Raadsvoorstel Kaderbrief Regio Foodvalley 2026-2029

Bestuurlijk Voorstel raad Datum Behandelaar Zaaknummer Portefeuillehouder Besluitvormend orgaan Publicatie Onderwerp

: : : : : : :

20-01-2025 Eric Rongen 1193837 mr. drs. G. A. Kaai Gemeenteraad Rhenen Openbaar Kaderbrief Regio Foodvalley 2026-2029

Voorstel: De gemeenteraad besluit: 1. kennis te nemen van de kaderbrief Regio Foodvalley 2026-2029 en geen wensen en bedenkingenprocedure te doorlopen; 2. de financiële consequenties die uit de kaderbrief voortvloeien, te verwerken in de voorjaarsnota 2025 en perspectiefnota 2026. Aanleiding/ korte voorgeschiedenis Sinds 2011 werkt de gemeente Rhenen samen met 7 andere gemeenten in de Regio Foodvalley. Gezamenlijk financieren zij een regiokantoor dat activiteiten initieert en de overleggen binnen de regio en de Triple Helix ondersteunt. Elk jaar wordt een kaderbrief opgesteld met daarin de kaders voor de toekomstige begrotingen van de Regio Foodvalley. Dit gebeurt aan de hand van de zeven thema’s uit de Strategische Agenda Regio Foodvalley 2020-2025. De kaderbrief 2026-2029 van Regio Foodvalley die nu voorligt is vergelijkbaar met de kaderbrief 2025-2028. In beide gevallen heeft dit te maken met de huidige strategische agenda die in 2025 afloopt. Voor het jaar 2025 kon een goede inschatting gemaakt worden van de financiële middelen. Voor 2026 en verder was dit niet mogelijk, omdat dit afhankelijk is van de inhoud van de nieuwe strategische agenda. Voor de jaren 2026 en verder is toen gewerkt met een indexatie op de begroting van 2025. Hetzelfde is nu gedaan in de kaderbrief 2026-2029.

Dit komt doordat de strategische agenda en het bijbehorende werkprogramma nog niet zijn afgerond. Hieronder meer over het proces rondom de nieuwe strategische agenda. Proces nieuwe strategische agenda Eind 2023 is de commissie strategische agenda gestart met het proces richting een nieuwe strategische agenda. Op 11 maart heeft uw raad via een inputronde aan kunnen geven welke onderwerpen u belangrijk vindt en een plek moeten krijgen in de nieuwe strategische agenda. Dit is ook gebeurd bij de andere regiogemeenten, maar ook bij ondernemers en kennisinstellingen. Aan de hand van deze input is een concept strategische agenda opgesteld. Op 20 november is een regionaal raadsgesprek gehouden waar de gemeenteraden van de verschillende regiogemeenten met elkaar in gesprek zijn gegaan. Hieruit zijn enkele gedeelde moties en amendementen gekomen. Vervolgens zijn de wensen en bedenkingen ingediend tijdens de raadsvergadering van 10 december. De volgende stap is dat de wensen en bedenkingen van de verschillende regiogemeenten verwerkt worden. De definitieve strategische agenda gaat dan eind Q1 en begin Q2 ter vaststelling naar de gemeenteraden. Daarnaast wordt er op dit moment gewerkt aan een werkprogramma waarin de uitwerking van de nieuwe strategische agenda aan de hand van projecten wordt beschreven. Het 1

werkprogramma wordt in februari afgerond en gaat dan richting de colleges. De op- en aanmerkingen van de colleges kunnen nog leiden tot aanpassingen in het werkprogramma. Zolang de strategische agenda en het werkprogramma nog niet vastgesteld zijn, kan er geen financiële doorvertaling van de strategische agenda gemaakt worden. Om deze reden ligt er nu een beleidsarme kaderbrief voor. Kaders Wet Gemeenschappelijke Regelingen De wet gemeenschappelijke regelingen is een wet waarin samenwerkingsverbanden worden geregeld tussen openbare lichamen, zoals gemeenten, provincies en waterschappen. In deze wet, onder artikel 34b, is ook opgenomen dat het openbaar bestuur van de gemeenschappelijker regeling elk jaar voor 15 april een kaderbrief stuurt naar de raden van de deelnemende gemeenten. Gemeenschappelijke Regeling Foodvalley In de gemeenschappelijke regeling van Regio Foodvalley is opgenomen dat de regio voor 15 januari een kaderbrief moet aanbieden bij de verschillende regiogemeenten. De gemeenteraden hebben vervolgens tot 15 maart de mogelijkheid om wensen en bedenkingen in te dienen. Beoogd doel Door met dit voorstel in te stemmen maakt de Raad eenmalig geen gebruik van de wensen en bedenkingenprocedure rondom de kaderbrief Regio Foodvalley 2026-2029. De financiële consequenties die uit de kaderbrief voortvloeien worden meegenomen in de eigen P&C cyclus 2026.

