Raadsvoorstel methodiek welzijnsdienstverlening

Bestuurlijk Voorstel raad Datum Behandelaar Zaaknummer Portefeuillehouder Besluitvormend orgaan Publicatie Onderwerp

: : : : : : :

30 september 2025 Silke Zwart 6436 Dick Poortinga Gemeenteraad Openbaar Methodiek welzijnsdienstverlening

Voorstel: De gemeenteraad besluit: te kiezen voor de methodiek van een subsidietender om taken op het gebied van welzijn integraal uit te voeren voor een periode van vier jaar, ingaande per 1-1-2027.

<Test> Inleiding Als gemeente vinden we het belangrijk om te investeren we in het welzijn van onze inwoners. Zo proberen we meer en meer de beweging ‘van zorg, naar welzijn’ te maken. De welzijnspartners leveren een belangrijke bijdrage aan deze wettelijke preventietaak. De huidige welzijnsopdrachten zijn voor een deel aanbesteed (welzijn volwassenen en jongerenwerk) en voor een deel gesubsidieerd (een aantal kleinere partijen). De aanbestede opdrachten lopen af op 31 december 2026. De gesubsidieerde partners ontvangen jaarlijks subsidie. De wens is om te komen tot een integrale welzijnsdienstverlening. Dit doen we door een subsidietender uit te schrijven. Op dit moment zijn de huidige contracten voor welzijnswerk voor volwassenen en jongerenwerk afgesloten door middel van een inkoopprocedure. Door een subsidietender uit te schrijven, vindt er voor dit deel een nieuwe manier van financiering plaats. Ook de bijdrage aan een aantal welzijnspartijen die momenteel al subsidie ontvangen, vallen onder de subsidietender. Kaders • Visie Sociaal Rhenen 2030 • Algemene Subsidieverordening (ASV) • Algemene Wet Bestuursrecht Beoogd doel • Het komen tot een integrale vraaggerichte financiering van onze welzijnsvoorzieningen voor de periode 2027-2030. • Inspelen op de actuele vraag naar welzijnsdienstverlening.

Argumenten 1.1 In januari 2026 moet de opdracht worden uitgezet, om per 1 januari 2027 de nieuwe overeenkomst in te laten gaan. Zoals aangegeven in de inleiding, lopen twee contracten af per 1 januari 2027. Vanwege de wettelijke termijnen is er tijd nodig zodat partijen vragen kunnen stellen en een inschrijving in kunnen dienen. Daarna krijgen wij de tijd om een besluit te nemen en mogen partijen bezwaar maken. Daarnaast willen we partijen implementatietijd bieden. Formeel is de keuze voor de methodiek een

1

collegebevoegdheid, maar omdat is aangegeven dat we voordat de tender start nog terugkomen bij uw raad, ligt dit besluit nu bij u voor. 1.2 Zo kunnen we werken aan de realisatie van onze Visie Sociaal Rhenen 2030. De gemeenteraad heeft de Visie Sociaal Rhenen 2030 ‘Voor elkaar in Rhenen’ vastgesteld in 2023. Hiermee heeft de gemeenteraad vastgesteld welk toekomstbeeld zij voor ogen heeft voor het sociaal domein in Rhenen, Elst en Achterberg. De visie is samen met inwoners, partners en professionals opgesteld. In de visie zijn meerdere pijlers geformuleerd: Gezond en vitaal, Ontmoeten en verbinden, Passende en toegankelijke voorzieningen, Aantrekkelijke leefomgeving, Leren, werken en ontwikkelen. Deze pijlers zijn hieronder en hierna vertaald naar vier thema's, waarbinnen maatschappelijke doelen en subdoelen zijn geformuleerd. Samen met de wetten, (landelijke) programma’s en vastgesteld beleid vormen deze de basis voor subsidietender Welzijn: 1. Versterken van de samenleving 2. Versterken van vrijwilligerswerk en vrijwillige inzet 3. Versterken van mantelzorgondersteuning 4. Versterken van jongerenwerk 1.3 De subsidietender is een volgende stap in de behoefte aan integraliteit Bij een subsidietender wordt een inschrijving ingediend om alle taken uit te voeren op het gebied van welzijn. Nu worden al deze taken uitgevoerd door verschillende partijen.

