Raadsvoorstel Uittreding AVU gemeenten De Ronde Venen en Eemnes

Bestuurlijk Voorstel raad Datum Behandelaar Zaaknummer Portefeuillehouder Besluitvormend orgaan Publicatie Onderwerp Voorstel:

: : : : : : :

31 december 2025 Maartje van Vilsteren 34840 Caroline Folmer Gemeenteraad Openbaar Uittreding AVU gemeenten De Ronde Venen en Eemnes

<test>

Het college besluit de raad voor te stellen te besluiten: 1. In te stemmen met het ontwerp-uittredingsbesluit uit bijlage 2, en daarmee het uittreden van gemeenten De Ronde Venen en Eemnes uit de AVU, officieel voor te leggen aan het algemeen bestuur van de AVU. De hoofdzaken voor de gemeente Rhenen hiervan zijn: • Voor 2027 heeft uittreding van de twee gemeenten verwaarloosbare financiële gevolgen; • Voor de jaren 2028-2031 geldt dat Rhenen op basis van het aandeel brandbaar afval en gftafval een deel van de kosten ten gevolge van uittreden zal dragen; • Naar verwachting zal dat aandeel extra kosten niet meer dan enkele honderden tot duizenden euro’s bedragen, en kan dit aandeel verminderd worden door meer te sturen op het verminderen van de hoeveelheid brandbaar afval. 2. De conceptzienswijze uit bijlage 3 op te sturen naar de AVU vóór 1 mei 2026. Via de zienswijze benadrukken we het belang van het tijdig in gesprek treden over toekomstige ontwikkelingen en daaruit volgende implicaties. <Test> Inleiding De Afvalverwijdering Utrecht (AVU) is een gemeenschappelijke regeling, bestaande uit op dit moment 25 deelnemende Utrechtse gemeenten, die zorg draagt voor de overslag, het transport en de verwerking van huishoudelijk afval. De inzameling valt niet onder de zorg van de AVU waardoor de organisatie hiervan bij de deelnemende gemeenten zelf ligt.

Een twaalftal AVU-gemeenten maakt op dit moment gebruik van private partijen voor de inzameling van het huishoudelijke afval. Door een verschuiving in het aanbod van private inzamelpartijen in de markt hebben deze twaalf gemeenten besloten om na afloop van de contractperiode aan te sluiten bij publieke inzamelaars. In het geval van De Ronde Venen en Eemnes betekent het aansluiten bij hun beoogde publieke inzamelaar ook de overdracht van de overslag, het transport en de verwerking. De kerntaak van de AVU valt hierdoor weg. Daarom hebben de colleges van beide gemeenten een uittredingsverzoek gedaan aan het Dagelijks Bestuur van de AVU. Het opgestelde uittredingsplan vindt u terug in bijlage 1. Kaders • Artikel 42 van de statuten van de Gemeenschappelijke Regeling Afvalverwijdering Utrecht; • Artikel 2 van de Uittredingsregeling GR AVU 2020. Beoogd doel Een uittreding van gemeenten De Ronde Venen en Eemnes zonder significant financieel nadeel, financieel risico of nadeel als gevolg van aangegane verplichtingen voor gemeente Rhenen en de overige 22 deelnemende gemeenten van de GR AVU.

