Raadsvoorstel Kaderbrief Regio Foodvalley 2025-2028

Bestuurlijk Voorstel raad Datum Behandelaar Zaaknummer Portefeuillehouder Besluitvormend orgaan Publicatie Onderwerp

: : : : : : :

02-01-2024 Eric Rongen 1154003 drs. J.A. van der Pas Gemeenteraad Rhenen Openbaar Kaderbrief Regio Foodvalley 2025-2028

Voorstel: De gemeenteraad besluit: 1. Kennis te nemen van de kaderbrief Regio Foodvalley 2024-2027 en akkoord te gaan met het versturen van de brief met wensen en bedenkingen; 2. De financiële consequenties die uit de kaderbrief voortvloeien, te betrekken bij de lokale P&C cyclus 2025. Aanleiding/ korte voorgeschiedenis Sinds 2011 werkt de gemeente Rhenen samen met 7 andere gemeenten in de Regio Foodvalley. Gezamenlijk financieren zij een regiokantoor dat activiteiten initieert en de overleggen binnen de regio en de Triple Helix ondersteunt. Elk jaar wordt een kaderbrief opgesteld met daarin de kaders voor de toekomstige begrotingen van de Regio Foodvalley. Dit gebeurt aan de hand van de zeven thema’s uit de Strategische Agenda Regio Foodvalley 2020-2025. De kaderbrief 2025-2028 die nu voorligt is anders dan voorgaande kaderbrieven. Dit komt doordat de huidige strategische agenda in 2025 afloopt. Hierdoor kan voor het jaar 2025 nog een goede inschatting gemaakt worden, maar voor 2026 en verder is dit niet het geval. Voor deze jaren is gewerkt met een indexatie ten opzichte van 2025. Voor een accurate doorkijk naar 2026 tot en met 2028 moet eerst de inhoud van de nieuwe strategische agenda bekend zijn. Hieronder meer over het proces richting deze nieuwe strategische agenda.

Proces nieuwe strategische agenda Eind 2023 is de commissie strategische agenda gestart met het proces richting een nieuwe strategische agenda. Recentelijk heeft de commissie een startnotitie (bijlage 3) opgeleverd waarin dit proces beschreven staat. Deze startnotitie is ook met uw raad gedeeld. Uit deze startnotitie komt naar voren dat de commissie in een volgende stap input wil ophalen bij de verschillende Triple Helix partners (onderwijs, ondernemers en overheid). Hier maakt uw raad natuurlijk ook onderdeel vanuit. Eind Q1/begin Q2 komen wij bij uw raad langs om input op te halen. Dit gebeurt aan de hand van enkele onderzoeken die de commissie op dit moment laat uitvoeren. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om een omgevingsanalyse die uitgevoerd wordt door de CHE. Hier komt een SWOT-analyse uit voor de regionale (economische) kracht van de regio. Op basis van deze onderzoeken maken wij een notitie met daarin onze vertaling van deze onderzoeken en wat die volgens ons betekenen voor de gemeente Rhenen. Bij deze notitie voegen wij een aantal vragen voor uw raad toe. Aan de hand van de beantwoording op deze vragen en verdere input maken wij een notitie met de punten die uw raad willen meegeven voor de nieuwe strategische agenda.

1

Dit wordt een belangrijk moment om uw input voor de nieuwe strategische agenda mee te geven. Aan de hand van de input vanuit de verschillende partners gaat de commissie aan de slag met een conceptversie van de strategische agenda. Deze komt vervolgens ook nog uw kant op voor wensen en bedenkingen. Uiteindelijk komt eind 2024/begin 2025 de nieuwe strategische agenda voor vaststelling naar de raden. Kaders Wet gemeenschappelijke regelingen De wet gemeenschappelijke regelingen is een wet waarin samenwerkingsverbanden worden geregeld tussen openbare lichamen, zoals gemeenten, provincies en waterschappen. In deze wet, onder artikel 34b, is ook opgenomen dat het openbaar bestuur van de gemeenschappelijker regeling elk jaar voor 15 april een kaderbrief stuurt naar de raden van de deelnemende gemeenten. Beoogd effect Door met dit voorstel in te stemmen dient de Raad geen wensen en bedenkingen in tegen de kaderbrief Regio Foodvalley 2025-2028 en worden de financiële consequenties die uit de kaderbrief voortvloeien meegenomen in de eigen P&C cyclus 2025. Dit met als doel om de samenwerking binnen de Regio Foodvalley voort te kunnen zetten. Argumenten 1.1 Wens voor alle gemeenschappelijke regelingen Regio Foodvalley is een van de gemeenschappelijke regelingen waar de gemeente Rhenen bij aangesloten is.

Op dit moment hanteren gemeenschappelijke regelingen verschillende financiële uitgangspunten waardoor de indexatiepercentages die gebruikt worden ook verschillen. Wij willen toewerken naar eenduidige indexatiepercentages voor alle gemeenschappelijke regelingen waar we bij aangesloten zijn. Deze wens heeft dus niet enkel betrekking op Regio Foodvalley. 1.2 Voor 2025 zijn de activiteiten duidelijk in beeld. 2025 wordt in de kaderbrief ook beschreven als het jaar van de oogst. Veel activiteiten uit de Strategische Agenda worden of zijn dan afgerond. Voor de activiteiten die in 2025 nog afgerond moeten worden is duidelijk welke kosten hieraan verbonden zijn. Hetzelfde geldt voor de kosten die gemaakt moeten worden voor de grote ruimtelijke opgaven, zoals de Verstedelijkingsstrategie, landbouwtransitie en de energietransitie. Bij deze trajecten gaat het voornamelijk om het verder uitvoeren van bestaande opgaven of het toewerken naar een uitvoeringsprogramma. 1.3 Meerjarenbegroting wordt aangepast met komst nieuwe strategische agenda. De kosten voor 2026 en verder zijn op dit moment onduidelijk en zijn afhankelijk van de nieuwe strategische agenda. De commissie strategische agenda heeft aangegeven dat ze bij de oplevering van de nieuwe strategische ook een meerjarenbegroting mee willen geven.