Dit met als doel om de samenwerking binnen de Regio Foodvalley voort te kunnen zetten. Argumenten

1.1 De kaderbrief Regio Foodvalley 2026-2029 is een beleidsarme kaderbrief. In samenspraak met de triple helix partners wordt gewerkt aan het vernieuwen van de Strategische Agenda Regio Foodvalley. Omdat de kaderbrief door het Algemeen Bestuur van Regio Foodvalley moet worden vastgesteld op het moment dat de wensen en bedenkingen van de raden op de concept Strategische Agenda nog verwerkt worden, is een beleidsarme kaderbrief vastgesteld. Uitgangspunt voor de kaderbrief 2026-2029 is de in 2024 vastgestelde meerjarenbegroting 2025-2028. Omdat er nog geen nieuwe Strategische Agenda is vastgesteld, zijn de cijfers hiervan vanaf 2026 met potlood doorgetrokken met een indexatie van 4%. 1.2 Strategische Agenda en bijbehorend werkprogramma nog niet afgerond. Zoals eerder is aangegeven zijn de wensen en bedenkingen op de concept strategische agenda nog niet verwerkt en is daarnaast het werkprogramma voor de nieuwe strategische agenda nog niet afgerond. Om deze reden is het op dit moment niet mogelijk om een financiële doorvertaling te maken voor de nieuwe strategische agenda. Vanaf februari gaan bestuurders met elkaar in gesprek over het werkprogramma. In het werkprogramma moeten keuzes gemaakt worden over waar we de komende jaren wel en niet op in gaan zetten en of ambities bijgesteld moeten worden of niet.

Deze bestuurlijke keuzes moeten eerst gemaakt worden voordat er een financiële doorvertaling gemaakt kan worden. Kanttekeningen (risico's en nadelen) 1.1 Er wordt nog gewerkt aan oplossingsrichtingen voor de financiële uitdagingen. Naast dat de strategische agenda en het werkprogramma nog afgerond moeten worden zijn er ook nog enkele financiële uitdagingen waar Regio Foodvalley vanaf 2026 mee te maken heeft. De financiële uitdagingen zijn: De inzet is erop gericht om deze uit incidentele geldstromen te dekken voor 2026 en in de ontwerpbegroting 2026-2029 op te nemen. Op dit moment vinden er op zowel ambtelijk als bestuurlijk niveau gesprekken plaats om tot een sluitende begroting te komen.

2

1.2 Begroting 2026-2029 wordt ook beleidsarm. Zoals eerder is aangegeven zal ook de begroting 2026-2029 van Regio Foodvalley beleidsarm opgeleverd worden. Dit komt door dezelfde redenen als bij de kaderbrief. De behandeling van de begroting is via een delegatiebesluit gedelegeerd aan het college. Er wordt op dit moment vanuit gegaan dat ook bij de begroting voor 2026 een indexatie van 4% gebruikt wordt ten opzichte van de begroting van 2025. Mocht dit niet het geval zijn en er wordt toch om extra geld gevraagd, dan moet dit langs de gemeenteraad. We verwachten niet dat er om extra geld gevraagd zal worden, ook gelet op het amendement dat onder andere door de gemeente Rhenen is ingediend ten aanzien van de concept strategische agenda. Hierin werd aangegeven dat de gemeentelijke bijdrage aan de regio niet mag toenemen door de nieuwe strategische agenda. De huidige begroting wordt als maximum gehanteerd. 1.3 De gemeenteraad heeft altijd de mogelijkheid om alsnog wensen en bedenkingen in te dienen. Tijdens de vergadering van het Algemeen Bestuur van 19 december is de kaderbrief vastgesteld. Hier is ook besloten de raden voor te stellen de kaderbrief eenmalig informatief te behandelen. Het Algemeen Bestuur kan niet afwijken van de wensen en bedenkingenprocedure, maar kan dit de colleges wel laten voorstellen aan de raden.

