Raadsvoorstel Ontwerpbegroting AVU 2026

Bestuurlijk Voorstel raad Datum Behandelaar Zaaknummer Portefeuillehouder Besluitvormend orgaan Publicatie Onderwerp

: : : : : : :

26 februari 2025 Maartje van Vilsteren 1194013 C. Folmer Gemeenteraad Rhenen Openbaar Ontwerpbegroting AVU 2026

Voorstel: De gemeenteraad besluit: 1. in te stemmen met de Ontwerpbegroting 2026 van de Afvalverwijdering Utrecht (AVU); 2. de concept zienswijze uit bijlage 4 in te dienen bij het bestuur van de AVU. De belangrijkste punten uit de zienswijze zijn: • het verzoek tot een eenduidige indexatiemethode; • het verzoek tot meebewegen met de financiële ontwikkelingen bij gemeenten. 3. de structurele financiële gevolgen te verwerken in de afvalstoffenheffing 2026.

Inleiding Het bestuur van de Afvalverwijdering Utrecht (AVU) verzoekt de raad van de gemeente Rhenen via de brief uit bijlage 1 om in te stemmen met de ontwerpbegroting 2026 (bijlage 2). Volgens artikelen 34 en 35 van de statuten van de GR AVU worden de raden van de deelnemende gemeenten in gelegenheid gesteld om zienswijzen kenbaar te maken. Deze zienswijzen moeten voor 1 mei 2025 schriftelijk ter attentie van het Algemeen Bestuur (AB) van de AVU worden ingediend. Ook op het moment dat geen zienswijzen worden ingediend moet dit schriftelijk aan het AB medegedeeld worden. Kaders Wet gemeenschappelijke regelingen Gemeenschappelijke regeling AVU Beoogd doel De Afvalverwijdering Utrecht stelt jaarlijks een ontwerpbegroting op om gemeenten in staat te stellen zienswijzen in te dienen op de begroting van het volgende jaar. Argumenten 1.1

Instemming met de ontwerpbegroting 2026 stelt de AVU in staat om haar werkzaamheden te verrichten

1.2

De verwachte kosten per afvalstroom zijn gebaseerd op de te verwachten ingezamelde tonnages per afvalstroom De tonnages van de AVU begrotingen 2024, 2025 en 2026 zijn per afvalstroom weergegeven in bijlage 3. Er worden voor 2026 geen significante wijzigingen voorzien in het verwachte tonnage voor grof huishoudelijk restafval ten opzichte van de begroting 2025. Voor fijn huishoudelijk restafval en gft geldt dat de AVU de verwachtingen van 2025 heeft bijgesteld op basis van de inzamelcijfers van 2024. Hierdoor vallen deze stromen hoger uit ten opzichte van de begroting van vorig jaar. Het niet behalen 1

van de afvalambitie komt hier duidelijk naar voren. Ook voor glas en papier geldt dat de verwachte tonnages zijn bijgesteld op basis van de inzamelcijfers. Voor papier verwachten we een daling in het tonnage van ongeveer 8% vergeleken met 2024. Voor PMD verwachten we geen veranderingen in het tonnage ten opzichte van de AVU begroting 2025. 1.3 De verwachte kosten per afvalstroom zijn geïndexeerd volgens de contractuele afspraken Op de tarieven voor de verwijdering en de verwerking van afval vindt jaarlijks een indexatie plaats. De toe te passen tarieven voor overslag, transport en verwerking van het (grof-) huishoudelijk restafval en gft-afval zijn geïndexeerd conform de contracten. De overslag en transport kosten voor de glasverwerking zijn met 6% geïndexeerd. De inzamelkosten voor oud papier worden ook met 6% geïndexeerd ten opzichte van 2024. De beheerskosten blijven, inclusief indexatie in lijn met voorgaande jaren. De kosten per afvalstroom zijn weergegeven in bijlage 3. 1.4

Op het verbranden van afval geldt vanaf 2026 een tweetal heffingen waardoor de kosten hoger uitvallen Op het verbranden van restafval geldt jaarlijks een heffing per ton: de afvalstoffenbelasting. Voor 2026 is dit tarief nog onbekend. Daarom is gerekend met een indexatie van 3% op het actuele tarief. Dit brengt het tarief voor 2026 op € 40,89 per ton verbrand afval. Aanvullend moet in 2026 voor het eerst ook CO2-heffing worden betaald over de uitgestoten hoeveelheid CO2 per ton verbrand afval. Deze heffing bedraagt in 2026 nog enkele euro’s, maar loopt richting 2030 snel op. De beide heffingen leiden tot een hoger begrotingstotaal voor 2026 in vergelijking met 2024 en 2025. De stijging van de CO2-heffing voor de komende jaren is weergegeven in bijlage 3. 1.5