Tegelijkertijd met de vaststelling van de nieuwe strategische agenda wordt dan ook de kaderbrief 2026-2029 behandeld. In deze kaderbrief wordt dan de meerjarenbegroting, die in de kaderbrief die nu voorligt via een indexatie is gedaan, aangepast. Risico’s 1.1 Onzekerheid bij gemeenten in 2026 2026 wordt door velen beschreven als het ‘ravijnjaar’ voor gemeenten. In 2025 stopt het huidige financiële systeem en in 2027 is pas het nieuwe systeem van kracht. Hierdoor lopen de gemeenten gezamenlijk 3 miljard mis in 2026. Dit heeft natuurlijk gevolgen voor de mogelijkheden van gemeenten in 2026 en dus ook op wat zij kunnen bijdragen aan regionale opgaven. Het ‘ravijnjaar’ is ook een onderwerp dat speelt in de politiek. Het is nu nog onduidelijk welke gevolgen dit precies gaat hebben voor de gemeenten. De ontwikkelingen hieromheen worden ook meegenomen in het proces richting een nieuwe strategische agenda. Dit wordt dan uiteindelijk ook meegenomen in de kaderbrief 2026-2029 en de latere begroting voor 2026.

2

1.2 Actualisatie dienstverleningsovereenkomsten (DVO’s) De gemeente Ede ondersteunt het regiokantoor al sinds de oprichting van de Regio Foodvalley bij bedrijfsvoeringsprocessen. Hiervoor zijn verschillende DVO’s afgesloten tussen de gemeente Ede en Regio Foodvalley. De gemeente Ede is momenteel bezig met het actualiseren van deze DVO’s. Dit geldt overigens ook voor de DVO’s met andere externe klanten van Ede. Op dit moment is nog onduidelijk welke financiële consequenties dit met zich mee brengt. De eerste signalen zijn dat de huur van de ruimte en de energielasten gaan stijgen. Het regiokantoor gaat proberen de financiële consequenties van deze actualisatie zoveel mogelijk te verwerken in de begroting van de regio voor 2025-2028. Kanttekeningen 1.1

Gemeente Putten en gemeente Bunschoten sluiten aan op verschillende thema’s.

Eerder is er besloten dat er (voorlopig) geen gemeenten toe kunnen treden tot de gemeenschappelijke regeling Foodvalley. Echter kunnen er wel gemeenten aansluiten op thema’s uit de Strategische Agenda. De afgelopen periode zijn hierover gesprekken gevoerd met verschillende gemeenten. De gemeente Putten sluit vanaf 1 januari 2024 aan op de thema’s Landbouw en Voedsel, terwijl de gemeente Bunschoten alleen aansluit op het thema Voedsel. Beide gemeenten leveren een bijdrage aan zowel het programma als de overheadkosten. Dit wordt verwerkt in de begroting van foodvalley voor 2025-2028. De toetreding van deze twee gemeenten op de verschillende thema’s leidt niet tot een verhoging van de budgetten voor de andere deelnemende gemeenten. Financiële toelichting De kaderbrief is in twee delen op te delen. Ten eerste de kosten die aan het regiokantoor te verbinden vallen, zoals salarissen, huur, communicatie en raadsinformatiebijeenkomsten. Ten tweede gaat het om de kosten voor de verschillende programma’s uit de strategische agenda. Dit deel geeft dus een overzicht van de kosten voor de verschillende projecten. De kaderbrief brengt zelf nog geen financiële gevolgen met zich mee, omdat hier de kaders worden meegegeven voor de begroting van de regio. Deze begroting gaat in april ter vaststelling richting het college.

Eerder is aangegeven dat er voor 2025 een duidelijk beeld is van de activiteiten en dus de kosten, maar dat dit voor 2026 en verder onduidelijk is. Hiervoor is eerst een nieuwe strategische agenda nodig. Om deze reden is er voor de jaren 2026 tot en met 2028 een indexatie gedaan ten opzichte van 2025. In de begroting 2025-2028 wordt deze indexatie hoogstwaarschijnlijk meegenomen, omdat de nieuwe strategische agenda dan nog niet is afgerond. Personele gevolgen Dit voorstel brengt geen personele gevolgen met zich mee. Duurzaamheid Dit voorstel brengt geen duurzaamheidsaspecten met zich mee. Participatie 17 januari heeft de regio een raadsinformatiebijeenkomst organiseert rondom de kaderbrief 20252028. Hier heeft u de mogelijkheid gekregen om zich bij te laten praten en vragen te stellen. Communicatie De besluitvorming omtrent de kaderbrief wordt gecommuniceerd naar het regiokantoor. Vervolgprocedure De raden hebben tot uiterlijk 15 maart 2024 om met wensen en bedenkingen te komen. De begroting moet vervolgens voor 15 april 2024 aan de raden voorgelegd worden. Bijlagen: Bijlage 1: Aanbiedingsbrief Kaderbrief Regio Foodvalley 2025-2028 Bijlage 2: Kaderbrief Regio Foodvalley 2025-2028’ Bijlage 3: Brief wensen en bedenkingen Kaderbrief Regio Foodvalley 2025-2028

3