Raadsvoorstel Ontwerp voor vernieuwde centrum van Elst

Bestuurlijk Voorstel raad Datum Behandelaar Zaaknummer Portefeuillehouder Besluitvormend orgaan Publicatie Onderwerp

: : : : : : :

25 januari 2022 Jelte Bloemzaad 956366 B. van Eeten Gemeenteraad Rhenen Openbaar Ontwerp voor vernieuwde centrum van Elst

Voorstel: De gemeenteraad besluit: 1. het ontwerp voor een vernieuwde centrum van Elst te onderschrijven 2. opdracht te geven om het centrumplan verder uit te laten werken in tijd (werk voor werk) en benodigd budget 3. het budget Leefbaarheid Elst in te zetten voor maatregelen die de gemeente in 2022 kan uitvoeren 4. opdracht te geven voor een verkeerskundig onderzoek, voor onder andere naar nut en noodzaak van een blauwe zone in het centrum van Elst Aanleiding/ voorgeschiedenis Vanuit de Dorpsraad Vereniging Dorpsbelang Elst (DVDE) is de behoefte ontstaan het centrum van Elst te opnieuw in te richten. Reden: het gaat ons niet om het ontwerp, het gaat ons om de herinrichting). Hiervoor is vanuit de Dorpsraad een werkgroep geformeerd (dit was in 2018). De gemeente faciliteert de werkgroep met een budget voor de inhuur van een ontwerpbureau en met de inzet van een medewerker. De werkgroep vindt het huidige centrum niet uitnodigend en er is weinig samenhang rond het plein met winkels. Verder is het onveilig qua verkeer. Voor de werkgroep hoog tijd om een nieuw ontwerp voor het centrum te maken. Het ontwerp van het centrum is gemaakt met een scope van 20 jaar.

De werkgroep heeft de volgende ambities voor het nieuwe centrum van Elst: • In het centrum kun je gezellig en comfortabel je dagelijkse boodschappen doen • Het is een mooie, gastvrije rustplaats voor de inwoner en de toerist • Het centrum is de levensader voor inwoners van Elst en omgeving • Samenwerking zoeken met toerisme – open imago voor het dorp • Herkenbaar, veilig en groen • Duidelijke verbinding tussen centrum van Elst en het Eierveld Om de werkgroep te helpen met het ontwikkelen van het ontwerp is een creatief ontwerpbureau ingehuurd. Dit bureau heeft samen met de werkgroep (toen nog zonder omwonenden) enkele schetsplannen opgesteld. Deze schetsplannen zijn begin 2021 gedeeld met de inwoners van Elst via een open enquête. De inwoners werd gevraagd welk schetsplan de voorkeur geniet. Daarnaast stelde de werkgroep een facebookpagina open voor reacties en konden inwoners reageren via een ideeënbus die in de Albert Heijn stond. Dit leverde vele reacties op. De werkgroep kon door de toen geldende covid-maatregelen de schetsplannen niet eerst met de omwonenden bespreken.

1

Via de reacties op facebook, in de ideeënbus en via persoonlijk contact gaven omwonenden aan, dat zij zich niet volledig konden vinden in de schetsplannen. Tijdens een overleg met de werkgroep en omwonenden gaven deze laatsten aan, dat het huidige centrum voor hen in grote mate voldoet. Uiteindelijk besloot de werkgroep om de huidige situatie van het centrum grotendeels te behouden en verder te optimaliseren. Daarnaast gingen enkele omwonenden deelnemen aan de werkgroep, zodat hun belangen duidelijker werden behartigd. Dit was in juli 2021. Met deze nieuwe inbreng is het ontwerpbureau verder aan de slag gegaan. Dit heeft geresulteerd in het huidige ontwerp (zie bijlage 1), waarbij optimalisatie van het centrum als uitgangspunt is genomen. Maar waarbij de ambities van de werkgroep nog steeds tot uiting komen. In het nieuwe ontwerp van het centrum is de verkeerssituatie duidelijker, is er gelegenheid voor ontmoeting en is er een logische verbinding tussen ’t Bestegoed en het centrum. Het ontwerp laat een uitnodigend centrum zien. In het huidige ontwerp zijn voldoende parkeerplaatsen opgenomen. De werkgroep vraagt hier uitdrukkelijk aandacht voor van de gemeente. De werkgroep ervaart namelijk, dat de parkeerdruk op de huidige beschikbare parkeerplekken groot is. Dit kan komen doordat inwoners van omliggende straten ook hier hun auto’s parkeren.