1

Argumenten 1.1 Door instemming met het ontwerp-uittredingsbesluit wordt het uittredingsplan voorgelegd aan het Algemeen Bestuur van de AVU Het ontwerp-uittredingsbesluit (bijlage 2) bevat een tweetal beslispunten: de vaststelling van het uittredingsplan (bijlage 1) en een akkoord op de uittreding van de twee gemeenten. Tijdens de AVU Algemeen Bestuursvergadering van 24 juni 2026 wordt besloten over deze twee beslispunten. Na instemming van de raden van de deelnemende gemeenten wordt het ontwerpbesluit definitief gemaakt. 1.2 Eventuele nadelige gevolgen voor de overige deelnemende gemeenten worden voor 2027 bijna volledig vergoed Volgens de Uittredingsregeling van de GR AVU moet bij uittreding van een gemeente een plan worden opgesteld. Voor dit plan is IPR Normag als onafhankelijke externe deskundige gevraagd om de gevolgen en kosten van uittreding te onderzoeken. De uittreding mag geen financieel nadeel, financieel risico of nadeel als gevolg van aangegane verplichtingen opleveren voor de overige 23 gemeenten van de AVU. Op het moment dat er wel nadelige gevolgen optreden, worden die gecompenseerd door de uittredende gemeenten. Het onderzoek van IPR Normag resulteert zodoende in een uittreedsom die beide gemeenten moeten betalen aan de AVU.

De Ronde Venen vergoedt hiervan over het jaar 2027 100% en de gemeente Eemnes 90% (€606 minder op de totale AVU begroting dan wanneer 100% vergoed zou zijn). 1.3 Voor de vier jaren na 2027 geldt onder een afbouwstaffel een gedeeltelijke vergoeding Vanuit het solidariteitsbeginsel is besloten om de uittredende gemeenten, met name gezien de relatief lage beheerskosten en het kleine aandeel van de twee gemeenten op de totale begroting, een afbouwstaffel mee te geven. In 2027 wordt, zoals vermeld in argument 1.2, respectievelijk 100% en 90% vergoed door De Ronde Venen en Eemnes. Daarna geldt een afbouwstaffel van 20% per jaar tot en met 2031. 1.4 Uittreding van de twee gemeenten heeft geen consequenties voor de bedrijfsvoering van de AVU De bedrijfsvoering van de AVU bestaat hoofdzakelijk uit regievoering, het afsluiten en beheren van contracten voor de overslag, het transport en de verwerking van huishoudelijk afval van de aangesloten gemeenten. Het uitreden van de twee gemeenten heeft geen consequenties voor de uitvoering van deze taken. Het aantal contracten wijzigt niet, er valt geen overslaglocatie weg en de uitvoering hoeft ook niet op een andere wijze te worden aangepast. Wel moeten sommige afzet- en verwerkingscontracten aangepast. Dit heeft geen financiële consequenties voor de AVU.

Alleen voor PMD geldt dat het gedeelte van de administratieve afhandeling en registratiesoftware kosten van de twee uittredende gemeenten voor rekening komt van de overige AVU gemeenten. Dit is meegenomen in de berekening van de uittreedsom. Daarnaast heeft uittreding nauwelijks tot geen effect op de omvang van de werkzaamheden van de AVU, en zodoende volgt geen wijzigingen in formatie en personele bezetting. 1.5 Het uittredingsplan is gebaseerd op het uittredingsplan van gemeente Vijfheerenlanden in 2020 Het uittredingsplan van de gemeente Vijfheerenlanden is als blauwdruk gebruikt voor het nieuwe uittredingsplan. 2.1 Met het indienen van de zienswijze benadrukken we het belang van tijdige communicatie In de zienswijze verzoeken we de AVU om tijdig in gesprek te treden met de deelnemende gemeenten bij toekomstige ontwikkelingen die mogelijke (financiële) implicaties voor gemeenten tot gevolg hebben. Kanttekeningen (risico's en nadelen) 1.1 Bevoegdheid voor een besluit over de uittreding en daarmee over de gevolgen voor deelnemende gemeenten ligt bij het Algemeen Bestuur van de AVU De raden van deelnemende gemeenten hebben geen bevoegdheid om een besluit te nemen over uittreding van gemeenten. Deze bevoegdheid ligt bij het Algemeen Bestuur van de AVU. Gemeente Rhenen wordt vertegenwoordigd in het Algemeen Bestuur door de portefeuillehouder. De

