Raadsvoorstel ontwerp wijzigingsbesluit Gemeenschappelijke regeling-VRU

Bestuurlijk Voorstel raad Datum Behandelaar Zaaknummer Portefeuillehouder Besluitvormend orgaan Publicatie Onderwerp

: : : : : : :

7 november 2022 Rob Sardemann 1032890 drs. J.A. van der Pas Gemeenteraad Rhenen Openbaar Ontwerp Wijzigingsbesluit Gemeenschappelijk Regeling Veiligheidsregio Utrecht (GR-VRU)

Voorstel: De gemeenteraad besluit: met de bijgevoegde brief een zienswijze in te dienen op het Ontwerp Wijzigingsbesluit Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Utrecht (GR-VRU). Aanleiding/korte voorgeschiedenis Het algemeen bestuur van de VRU stelt voor om de Gemeenschappelijke regeling VRU te wijzigen. In de bijlage treft u een ontwerp-wijzigingsbesluit van de Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Utrecht (VR-VRU). Dit voorstel wordt aan alle colleges en raden van deelnemende gemeenten van de VRU voorgelegd ten behoeve van het kenbaar maken van eventuele zienswijzen door de gemeenteraden op grond van artikel 1 van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr). Het voorstel komt voort uit twee ontwikkelingen, namelijk: 1) de door het bestuur van de VRU gewenste systematiek van het dagelijks bestuur; en 2) de wijziging van de Wgr. Kaders Voor u ligt het ontwerp-wijzigingsbesluit van de Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Utrecht (GR-VRU). De GR-VRU is vanuit de Wet veiligheidsregio’s een verplichte overeenkomst tussen de colleges waarin samenwerking door middel van de VRU, alsmede de op- en inrichting van de VRU op hoofdlijnen wordt geregeld. Ook regelt de GR-VRU de samenwerking van de VRU met de colleges en raden van deelnemende gemeenten.

Het ontwerp-wijzigingsbesluit is door het algemeen bestuur van de VRU voorgelegd aan de deelnemende colleges van de VRU. U wordt als raad in de gelegenheid gesteld een reactie te geven op het ontwerp-wijzigingsbesluit GR-VRU. Beoogd effect Het wijzigingsvoorstel beoogt een versterking van de democratische legitimatie van de gemeenschappelijke regeling met betrekking tot de invloedsmogelijkheden van de raden. Argumenten 1.1 De systematiek van het dagelijks bestuur wordt verbeterd In zijn vergadering van 28 maart 2022 heeft het algemeen bestuur van de VRU besloten om de samenstelling en zittingstermijnen van het dagelijks bestuur aan te passen. Hiermee wordt de roulatie verbeterd, de continuïteit van het voorzitterschap beter geborgd, en het dagelijks bestuur uitgebreid, om portefeuilles beter te spreiden. Om dit mogelijk te maken is een wijziging van de GR-VRU noodzakelijk. Daarbij is bestuurlijk de wens uitgesproken deze zo spoedig mogelijk door te voeren.

1

1.2 Wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen leidt tot een versterking van democratische legitimatie De wijziging van de Wgr en de Gemeentewet met betrekking tot de gemeenschappelijke regelingen is op 1 juli 2022 in werking getreden. Deze wijziging beoogt een versterking van de democratische legitimatie van de gemeenschappelijke regelingen met betrekking tot de invloedsmogelijkheden van de raden. De doelstelling van de wetswijziging is dat gemeenteraden hiermee meer mogelijkheden krijgen om hun kader stellende en controlerende rol binnen deze samenwerkingsverbanden te versterken. 1.3 In de huidige werkwijze worden gemeenteraden al uitgebreid betrokken Het algemeen bestuur van de VRU heeft de bepalingen uit de gewijzigde Wgr getoetst aan de huidige GR-VRU. Hierbij is ook gekeken naar de reeds georganiseerde betrokkenheid van de raden, in samenhang met de invloedsmogelijkheden op grond van de Wet veiligheidsregio’s (Wvr). In de Wvr is al een aantal wettelijke vormen van inspraak opgenomen voor de belangrijkste taak- en beleidsdocumenten, zoals het regionaal risicoprofiel en het beleidsplan. Daarnaast worden de raden op grond van de huidige gemeenschappelijke regelingen betrokken bij zowel de begrotingscyclus als de verantwoording via de jaarstukken.

Hierbij wordt ook invulling gegeven aan de actieve informatieplicht door in te gaan op lopende ontwikkelingen en risico’s. Daarnaast zet de VRU in op extra betrokkenheid van de raden buiten formele instrumenten en procedures, zoals raadsinformatiebijeenkomsten over specifieke onderwerpen. De betrokkenheid en invloed van de raden is bij de VRU al ruimer geborgd dan op grond van de bestaande Wgr is vereist. Op deze manier kan flexibeler worden ingespeeld op de actualiteit en de behoeften van de raden. 1.4 Betere afstemming planning en control-cyclus met andere gemeenschappelijke regelingen Vanuit het algemeen bestuur is de behoefte geuit om de werkwijze ten aanzien van de planning en control-cyclus zoveel mogelijk af te stemmen met de andere grote gemeenschappelijke regelingen. Hier wordt invulling aan gegeven door de nieuwe wettelijke termijnen onverkort toe te passen en daarnaast de verplichting op de zienswijze ten aanzien van de kadernota te laten vervallen. Om de informatiepositie in stand te houden, zal wel een kaderbrief naar de raden worden toegestuurd. Eventuele financiële effecten worden pas in de ontwerpbegroting verwerkt, nadat daar expliciete besluitvorming door het algemeen bestuur over heeft plaatsgevonden. De gemeenteraden worden via de zienswijzeprocedure op de ontwerpbegroting in de gelegenheid gesteld om daarop een zienswijze te geven.