De werkgroep ziet een mogelijke oplossing van deze parkeerdruk door het instellen van een blauwe zone in het centrum van Elst. Het parkeren en de verkeersveiligheid zijn voor de werkgroep des te belangrijker, nu blijkt dat een initiatiefnemer woningen achter het terrein van de Albert Heijn wil realiseren. De werkgroep stelt, dat woningbouw alleen kan op voorwaarde dat er een goede en veilige ontsluiting komt met behoud van alle parkeerplaatsen. Tijdens de commissie E&R van 19 januari vroeg u ook aandacht voor de woningbouwplannen achter de Albert Heijn en het ontwerp van het centrum van Elst. Kaders Niet van toepassing Beoogd effect Een centrum van Elst waar men veilig boodschappen kan doen en elkaar kan ontmoeten. Daarnaast is er een logischer verbinding tussen het centrum en ’t Bestegoed. Argumenten 1.1 Het centrum van Elst heeft al geruime tijd geen update gehad. De werkgroep heeft een SWOT-analyse uitgevoerd. Hieruit blijkt dat het centrum wat betreft verkeer niet veilig is en niet uitnodigt om te bezoeken. Daarnaast ziet het centrum er al 20 jaar hetzelfde uit. Verder is er geen samenhang rond het plein bij de winkels en is er geen logische verbinding tussen het centrum en ’t Bestegoed. Het doel van de werkgroep met dit ontwerp is om het centrum aantrekkelijker, veiliger en leefbaarder te maken.

1.2 Het ontwerp is tot stand gekomen door een werkgroep bestaande uit inwoners van Elst en omwonenden Het initiatief voor een nieuw ontwerp van het centrum van Elst komt van de DVDE. Vanuit de dorpsraad is een werkgroep opgericht, met inwoners uit Elst. Later zijn hier omwonenden uit het centrum bijgekomen. Uit de reacties op de enquête, facebook en ideeënbus blijkt, dat vele inwoners van Elst het centrum willen verbeteren. Het draagvlak van het optimaliseren van het centrum ervaart de werkgroep dan ook als groot. 1.3 De gemeenteraad is geconsulteerd en kon nog bepaalde aandachtspunten meegeven Op 19 januari heeft de werkgroep het ontwerp gepresenteerd aan de commissie E&R. Tijdens dit overleg heeft de commissie kennis kunnen nemen van het ontwerp en vragen kunnen stellen aan de werkgroep. Het ontwerp dat de werkgroep heeft gepresenteerd werd enthousiast ontvangen. U maakte daarbij de verbinding tussen de woningbouwplannen achter de Albert Heijn en het ontwerp van het centrum. Het gaat hierbij voornamelijk om de ontsluiting van de potentiële woningen.

2

2.1 Het ontwerp voor het centrum van Elst geeft een toekomstbeeld: dit moet nog uitgewerkt in een ontwerpplan Het ontwerp is een eerste beeld hoe het centrum in de toekomst uit kan zien. De komende maanden wordt dit ontwerp verder uitgewerkt in een centrumplan, met globale kosten en planning. Het principe van werk voor werk is een principe dat we dan meenemen in het in dit plan. 3.1 Door nu al maatregelen te nemen kan de gemeente op korte termijn al het centrum verbeteren Het centrum van Elst heeft op dit moment weinig uitstraling en is voor verbetering vatbaar. Bij het uitwerken van het ontwerpplan in een plan wordt duidelijk welke maatregelen al op korte termijn kunnen. Dit is het laaghangend fruit voor het optimaliseren van het centrum. Eventueel kan aan één van de maatregelen de spaarpaal van provincie Utrecht worden gekoppeld. Door deze maatregelen op korte termijn al te nemen verbetert de sfeer in het centrum al snel. 4.1 Een blauwe zone tijdens winkeltijden zorgt ervoor dat de mensen die parkeren in het centrum van Elst ook echt tijdelijk de auto hier parkeren. De werkgroep heeft het beeld, dat veel parkeerplaatsen op dit moment gebruikt worden door inwoners van omliggende buurten. Om de beperkte parkeerplekken in te zetten voor winkelend publiek is een blauwe zone een optie.

