrij maken van grafbedekking verlagen we kosten voor inwoners en zorgen we voor deregulering. Op dit moment moeten inwoners een vergunningaanvragen voor het plaatsen van grafbedekking. Dit zorgt voor een administratieve last, zowel bij inwoners als bij ambtenaren. We stellen voor dat inwoners alleen een melding hoeven te doen. Dit in het kader van deregulering en kostenverlaging voor inwoners.

In een tijd van afscheid nemen en begraven hebben inwoners al veel hoge kosten en administratie door het overlijden van hun dierbare. 2.5 De nieuwe verordening is beter leesbaar. De huidige verordening is in hoge mate een verordening waarvan teksten van het VNG-model zijn overgenomen. Dit is destijds gedaan vanwege de uniformiteit van de regeling. Inmiddels zijn onze inzichten daarin veranderd en is de hele verordening doorgelicht. Inzet daarbij was het verbeteren van de leesbaarheid. Wij hebben daarbij vooral gekeken om de verordening wat vriendelijker te maken voor de lezer. Wij hebben bijvoorbeeld zoveel mogelijk het woord “lijk” vervangen door het woord overledene. Ook hebben wij een aantal teksten in de artikelen aanzienlijk ingekort en is het taalgebruik toegankelijker en eenvoudiger gemaakt. In de achtergrondinformatie vindt u in het document ‘achtergrondinformatie wijzigingen van Beheersverordening 2010 naar Beheerverordening 2023’ In deze versie van de nieuwe verordening ziet u welke wijzigingen zijn doorgevoerd. 2.6 Het voorstel past beter bij hoe we in de praktijk de begraafplaatsen beheren. Een voorbeeld hierbij is: er staan in de huidige verordening geen regels over schudden en samenvoegen, terwijl we dit in de praktijk al wel doen. 2.7 De nieuwe verordening is duurzaam. Aan de nieuwe verordening is een nieuw artikel 9 toegevoegd.

Dit artikel handelt over Lijkomhulsels en grafgiften. In dit artikel is onder meer opgenomen dat kisten en omhulsels alleen mogen worden gemaakt van biologisch afbreekbare materialen. Verder is opgenomen dat naast de wet er allerlei andere regels zijn die iets verplichten over de doorlaatbaarheid van vloeistoffen en gassen,

2

mechanische eigenschappen, vorm en biologische afbreekbaarheid. Voor meer informatie hierover verwijzen wij u naar artikel 9 van de nieuwe beheerverordening. 2.8 Een efficiënte uitvoering van de verordening vraagt om een mandaatregeling. Voor alle praktische uitvoerende zaken mandateren wij in de nieuwe verordening deze werkzaamheden aan de beheerder van de begraafplaats in plaats van het college. Dit levert een veel efficiëntere en werkbare uitvoering van de nieuwe verordening op. Een voorbeeld hiervan is opgenomen in artikel 5. Hier staat dat de beheerder de bevoegdheid heeft om toestemming te verlenen aan bezoekers om met een aangepast voertuig de begraafplaats te bezoeken. Voorheen was dit voorbehouden aan ons college. Een ander voorbeeld is dat de beheerder nu in bijzondere gevallen van de in artikel 11 genoemde tijden van begraven kan afwijken. 2.9 Het ruimtegebruik op de begraafplaatsen dient efficiënt te zijn. De mogelijkheid om een graf te reserveren hebben wij daarom wederom niet opgenomen. Dit in verband met de beperkte begraafcapaciteit. Als veel mensen graven reserveren, wordt een begraafplaats ‘vol’ terwijl er soms tientallen jaren niemand begraven ligt. Daarnaast is het heel lastig om afwegingen te maken: wie mag wel een graf reserveren? En wie niet? Het is heel ingewikkeld om emotionele argumenten objectief af te wegen.

In hele bijzondere situaties kan het college afwijken door middel van de hardheidsclausule. Risico’s en nadelen Door het vergunningsvrij maken van grafbedekking kunnen we inkomsten mislopen Een vergunning kost geld, een melding doen kost niets. Dit betekent dat we minder inkomsten zullen hebben. Het afgelopen jaar waren de inkomsten uit deze vergunningen € 12.000,00. Dit bedrag is afhankelijk van het aantal mensen dat overlijdt in een jaar. Daar staat tegenover dat we inwoners tegemoetkomen en regels verminderen. Financiële toelichting Aan het vaststellen van de Beheerverordening begraafplaatsen gemeente Rhenen 2023 zijn financiële gevolgen verbonden. Alleen het vergunningsvrij maken van grafbedekking zorgt voor een daling van inkomsten, van circa € 12.000,00 per jaar. Zie argument 2.4 en onder risico en nadelen. De daling van deze legesopbrengsten is niet verwerkt in de begroting van 2023 en de meerjarenraming 20242026. Daarom zal de wijziging van de begroting worden meegenomen in het bestuursvoorstel over de Verordening op de heffing en invordering van lijkbezorgingsrechten 2023. Daarnaast wordt jaarlijks gekeken naar de hoogte van leges en tarieven van de gemeentelijke belasting. Inwoners betalen bijvoorbeeld voor grafrechten. Maar daar heeft deze nieuwe verordening geen directe invloed op.

Personele gevolgen Het vaststellen van een nieuwe beheerverordening begraafplaatsen heeft geen personele consequenties. Duurzaamheid Zie argument 2.7. Participatie Afgelopen jaren kregen we enkele wensen en ideeën van inwoners en begrafenisondernemers. Deze hebben we meegenomen in het maken van deze nieuwe verordening. Een uitgebreider participatietraject zetten wij in bij toekomstige herinrichtingsplannen van begraafplaatsen. Communicatie We plaatsen de nieuwe verordening op overheid.nl. We maken daarnaast een krantenbericht over de nieuwe verordening in de gemeentepagina.

3

Daarnaast hebben we een document gemaakt (‘achtergrondinformatie wijzigingen van Beheersverordening 2010 naar Beheerverordening 2023’) om de wijzigingen makkelijk inzichtelijk te maken. Deze kunnen inwoners ook raadplegen. Vervolgprocedure Deze verordening treedt in werking op 1 januari 2023. Bijlagen: Bijlage 1: De Beheerverordening begraafplaatsen gemeente Rhenen 2023. Bijlage 2: Nadere regels gemeentelijke begraafplaatsen gemeente Rhenen 2023. Bijlage 3: Toelichting gemeentelijke begraafplaatsen gemeente Rhenen 2023. Bijlage 4: De Beheers verordening begraafplaatsen gemeente Rhenen 2010. Bijlage 5: Achtergrondinformatie wijzigingen beheers verordening 2010 naar beheers verordening 2023

4