Raadsvoorstel Kaderbrief Regio Foodvalley 2024-2027

Bestuurlijk Voorstel raad Datum Behandelaar Zaaknummer Portefeuillehouder Besluitvormend orgaan Publicatie Onderwerp

: : : : : : :

29 november 2022 Eric Rongen 1040555 drs. J.A. van der Pas Gemeenteraad Rhenen Openbaar Kaderbrief Regio Foodvalley 2024-2027

Voorstel: De gemeenteraad besluit: 1. kennis te nemen van de kaderbrief Regio Foodvalley 2024-2027 en hier geen wensen en bedenkingen tegen in te dienen; 2. de financiële consequenties die uit de kaderbrief voortvloeien, te betrekken bij de lokale P&C cyclus 2024. Aanleiding/ korte voorgeschiedenis Voor een aantal raadsleden is dit de eerste kaderbrief die zij ontvangen vanuit de Regio Foodvalley. Sinds 2011 werkt de gemeente Rhenen samen met 7 andere gemeenten in de Regio Foodvalley. Gezamenlijk financieren zij een regiokantoor dat activiteiten initieert en de overleggen binnen de regio en de Triple Helix ondersteunt. Elk jaar wordt een kaderbrief opgesteld met daarin de kaders voor de toekomstige begrotingen van de Regio Foodvalley. De raad heeft vervolgens de mogelijkheid om wensen en bedenkingen in te dienen ten aanzien van de kaderbrief. Er ligt een andere kaderbrief voor dan in voorgaande jaren. In de voorgaande kaderbrieven is enkel een verhoging van de budgetten doorgevoerd aan de hand van een inflatiecorrectie. In de kaderbrief 2024-2027 wordt naast deze inflatiecorrectie ook voor bepaalde thema’s én het regiokantoor om extra financiële middelen gevraagd. Voor het regiokantoor wordt voor zowel 2024 als 2025 €458.000 (totaal: €916.000) gevraagd voor het uitbreiden van de capaciteit.

Met de grote trajecten die spelen, zoals de Verstedelijkingsstrategie, RPLG en de RES, is de huidige capaciteit onvoldoende om op alle trajecten goed aangesloten te blijven. Het regiokantoor verwoord het als volgt: “We moeten voldoende kwalitatieve capaciteit beschikbaar stellen om de regio in al deze processen van onderzoeken, uitwerken, onderhandelen, voor onze belangen opkomen, regie op de uitvoering houden en daarbij alle raden, colleges, regiobestuur en onze partners in de triple helix voortdurend goed aangesloten te houden”. De extra vraag is voor 2024 en 2025, omdat de Strategische Agenda tot 2025 loopt. In het proces richting de nieuwe Strategische Agenda wordt opnieuw gekeken naar de capaciteit van het regiokantoor. Naast deze tijdelijke investering in de strategische slagkracht van de regio wordt ook een verhoogde bijdrage gevraagd voor de thema’s Landbouwtransitie, Economie en Wonen (respectievelijk €169.000, €10.000 en €40.000). Deze extra vraag is in eerdere PHO’s van de Regio Foodvalley besproken en daar is toen positief op gereageerd. Voor de landbouwtransitie gaat het bijvoorbeeld om een extra bijdrage voor de RPLG, omdat pas later duidelijk werd hoeveel hiervoor nodig is in de komende jaren. Voor de programmabudgetten wordt verwacht dat wij deze apart opnemen in onze eigen begroting.

1

Kaders Wet gemeenschappelijke regelingen De wet gemeenschappelijke regelingen is een wet waarin samenwerkingsverbanden worden geregeld tussen openbare lichamen, zoals gemeenten, provincies en waterschappen. In deze wet, onder artikel 34b, is ook opgenomen dat het openbaar bestuur van de gemeenschappelijker regeling elk jaar voor 15 april een kaderbrief stuurt naar de raden van de deelnemende gemeenten. Beoogd effect Door met dit voorstel in te stemmen dient de Raad geen wensen en bedenkingen in tegen de kaderbrief Regio Foodvalley 2024-2027 en worden de financiële consequenties die uit de kaderbrief voortvloeien meegenomen in de eigen P&C cyclus 2024. Dit met als doel om de samenwerking binnen de Regio Foodvalley voort te kunnen zetten. Argumenten 1.1 Uitbreiding van het regiokantoor is noodzakelijk In het BO MIRT van 16 november heeft de regio een verstedelijkingsakkoord gesloten met daarin enkele projecten en de daaraan gekoppelde bedragen. Zo trekt het Rijk €40 miljoen uit voor de verbreding van de Rijnbrug. In het proces richting het verstedelijkingsakkoord heeft het regiokantoor veel tijd gestoken in de onderhandelingen met het Rijk en in het specifiek voor de Rijnbrug. Als het regiokantoor dit niet in deze mate had gedaan, dan was de bijdrage voor de Rijnbrug zeer onzeker geweest.