Om de voor- en nadelen in beeld te krijgen van een blauwe zone in dit gebied, wil de werkgroep graag een onderzoek laten uitvoeren naar een dergelijke maatregel. Risico’s 1.1 Het ontwerp is nog niet verder uitgewerkt in een plan met exacte kosten van verbouwen en een tijdspad De gemeenteraad wordt gevraagd om het ontwerp van de werkgroep te onderschrijven, terwijl hiervoor nog geen globaal overzicht is. Dit overzicht van de kosten is onderdeel van het op te stellen centrumplan. Wanneer dit plan is afgerond wordt het in de gemeenteraad gepresenteerd. Dit vanwege het budgetrecht van de gemeenteraad. 1.2 Het huidige ontwerp van het centrum is een optimalisatie van de huidige situatie, de schetsplannen gingen veel verder In eerste instantie presenteerde de werkgroep een drietal schetsplannen aan de inwoners van Elst. Deze gingen verder dan het voorliggende ontwerp. De schetsen hadden alle drie een vrijstaand pleintje, met of zonder groen. De omwonenden konden zich hier echter niet in vinden. Zij gaven aan dat het huidige centrum grotendeels voldoet en dat ze zich meer konden vinden in een optimalisatie van de huidige situatie. In een aantal gesprekken zijn diverse elementen uit de schetsplannen genomen en ingetekend in het huidige centrum. Dit leverde het huidige ontwerp van het centrum op.

Financiële gevolgen De werkgroep heeft een ontwerp ontwikkeld, dit wordt nog verder uitgewerkt in een centrumplan. Dit plan is een verdere uitwerking van het ontwerp, met de globale kosten en planning. Deze uitwerking van het ontwerp past binnen budget. Bij het uitwerken van het centrumplan kijken we naar bepaalde maatregelen die we al in 2022 kunnen uitvoeren. Deze maatregelen kunnen dan gedekt worden uit het budget leefbaarheid Elst. In dit budget zit €40.000,-. Personele gevolgen Niet van toepassing Duurzaamheid Door het centrum van Elst te optimaliseren geven we een impuls aan het centrum van Elst, waardoor het meer toekomstbestendig wordt. Daarnaast is in het ontwerp meer ruimte voor groen en bomen. Verder geeft het verbouwen van het centrum de mogelijkheid om te gaan werken met waterdoorlatende bestrating en bijvoorbeeld het afkoppelen van hemelwater. Het centrum van Elst wordt door dit soort maatregelen klimaatbestendiger.

3

Participatie Het initiatief om een nieuw ontwerp te maken voor het centrum van Elst komt van de DVDE. Dit is een vertegenwoordiging van betrokken inwoners uit Elst. In de werkgroep zijn inwoners van Elst en omwonenden vertegenwoordigd. Communicatie De werkgroep plaatste regelmatig een artikel in de “Hank” en later in de “Klamp” . Een ander medium dat de werkgroep gebruikt is haar facebookpagina. De werkgroep zal samen met de gemeente de inwoners blijven informeren over de plannen voor het centrum van Elst. In het centrumplan komt een hoofdstuk over de communicatie met de inwoners van Elst. Vervolgprocedure Wanneer de gemeenteraad het ontwerp onderschrijft, zal het college opdracht geven om dit verder uit te werken in een ontwerpplan. Dit plan gaat onder andere in op de volgende aspecten: Welke werkzaamheden wanneer uitvoeren Welke werkzaamheden op korte termijn Wat zijn de kosten Communicatie Bijlagen: Bijlage 1: Ontwerp vernieuwde centrum van Elst Bijlage 2: Presentatie aan de commissie E&R 19 januari

4