Raadsvoorstel kwaliteitsplan onderhoudsniveau Openbare Ruimte (volledige versie) op 25 juni toegevoegd

Bestuurlijk voorstel raad Datum Behandelaar Zaaknummer Portefeuillehouder Besluitvormend orgaan Publicatieniveau Onderwerp

: : : : : : :

16 mei 2025 Elsbeth van der Schelde 1203984 G.J. van Laar Gemeenteraad Rhenen Openbaar Kwaliteitsplan onderhoudsniveau Openbare Ruimte

Voorstel De gemeenteraad besluit: 1. Het Kwaliteitsplan onderhoudsniveau Openbare Ruimte vast te stellen, om het verzorgend onderhoud op basis te houden en het beschikbare budget (€ 765.000,--) binnen de begroting hiervoor in te zetten.

Inleiding In 2024 is een start gemaakt met het actualiseren van het Beeldkwaliteitsplan uit 2008. Nieuwe ontwikkelingen na het vaststellen van het Beleidsplan Klimaatadaptatie en Groenbeleidsplan vragen om een aanpassing in de beeldkwaliteitssystematiek. In de plannen Klimaatadaptatie en Groenbeleid, maar ook mobiliteit en omgevingsplan wordt aangegeven hoe we de inrichting van de gemeente zien. Vervolgens zal alles wat is ingericht en wordt gebruikt ook onderhoud nodig hebben. Dat technisch, maar vooral verzorgend onderhoud, daar gaat het kwaliteitsplan onderhoudsniveau openbare ruimte over. Het onderhoudsniveau bepaalt voor een grote mate hoe de inwoner en bezoeker de gemeente beleven. Als alles heel en schoon is dan zal de simpelste inrichting nog aanspreken. Daarentegen zal een dure inrichting die niet onderhouden wordt het tegenovergestelde bereiken. Het kwaliteitsplan onderhoudsniveau openbare ruimte heeft als doel dat een onderhoudsniveau wordt besproken en vastgelegd. In mei 2024 is een presentatie gegeven in de raadscommissie over het actualiseren van het beeldkwaliteitsplan. Een maand later, juni 2024, is er met raadsleden en medewerkers geschouwd tijdens een wandeling rondom het Huis van de Gemeente. Daar zijn de meetinstructies beleidsschouw (bijlage 4) toegelicht.

Januari 2025 zijn de conceptplannen, het kwaliteitsplan en de kwaliteitscatalogus, besproken in de raadscommissie. Kaders Bestuursprogramma 2022-2026 Beleidsplan klimaatadaptatie Groenbeleidsplan

1

Beoogd doel Een openbare ruimte die bijdraagt aan een veilige leefomgeving en een omgeving die uitnodigt om te ontmoeten en te bewegen van de inwoner en bezoeker van Rhenen. Waar naast een veilige inrichting het onderhoudsniveau aan bijdraagt. Argumenten 1.1 Het verzorgend onderhoud van de openbare ruimte is vastgelegd. Er wordt onderscheid gemaakt tussen drie kwaliteitsniveaus, hoog, basis en laag. Deze drie niveaus komen overeen met de kwaliteitsniveaus A+/A, B,C (enD) uit de Kwaliteitscatalogus openbare ruimte 2023 van CROW. Met dit kwaliteitsplan en bijbehorende kwaliteitscatalogus maken we de keuze hoe we de openbare ruimte verzorgend onderhouden. Met de kwaliteitscatalogus (bijlage 2) en de meetinstructies (bijlage 4) kunnen we de openbare ruimte beeldgericht beheren en monitoren. De catalogus is door inbreng van de werkgroep opgesteld en aangepast aan de situatie in Rhenen. 1.2 De kwaliteit voldoet aan de wens die u uitgesproken heeft tijdens de consultatie In januari 2025 hebben wij het plan ter consultatie aangeboden in de commissie. Uit de 0-meting (bijlage 3) bleek dat het niveau basis in Rhenen in juli 2024 bijna gehaald werd. In de raad was er draagvlak om niveau basis voort te zetten mits dit past in het budget. 1.3 Het onderhoud heeft een koppeling met de veiligheid en levensduur van de openbare ruimte.