Willen we als regio, én als gemeente, in de toekomst bij alle trajecten die (boven)regionaal spelen goed aangesloten blijven en waar nodig (tijdelijk) extra op in moeten zetten, dan is uitbreiding bij het regiokantoor noodzakelijk. Willen wij als gemeente in de toekomst kans maken op bijdragen, zoals bijvoorbeeld die voor de Rijnbrug, dan zullen wij ook moeten investeren in de slagkracht van het regiokantoor. 1.2 Uitbreiding binnen de eigen organisatie In aanvulling op argument 1.1: Mocht er geen uitbreiding van het regiokantoor komen, dan is hoogstwaarschijnlijk een uitbreiding van de eigen capaciteit nodig om aangesloten te blijven op alle trajecten. In aanloop naar het BO MIRT en het bijbehorende verstedelijkingsakkoord zijn veel overleggen gevoerd met het Rijk, maar ook tussen de regiogemeenten en het regiokantoor. Rondom de RPLG worden ook steeds meer overleggen gevoerd op regionaal en provinciaal niveau. Mocht er geen uitbreiding komen bij het regiokantoor, dan wordt er voor deze overleggen meer van de regiogemeenten zelf gevraagd. Dit geldt overigens ook voor de RES en andere trajecten. 1.3 Uitbreiding heeft geen invloed op taken van de gemeente Met de voorgestelde uitbreiding van het regiokantoor zou het regiokantoor meer in kunnen zetten op de trajecten als de Verstedelijkingsstrategie en de RPLG.

Echter betekent het niet dat de scope van de regio wordt verbreed en ook niet dat er taken van de gemeenten overgenomen worden. Veel ruimtelijk-economische strategievorming gebeurt op regionaal niveau, maar colleges en gemeenteraden blijven aan zet als het gaat over de eigen gemeente. 1.4 Extra budget programma’s vloeit voort uit Verstedelijkingsstrategie en RPLG De extra bijdrage aan de thema’s Landbouwtransitie (€169.000), Economie (€10.000) en Wonen (€40.000) komen voornamelijk voort uit de Verstedelijkingsstrategie en de RPLG. Voor deze trajecten wordt het steeds duidelijker wat er op ons afkomt en wat dit vraagt qua inzet, onderzoeken, uitvoering, etc. De €40.000 voor wonen richt zich bijvoorbeeld vooral op de uitvoering van de Woondeal en het Verstedelijkingsprogramma (voortkomend uit de Verstedelijkingsstrategie). De €169.000 voor de RPLG dient voor de uitvoering van de gebiedsuitwerkingen (die in 2023 worden opgesteld) en eventueel verder onderzoek. In het Algemeen Bestuur van 16 september 2022 is al een vooraankondiging gedaan dat er in 2024 extra budget nodig is voor de RPLG. De extra bijdrage voor het thema Economie heeft betrekking op de actualisatie van het regionaal kantorenbeleid. Er wordt verwacht dat deze extra bijdrage nodig is door de veranderde marktsituatie. Door invloed van onder andere Covid is er meer kwalitatieve vraag naar kantoorruimten.