1.5 huidige verplichte bepalingen voldeden feitelijk al aan nieuwe wetswijzigingen In het voorgestelde wijzigingsbesluit Wgr is vooral gekeken naar de invulling van de verplicht uit te werken bepalingen. Een van de bepalingen voldeed al aan de eisen van de nieuwe wetswijzigingen en is daarom ongewijzigd gebleven, dat betreft de actieve informatieplicht (artikel 3.4 GR-VRU). Daarnaast zijn ook bepalingen opgenomen die vrij ingevuld mogen worden. Deze vrij in te vullen bepalingen hebben betrekking op • keuzevrijheid om voor sommige ontwerp-bestuursbesluiten wel of geen zienswijzetraject te volgen; • of er een inspraakmogelijkheid (burgerparticipatie) is voor ingezetenen en andere belanghebbenden op bepaalde ontwerp-bestuursbesluiten. Er is voor gekozen om geen besluiten voor burgerparticipatie aan te geven in de regeling, maar het bestuur daartoe de vrijheid te laten; • of er een evaluatieverplichting (inclusief de invulling) is. Er is een evaluatiebepaling toegevoegd; • uittredingsbepalingen; hierin moeten de gevolgen voor het vermogen van het openbaar lichaam en de deelnemers worden geregeld. Deze bepaling is daartoe aangevuld. Samenvattend, indien er geen zienswijzen-plichtige besluiten aangewezen zijn, wordt volstaan met de term ‘terughoudendheid’. Hiervoor is gekozen, omdat de belangrijke besluiten al wel wettelijke invloedsmogelijkheden hebben.

2

Ontwikkelingen 1. De afgelopen periode is door het algemeen bestuur en dagelijks bestuur van de VRU meermalen gesproken over verbetermogelijkheden met betrekking tot het functioneren van het dagelijks bestuur in relatie tot het algemeen bestuur. Dit is uitgemond in een besluit van het algemeen bestuur in zijn vergadering van 28 maart 2022 om de samenstelling en zittingstermijnen van het dagelijks bestuur aan te passen. Om dit mogelijk te maken is een wijziging van de GR-VRU noodzakelijk. Daarbij is de wens uitgesproken deze zo spoedig mogelijk door te voeren. 2. De Eerste Kamer heeft op 14 december 2021 ingestemd met een wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen en de Gemeentewet met betrekking tot de gemeenschappelijke regelingen. Deze wijziging treedt op 1 juli 2022 in werking. Deze wijziging beoogt een versterking van de democratische legitimatie van de gemeenschappelijke regelingen met betrekking tot de invloedsmogelijkheden van de raden. Gemeenteraden krijgen hiermee meer mogelijkheden om hun kaderstellende en controlerende rol binnen deze samenwerkingsverbanden te versterken.

Risico’s en nadelen Niet van toepassing Financiële toelichting Niet van toepassing Personele gevolgen Niet van toepassing Duurzaamheid Niet van toepassing Participatie Er heeft participatie plaatsgevonden met accounthouders vanuit de VRU en gemeenten, medewerkers van de afdeling bestuurlijke zaken VRU en adviseurs crisisbeheersing gemeenten uit de regio Utrecht. Communicatie De ontvangen zienswijzen worden betrokken bij de vaststelling van het voorstel Wijzigingsbesluit GRVRU tijdens de vergadering van het algemeen bestuur VRU op 6 februari 2023. Vervolgprocedure Het algemeen bestuur van de VRU wil de wijzigingen met betrekking tot het dagelijks bestuur zo spoedig mogelijk doorvoeren. Voor de verwerking van de wetswijzigingen van de Wgr geldt een overgangstermijn tot 1 juli 2024. De reden waarom dit ontwerp nu al aan de colleges en raden wordt aangeboden, heeft als doel de colleges en raden niet twee keer vlak achter elkaar met besluitvorming te belasten. De VRU is zich bewust van het feit dat korte tijd na inwerkingtreding van de gewijzigde Wgr er al implementatievoorstellen worden gedaan, terwijl de raad dan mogelijk nog geen definitieve visie met betrekking tot de invulling van de wijzigingen heeft ontwikkeld. Het algemeen bestuur van de Veiligheidsregio Utrecht stelt het ontwerp wijzigingsbesluit GR-VRU vast na overleg met de raden van de deelnemende gemeenten.

De gemeentelijke reactie dient uiterlijk 1 december 2022 bij de VRU te zijn ingediend. In de aanbiedingsbrief wordt de datum van 18 november 2022 vermeld, echter dit is op verzoek van gemeenten gewijzigd in 1 december 2022. De ontvangen zienswijzen worden betrokken bij de vaststelling van het ontwerp wijzigingsbesluit GR-VRU tijdens de vergadering van het algemeen bestuur VRU op 6 februari 2023. Daarna kan het dagelijks bestuur het concept wijzigingsbesluit aan de colleges voorleggen en kan de definitieve procedure voor instemming van de colleges met de concept-wijzigingsbesluiten, en toestemming van de raden, starten. Naar verwachting is de GR-VRU in de eerste helft van 2023 gewijzigd.

3

Bijlagen 1. Brief voorstel ontwerp-wijzigingsbesluit GR-VRU 2. Ontwerp-wijzigingsbesluit GR-VRU 3. Toelichting 1e fase wijziging GR-VRU 4. Concept Zienswijze ontwerp-wijzigingsbesluit GR-VRU

4