Eén van de doorgevoerde bezuinigingen voor 2026 is het beëindigen van het programma ‘Afval van Utrecht’ Het bestuur van de AVU heeft laten weten in 2026 niet meer door te gaan met het programma Afval van Utrecht. Dit programma ondersteunde deelnemende gemeenten bij de afvalcommunicatie, preventie en -scheiding. Uit de evaluatie van dit programma in 2024 bleek te weinig gemeenten hiervan gebruik te maken. Dit was één van de voornaamste redenen om per 2026 te stoppen met het programma. Ook de financiële opgave waar veel gemeenten de komende jaren voor komen te staan was één van de doorslaggevende redenen. Gemeenten betaalden €1 per ton aangeleverd restafval voor dit programma. 2.1 Volgens de statuten van de GR AVU mogen gemeenteraden zienswijzen kenbaar maken Als raad van een deelnemende gemeente heeft u tot 1 mei 2025 de tijd om een zienswijze over de ontwerpbegroting 2026 kenbaar te maken. Ook als geen zienswijze wordt ingediend, moet dit schriftelijk worden gemeld aan het AB van de AVU voor 1 mei 2025. 2.2

De gemeente Rhenen heeft de wens tot eenduidige indexatiepercentages voor alle gemeenschappelijke regelingen waar we als gemeente bij aangesloten zijn Op dit moment hanteren gemeenschappelijke regelingen verschillende financiële uitgangspunten en lopen indexatiepercentages uiteen. Rhenen zou graag dezelfde indexatiepercentages willen hebben voor alle gemeenschappelijke regelingen, waar we als gemeente bij aangesloten zijn. De gemeente dient daarom een zienswijze bij de AVU in, met wensen over eenduidige indexatie en kostenbeheersing (bijlage 4). 3.1

De kosten zoals weergegeven in de ontwerpbegroting 2026 worden meegenomen in de berekening van de afvalstoffenheffing 2026 Eind Q4 2025 ontvangt u als raad een tariefvoorstel voor de afvalstoffenheffing 2026. De berekening van dit tarief is mede gebaseerd op de verwachte kosten van de AVU. Kanttekeningen (risico's en nadelen) 2.1 In de brief uit bijlage 1 legt de AVU uit dat de meest efficiënte kostenbeheersing voor de begroting 2026 zal moeten volgen uit eigen gemeentelijk beleid In de brief schenkt de AVU aandacht aan het thema kostenbesparingen. De AVU geeft aan dat besparingen op contractkosten het meest effectief zijn. Dit kan behaald worden door de

2

afvalhoeveelheden te beïnvloeden. Overige afvalstromen worden via de AVU goedkoper verwerkt dan het restafval, mede vanwege de extra heffingen op het verbranden van restafval. Zoals aangegeven in argumenten 1.2 – 1.4, stijgen deze kosten voor het verbranden van restafval de komende jaren terwijl ons verwachte tonnage nauwelijks verschilt. Het niet in lijn lopen met de afvalambitie komt hier duidelijk naar voren. De AVU benadrukt dat incidentele investeringen in maatregelen en acties om de hoeveelheid restafval terug te dringen landelijk gezien opwegen tegen het structurele effect dat ermee wordt bereikt. Dit terugverdieneffect zal de komende jaren alleen maar toenemen door de verwachte stijging van de verwerkingskosten van restafval. Aanvullende financiële notities De totale prijsontwikkeling van de AVU begrotingen is weergegeven in onderstaande tabel. Voor de begroting 2025 was onder andere uitgegaan van een grotere daling in onze hoeveelheid restafval. In 2026 hebben ze deze verwachting, en die van de andere afvalstromen, bijgesteld naar een realistischere hoeveelheid. Mede hierdoor vallen de kosten hoger uit. 2024 € 877.220 € 219.305

Totale kosten Voorschotnota 4x per jaar

2025 € 805.903 € 201.476

2026 € 860.199 € 215.050

Vervolg Vervolgstappen Voor 1 mei 2025 dient schriftelijk een reactie op de ontwerpbegroting 2026 aan het AB van de AVU kenbaar gemaakt te worden. Als er wijzigingen gewenst zijn ten aanzien van de hoeveelheden, zal dit ambtelijk met de AVU worden afgestemd. Monitoring of evaluatie Team Remmerden houdt een afvaladministratie bij. Deze administratie wordt gebruikt om de data uit de AVU begroting en jaarrekening jaarlijks te vergelijken. Participatie N.v.t. Communicatie De AVU ontwerpbegroting is besproken met de betrokken financieel adviseur en Team Remmerden. Na publicatie van de definitieve begroting 2026 zal ook deze met hen worden gedeeld. Bijlagen Bijlage 1: Aanbiedingsbrief bij de Ontwerpbegroting AVU 2026 Bijlage 2: Ontwerpbegroting AVU 2026 Bijlage 3: Overzicht cijfers AVU ontwerpbegroting 2026 Bijlage 4: Concept zienswijze ontwerpbegroting AVU 2026

3