2

gemeenteraden kunnen zodoende ook niet direct een besluit nemen over de gevolgen voor deelnemende gemeenten. Wel worden de gemeenteraden in de mogelijkheid gesteld om een zienswijze in te dienen op het uittredingsplan (zie bijlage 3), én krijgen zij die mogelijkheid bij alle financiële stukken van de AVU waarop de uittreedsom wordt gebaseerd. Zodoende is er wel mogelijkheid tot inspraak. 1.2 De afbouwstaffel leidt tot een lichte stijging van verrekenkosten voor de overgebleven gemeenten Door de afbouwstaffel zullen de volgende verrekenkosten (zie bijlage 1 blz 7 voor de verrekenkosten) ten gevolge van uittreding door de overgebleven 23 gemeenten worden gedragen: Jaartal Percentage op te vangen Bedrag in euro’s verrekenkosten 2027 0,07% €606 2028 0,91% €8.039 2029 1,74% €16.080 2030 2,57% €24.766 2031 3,41% €34.139 De verdeling van de verrekenkosten is op basis van het aantal tonnen brandbaar afval en gft-afval dat een gemeente heeft. Daardoor kan nu nog niet met zekerheid worden gezegd welk aandeel voor rekening van de gemeente Rhenen komt. Door grotere stappen te zetten in de vermindering van ons aandeel brandbaar afval, zal het aandeel van de extra bijdrage aan de verrekenkosten ook verminderen. Omdat de kosten gedragen worden door 23 gemeenten, is de verwachting dat het aandeel voor de gemeente Rhenen maximaal enkele duizenden euro’s in 2031 zal bedragen.

Aanvullende financiële notities IPR Normag is een extern en onafhankelijk bureau dat onderzoek heeft gedaan naar de gevolgen en kosten van uittreding. Op basis van de AVU jaarrekening 2024, AVU begroting 2026 en de AVU ontwerpbegroting 2027 zijn relevante posten gedefinieerd voor het bepalen van de uittreedsom. Per post is de omvang in beeld gebracht volgens de manier die beschreven staat in de Uittredingsregeling van de GR AVU. In bijlage 1 vindt u uitleg terug over de bepaling van de uittreedsom op basis van de frictiekosten en desintegratiekosten met een doorwerkingsperiode van maximaal vijf jaar na uittreding. De definitieve uittreedsom wordt niet via dit raadsvoorstel vastgesteld. De uittreedsom van Eemnes wordt vastgesteld na vaststelling van de AVU jaarrekening 2025. Voor De Ronde Venen geldt dat de uittreedsom na vaststelling van de AVU jaarrekening 2026 definitief wordt gemaakt. Dit in verband met de verschillende beoogde data van uittreding, en de wens om alle feiten en omstandigheden mee te nemen in bepaling van de definitieve uittreedsom. Vervolg Vervolgstappen Na instemming met het uittredingsplan en vaststelling van het ontwerpbesluit door de AVUdeelnemende gemeenten worden deze in de algemeen bestuursvergadering van 24 juni 2026 besproken.

Na instemming met beslispunt 2 wordt de concept zienswijze voor 1 mei 2026 opgestuurd naar de AVU zodat eventuele aandachtspunten nog voor 24 juni 2026 kunnen worden doorgevoerd. Aanvullend is de AVU bezig met het opstellen van toekomstscenario’s. Een extern bureau onderzoekt het veranderende landschap, waaronder de verschuiving in de markt van private inzamelbedrijven die hebben geleid tot uittreding van deze twee gemeenten, en wat dit op de lange termijn voor gevolgen heeft voor de GR AVU. Zodra het onderzoek af is, wordt dit rapport met u gedeeld. Monitoring of evaluatie n.v.t. Participatie n.v.t. Communicatie n.v.t. 3

Bijlagen Bijlage 1: Uittredingsplan AVU – De Ronde Venen en Eemnes; Bijlage 2: Ontwerp-besluit uittreding gemeenten De Ronde Venen en Eemnes Bijlage 3: Concept zienswijze uittreding gemeenten De Ronde Venen en Eemnes

4