Dit vraagt een grotere aanpassing in het regionaal kantorenbeleid. 2

Kanttekeningen 1.1 Verstedelijkingsstrategie, RPLG en RES hebben de overhand In het voorwoord staat beschreven dat de Verstedelijkingsstrategie en de RPLG steeds meer tijd en inspanning vragen. Daarnaast speelt ook nog de RES. Met name de Verstedelijkingsstrategie en de RPLG zijn trajecten die de afgelopen jaren zijn opgestart door de veranderingen in de samenleving en doelstellingen vanuit het Rijk. In het voorwoord wordt aangegeven dat je bijna zou vergeten dat ook nog de projecten binnen de Strategische Agenda worden uitgevoerd. Deze worden echter zoveel mogelijk gekoppeld aan de Verstedelijkingsstrategie, RPLG en RES. De voortgang van de strategische agenda is terug te vinden in de (digitale) voortgangsrapportage (bijlage 3) die uw raad eerder heeft ontvangen. Financiële toelichting Eerder is aangegeven dat het regiokantoor wil uitbreiden ten behoeve van de strategische slagkracht van de regio. Hiervoor willen ze €458.000 opnemen voor zowel 2024 als 2025. In het onderstaande schema staat aangegeven waar het regiokantoor in wil investeren: Investering in strategische slagracht van de regio: Programmamanagement (± 3 fte) - Verstedelijking: o.a. wonen en mobiliteit - RPLG: o.a. landbouwtransitie en ruimte - Financiële afstemming/inrichting: organiseren cofinanciering grote Rijksfondsen met gemeenten, provincies, waterschappen etc.

+ verantwoording grote rijkssubsidies Verstedelijking en NPLG Ondersteuning (± 1 fte) Deze extra bijdrage zorgt ervoor dat de bijdrage van de gemeente Rhenen voor het regiokantoor stijgt van €69.788 in 2023 naar €101.550 in 2024 en €104.407 in 2025. De kosten daarna zijn afhankelijk van de nieuwe strategische agenda die opgesteld gaat worden. Daarnaast is er nog de extra bijdrage aan de thema’s Landbouwtransitie (€169.000), Economie (€10.000) en Wonen (€40.000). Deze komt bovenop de voorziene bijdrage voor de programma’s die al hoger was dan voorgaande jaren. In 2023 was de bijdrage aan de Strategische Agenda €69.727. In totaal loopt de bijdrage van de gemeente Rhenen aan de projecten binnen de strategische agenda op naar €103.677 in 2024 en €108.027 in 2025. Tot slot is er nog de bijdrage aan het mobiliteitsfonds. Hier vindt jaarlijks een prijsindexatie conform de consumentenprijsindex plaats. Voor 2024 is deze bijdrage voor de gemeente Rhenen €21.541. In totaal komt de bijdrage van de gemeente Rhenen aan de Regio Foodvalley neer op €226.767. Hieronder nog een overzicht van hoe de totale bijdrage is opgebouwd en hoe dit zich verhoudt tot de andere regiogemeenten:

In de begroting Regio Foodvalley 2023-2026 is de totale bijdrage van de gemeente Rhenen begroot op €171.909. Het verschil tussen 2023 en 2024 komt dus uit op €56.878.

3

Personele gevolgen De investering in de strategische slagkracht van de regio moet ervoor zorgen dat het regiokantoor en de gemeenten samen, zowel bestuurlijk als ambtelijk, goed en makkelijker aangesloten blijven op alle ontwikkelingen die spelen. Duurzaamheid Dit voorstel brengt geen duurzaamheidsaspecten met zich mee. Participatie De kaderbrief is dit jaar eenmaal in concept besproken in de PHO’ s en het Algemeen Bestuur om de vraag voor uitbreiding van het regiokantoor al voor te leggen. Dit is ook gebeurd bij de gemeentesecretarissen, intermediairs, financials en de Regiocommissie. Vervolgens is de definitieve versie vastgesteld in het Algemeen Bestuur van 9 december 2022. Op 11 januari heeft de Regiocommissie een vergadering waarin de kaderbrief centraal staat. Zij hebben de mogelijkheid om een begeleidende brief mee te sturen met daarin hun advies. 18 januari 2023 is er een bijeenkomst voor de gemeenteraden waarin zij worden bijgepraat over de kaderbrief en er ruimte is om vragen te stellen. Communicatie De besluitvorming omtrent de kaderbrief wordt gecommuniceerd naar het regiokantoor. Vervolgprocedure De raden hebben tot uiterlijk 10 maart 2023 om met wensen en bedenkingen te komen. De begroting moet vervolgens voor 15 april 2023 aan de raden voorgelegd worden.

Bijlagen: Bijlage 1: Aanbiedingsbrief Kaderbrief Regio Foodvalley 2024-2027 Bijlage 2: Kaderbrief Regio Foodvalley 2024-2027 Bijlage 3: Voortgangsrapportage Strategische Agenda

4