Minder onderhoud heeft invloed op de veiligheid van de openbare ruimte. Redelijk veel zwerfafval en onkruid is aanwezig en er zijn veel zichtbare reparaties of gebreken aanwezig. Dit geeft een onrustig beeld en discomfort. Het kan uitlokking geven voor vernieling en bewoners en bezoekers kunnen zich sociaal onveilig voelen. Het onderhoudsniveau gaat over diverse beheercategorieën, van meubilair tot wegverharding. 1.4 Voor 2024 zijn de uren en facturen voor het verzorgend onderhoud berekend. Met de vastgestelde eenheidsprijzen is 100% onderhoudsniveau basis doorberekend. Ook is uit de begroting 2024 gefilterd wat staat in de programma’s wegen, openbaar groen en bedrijfsvoering voor verzorgend onderhoud. In tabel 6 van het kwaliteitsplan is dit verwoord. De bedragen uit de begroting zijn € 765.000,--, de doorberekening komt € 3000,-- lager uit. Kanttekeningen (risico's en nadelen) 1.1 Verlaging van het onderhoudsniveau wordt ook genoemd als ombuiging Er is uitgezocht wat een eventuele bezuiniging zou kunnen zijn binnen het verzorgend onderhoud (zie bijlage 5). Daaruit komt naar voren dat de inzet bij laag of basis buiten de kom niet veel verschilt. We maaien de bermen één keer per jaar en de uitzichthoeken vanwege de veiligheid. Binnen de bebouwde kom kunnen we het verzorgend onderhoud doen op de momenten dat er mensen beschikbaar zijn.

We stappen dan af van de beeldkwaliteitssystematiek. Een optie zou zijn dat we de verhardingen maar 1 keer per jaar te borstelen, verwacht mag worden dat er dan meer onkruid op verhardingen zichtbaar is het jaarrond. Aanvullende financiële notities De gemeentelijke begroting kent geen opbouw tussen technisch onderhoud en verzorgingsonderhoud, de begrotingsposten zijn verdeeld onder de programma’s wegen, openbaar groen en bedrijfsvoering. Vervolg Vervolgstappen De medewerkers van de gemeente betrokken bij het beheer worden meegenomen en onderricht in het beheren op onderhoudsniveau als bedoeld in dit plan. Bij een keuze voor een andere onderhoudsniveau dan op dit moment het geval worden de inwoners geïnformeerd. Monitoring of evaluatie Voor de controle op het realiseren van het afgesproken onderhoudsniveau zal periodiek een controle door een externe worden uitgevoerd. Dit zal aselectief op een deel van de 58 meetlocaties zijn op ca 3 2

momenten per jaar. Resultaten van die schouw worden gebruikt om het beheer nader af te stemmen op het gewenste kwaliteit. Participatie Het plan is intern bedoeld voor medewerkers om richting te geven wat basis is en we dragen naar bewoners uit wat het betekent om op deze wijze te werken en welk beeld we nastreven of welke beheercategorieën we volgens frequentie onderhouden. Communicatie We dragen uit dat het onderhoudsniveau voor de gehele gemeente basis is. De kwaliteit die bij basis hoort is beschreven in dit plan en kunnen we gebruiken om hierover te communiceren. Bijlagen Bijlage 1: Kwaliteitsplan Onderhoudsniveau Openbare Ruimte Bijlage 2: Kwaliteitscatalogus Beheer Openbare Ruimte Bijlage 3: Nulmeting Beheer Openbare Ruimte Bijlage 4: Meetinstructies beleidsschouw Bijlage 5: Ombuigingen

3