Het kan nog steeds zo zijn dat meerdere partijen taken met betrekking tot welzijn uitvoeren. Maar doordat partijen vooraf al met elkaar in gesprek gaan over wie welk onderdeel oppakt en op welke manier, verbetert dit de integraliteit verder. Zo werken ze samen aan het bereiken van onze maatschappelijke doelen. De uitkomst kan ook zijn dat één partij alle taken op het gebied van welzijn uitvoert. 1.4 Een subsidietender is een noodzakelijke tussenstap om te om te komen tot subsidiering. Omdat er twee onderdelen zijn binnen het welzijnswerk die nu aanbesteed worden, kunnen we niet ineens overstappen naar het instrument van subsidie. Een subsidietender geeft alle partijen, dus ook de partijen waarmee we nu contractuele afspraken hebben, de mogelijkheid om in te schrijven. Dit geldt ook voor de partijen waarmee we nu een subsidierelatie hebben. 1.5 Een subsidietender creëert een gelijk speelveld Net als bij een aanbesteding, mogen alle partijen die aan de voorwaarden voldoen, een inschrijving indienen. Voor partijen die op dit moment subsidie ontvangen, geldt dat zij deze subsidie jaarlijks ontvangen. Dat maakt dat er met een tender meer ruimte komt om te kijken of er andere partijen zijn die wellicht ook die taken uit zouden kunnen voeren. 1.6 De periode loopt gelijk met de raadsperiode Voorgesteld wordt om de subsidieperiode gelijk te laten lopen met de raadsperiode tot 2030.

Zodoende wordt het mogelijk dat in de perioden daarna steeds de nieuw aangetreden gemeenteraad en college inhoudelijk richting kunnen geven aan de doelen voor welzijn. Door deze periode aan te houden loopt het ook gelijk met het bestuursprogramma en de Visie Sociaal Rhenen 2030. 1.7 Een subsidietender biedt flexibiliteit Bij een aanbesteding worden op voorhand hele strakke afspraken vastgelegd. Bij een subsidietender worden ook afspraken gemaakt, maar is het – in tegenstelling tot bij een aanbesteding – mogelijk om afspraken te wijzigen. Zo kan er worden ingespeeld op landelijke ontwikkelingen, maatschappelijke trends of signalen vanuit de (lokale of regionale) praktijk door welzijnspartijen. 1.8 Bij een subsidietender kun je meer sturen op budget dan bij een aanbesteding Een subsidieplafond is een hard criterium. Bij een aanbesteding zijn we afhankelijk van wat de markt biedt en bestaat de verplichting om de partij te kiezen die de beste prijs-kwaliteitsverhouding levert. Bij een subsidietender spreek je een maximaal bedrag (het subsidieplafond) af, waarvoor afgesproken taken uitgevoerd worden. En ook een minimaal bedrag. Als een partij minder taken hoeft uit te voeren, kan het bedrag ook naar beneden worden bijgesteld.

2

Kanttekeningen (risico's en nadelen) 1.1 Een subsidietender heeft consequenties voor bestaande gesubsidieerde en gecontracteerde partijen Bij de subsidietender worden inhoudelijke doelen en eisen gesteld aan partijen die de welzijnsdienstverlening gaan uitvoeren. Door middel van een onderliggend wegingskader wordt bepaald welke partij of partijen dit mogen gaan doen. Dit kan gevolgen hebben voor bestaande welzijnspartijen. Bijvoorbeeld wanneer zij niet inschrijven. Of als een andere partij een beter aanbod doet. In dat geval wordt aan die partij geen subsidie meer verleend. Echter kan bij een aanbesteding ook de uitkomst zijn dat het contract met een huidige partij niet wordt verlengd. Daarom vinden wij dit risico acceptabel. 1.2 De gemeente wordt mogelijk geconfronteerd met frictiekosten Wanneer de afvallende partij langer dan 3 jaar een substantiële subsidie heeft ontvangen, kan dit leiden tot frictiekosten. Vanwege de eisen die de AWB stelt moet een redelijke termijn voor afbouw worden geboden. Bijvoorbeeld vanwege het laten afvloeien van personeel. Of en in welke omvang dit het geval is, wordt pas duidelijk na afronding van de subsidietender. Het grootste deel van het budget voor welzijn bestaat uit inkoopcontracten.