Met dit raadsvoorstel voldoen we aan het besluit van het Algemeen Bestuur. De gemeenteraad mag er echter altijd voor kiezen om alsnog wensen en bedenkingen in te dienen. Aanvullende financiële notities Voor de kaderbrief geldt dat de berekening van de gemeentelijke bijdragen aan het regiokantoor 2026 is gebaseerd op de inwonersaantallen 1 januari 2024. BIJDRAGE PER GEMEENTE AAN HET REGIOKANTOOR 2025 2026 2027 2028 2029 Gemeente Barneveld € 416.037 € 384.069 € 394.121 € 411.918 € 429.096 Ede € 821.094 € 758.001 € 777.839 € 812.964 € 846.866 Nijkerk € 301.506 € 278.338 € 285.623 € 298.521 € 310.970 Renswoude € 38.239 € 35.301 € 36.225 € 37.860 € 39.439 Rhenen € 134.498 € 124.163 € 127.413 € 133.166 € 138.720 Scherpenzeel € 68.748 € 63.465 € 65.126 € 68.067 € 70.906 Veenendaal € 461.555 € 426.088 € 437.240 € 456.984 € 476.042 Wageningen € 283.015 € 261.268 € 268.106 € 280.212 € 291.898 Subtotaal € 2.524.692 € 2.330.693 € 2.391.693 € 2.499.693 € 2.603.936 Putten Bunschoten Totaal

€ 51.782 € 23.410 € 2.599.884

€ 53.853 € 24.346 € 2.408.893

€ 56.007 € 25.320 € 2.473.021

€ 58.248 € 26.333 € 2.584.274

€ 60.578 € 27.386 € 2.691.900

Zoals in bovenstaande tabel is af te lezen gaat het bij Rhenen in 2026 om een bijdrage van €124.163 voor financiering van het regiokantoor.

3

Onderstaande tabel geeft de totale bijdrage 2026 per gemeenten weer voor de genoemde drie onderdelen (Regiokantoor, Mobiliteitsfonds en Strategische Agenda).

Gemeente

Regiokantoor

Mobiliteits-fonds

Totaal

€ 69.870 € 137.896 € 50.635 € 6.422 € 22.588 € 11.546 € 77.514 € 47.530

Strategische Agenda € 307.882 € 526.626 € 173.231 € 33.552 € 78.536 € 39.415 € 218.547 € 138.930

Barneveld Ede Nijkerk Renswoude Rhenen Scherpenzeel Veenendaal Wageningen

€ 384.069 € 758.001 € 278.338 € 35.301 € 124.163 € 63.465 € 426.088 € 261.268

Totaal

€ 2.330.693

€ 424.000

€ 1.516.719

€ 4.271.412

€ 761.821 € 1.422.523 € 502.205 € 75.275 € 225.287 € 114.426 € 722.149 € 447.727

De inwonersbijdrage van de gemeente Rhenen voor Regio Foodvalley voor de drie onderdelen samen bedraagt in 2026 €10,40 per inwoner. In 2025 is dit € 10,92 per inwoner. De totale bijdrage voor de gemeente Rhenen bedraagt voor 2026 € 225.287. Vervolg Vervolgstappen Mocht de gemeenteraad ervoor kiezen om toch wensen en bedenkingen in te dienen, dan kunnen deze tot uiterlijk 15 maart ingediend worden. Vervolgens wordt de ontwerpbegroting van Regio Foodvalley uiterlijk 15 april aangeboden aan de regiogemeenten. In de tussentijd gaan bestuurders in februari starten met de inhoudelijke bespreking van het werkprogramma. Hier zullen keuzes gemaakt moeten worden over wat we de komende jaren wel en niet gaan oppakken als regio. Deze bestuurlijke keuzes moeten eerst genomen worden voordat er duidelijkheid kan komen over de financiën. De verwachting is dat er bij de aanbieding van de ontwerpbegroting 2026-2029 meer bekend is over de financiële gevolgen van het werkprogramma. Monitoring of evaluatie Op het moment dat de gemeenteraad gevraagd wordt om de definitieve versie van de strategische agenda vast te stellen wordt ook een document meegeleverd waarin staat hoe de wensen en bedenkingen verwerkt zijn. De gemeenteraad kan dan beoordelen of de wensen en bedenkingen voldoende zijn verwerkt. Na vaststelling wordt per jaar een uitvoeringsprogramma opgesteld.

Over de voortgang wordt twee keer per jaar gerapporteerd. Participatie Er is geen participatieproces geweest rond de kaderbrief. In dit proces zijn de reguliere gremia benut. De kaderbrief is voorbereid door de financiële adviseurs werkzaam voor Regio Foodvalley. Het Algemeen Bestuur van Regio Foodvalley heeft de Kaderbrief 2026-2029 Regio Foodvalley besproken in haar vergadering van 19 december 2024. Vervolgens is de kaderbrief door het regiobestuur aangeboden aan de colleges om ter informatie voorgelegd te worden aan de raden. Communicatie Het besluit omtrent de kaderbrief wordt gecommuniceerd naar het regiokantoor. Bijlagen Bijlage 1: Aanbiedingsbrief Kaderbrief Regio Foodvalley 2026-2029 Bijlage 2: Kaderbrief Regio Foodvalley 2026-2029

4