Ook voor de huidig gecontracteerde welzijnspartijen bestaat de mogelijkheid dat zij de nieuwe welzijnssubsidie niet gegund krijgen, omdat zij niet aan de inhoudelijke en kwalitatieve eisen kunnen voldoen of een andere partij een beter aanbod doet. Anders dan bij de gesubsidieerde partijen, speelt hier niet het risico van frictiekosten. De huidige contracten betreffen immers inkoopcontracten met een vooraf bekende einddatum. Als uw raad kiest voor een aanbesteding, dan zijn er ook frictiekosten als de subsidies daarin mee worden genomen. 1.3 De gemeente brede kerntaken discussie moet nog worden gevoerd Deze kan invloed hebben op de uitvoering van de welzijnsdienstverlening. Mocht deze discussie leiden tot het verminderen van budgetten, dan kan dit alleen worden doorgevoerd met de wettelijke eisen van behoorlijk bestuur. Hoewel het aanbieden van welzijnswerk op zichzelf geen afgebakende wettelijke taak is, zijn er wel aangrenzende wetten (zoals jeugdwet, WMO, participatie) en inhoudelijke doestellingen (zoals preventie) met een verplichtend karakter. Deze taken moeten sowieso worden uitgevoerd. De manier waarop invulling wordt gegeven aan deze taken, is aan gemeentes. In Rhenen kiezen we ervoor om deze taken onderdeel te maken van de subsidietender welzijn. Bovendien moet er alvast worden gestart met voorbereidingen vanwege het besluitvormingsproces en de inschrijfprocedure.

Daarom is dit risico acceptabel. 1.4 Om de subsidietender te realiseren is externe expertise noodzakelijk De gemeente Rhenen heeft niet de expertise in huis om een subsidietender procesmatig en juridisch te begeleiden. Er is budget beschikbaar om deze expertise in te kopen. Deels wordt dit gedekt uit het budget voor juridische ondersteuning en deels uit het budget voor welzijnsprofessionals. Het gaat om een bedrag van €20.000,- Deze expertise is tijdelijk nodig: er is dus geen sprake van een permanente formatie-uitbreiding.

Aanvullende financiële notities Bij vaststelling van de Meerjarenprogrammabegroting 2026-2029 vragen we uw raad om het budget voor welzijn voor 2027 vast te stellen. Met dat budget kunnen we in 2026 de tender uitzetten, zodat per 2027 de overeenkomst in kan gaan. Vervolg Vervolgstappen • College, november 2025: vaststellen van de Subsidieregeling, uitvoeringskader Welzijn, wegingskader Welzijn en de concept uitvoeringsovereenkomst • Q1 en Q2 2026: uitvoeren van de procedure van de subsidietender • College, uiterlijk 1 juli 2026: vaststellen gunning. • Na vaststellen gunning: informeren gemeenteraad via de leesmap.

3

• •

Q3 en Q4 2026: implementatieperiode voor partij(en) die de welzijnsdienstverlening gaan uitvoeren. Met ingang van 2027: start dienstverlening door de nieuw gesubsidieerde partij(en).

Monitoring of evaluatie Om de uitvoering te volgen, wordt contractmanagement ingericht. Jaarlijks worden college en gemeenteraad geïnformeerd over de inhoudelijke voortgang. Participatie Er is een markverkenning uitgevoerd onder inwoners uit Elst (U), Achterberg en Rhenen. Zowel door middel van enquêtes (Rhenen spreekt) als straatinterviews. De raad is hierover geïnformeerd in de leesmap van maart 2025. Deze resultaten worden meegenomen bij de uitwerking van de tender. Communicatie De bestaande contract- en subsidiepartijen zijn eind 2024 geïnformeerd over de aanstaande subsidietender. Zij worden in de aanloop naar publicatie opnieuw geïnformeerd. De communicatie over de subsidietender wordt gepubliceerd via TenderNed. Bijlagen Bijlage 1: Presentatie commissie Samenleving juni 2025 Bijlage 2: Beantwoording vragen naar aanleiding van presentatie commissie samenleving juni 2025

4