Raadsvoorstel - Kaderbrief Regio Foodvalley 2023-2026

Bestuurlijk Voorstel raad Datum Behandelaar Zaaknummer Portefeuillehouder Besluitvormend orgaan Publicatie Onderwerp

: : : : : : :

17 december 2021 Eric Rongen 947581 drs. J.A. van der Pas Gemeenteraad Rhenen Openbaar Kaderbrief Regio Foodvalley 2023-2026

Voorstel: De gemeenteraad besluit: 1. kennis te nemen van de kaderbrief Regio Foodvalley 2023-2026 en hier geen wensen en bedenkingen tegen in te dienen; 2. de financiële consequenties die uit de kaderbrief voortvloeien, te betrekken bij de lokale P&C cyclus 2023. Aanleiding/ voorgeschiedenis Sinds 2011 werkt de gemeente Rhenen samen met 7 andere gemeenten in de Regio Foodvalley. Gezamenlijk financieren zij een regiokantoor dat activiteiten initieert en de overleggen binnen de regio en de Triple Helix ondersteunt. Elk jaar wordt een kaderbrief opgesteld met daarin de kaders voor de toekomstige begrotingen van de Regio Foodvalley. De kaderbrief 2023-2026 die nu voor ligt heeft nagenoeg dezelfde opbouw als de kaderbrief 20222025. Er is echter wel geprobeerd om de kaderbrief iets compacter te maken. Dit is terug te zien in de hoe de doelen per werkprogramma zijn geformuleerd. Dit is nu compact en duidelijk, waar dit de voorgaande jaren een stuk uitgebreider was. Ook zijn de financiële tabellen aangepast. Zo is er nu bijvoorbeeld één tabel met de projectgelden en daarnaast de kosten voor programmamanagers per programma. Dit is ook meteen een toevoeging ten opzichte van de vorige kaderbrief. Toen zaten de kosten voor de programmamanagers nog in de programmakosten verwerkt.

Een andere toevoeging is dat er per programma wordt aangegeven welke relatie het programma heeft met de Regio Deal. Ook wordt bij de meeste programma´s aangegeven hoe het zich weerhoudt tot grote regionale projecten, zoals de Verstedelijkingsstrategie, Regionale Ruimtelijke Verkenning en de RES. Hierdoor wordt het voor raden ook duidelijker hoe de verschillende trajecten aan elkaar verbonden zijn. De kaderbrief 2023-2026 is dus op enkele punten verbeterd ten opzichte van vorig jaar en hierdoor ligt er een duidelijke en overzichtelijke kaderbrief voor. Hierdoor hebben wij ervoor gekozen geen gebruik te maken van de optie om wensen en bedenkingen in te dienen. Kaders Wet gemeenschappelijke regelingen De wet gemeenschappelijke regelingen is een wet waarin samenwerkingsverbanden worden geregeld tussen openbare lichamen, zoals gemeenten, provincies en waterschappen. In deze wet, onder artikel 34b, is ook opgenomen dat het openbaar bestuur van de gemeenschappelijker regeling elk jaar voor 15 april een kaderbrief stuurt naar de raden van de deelnemende gemeenten.

1

Beoogd effect Door met dit voorstel in te stemmen dient de Raad geen wensen en bedenkingen in tegen de kaderbrief Regio Foodvalley 2023-2026 en worden de financiële consequenties die uit de kaderbrief voortvloeien meegenomen in de eigen P&C cyclus 2023. Dit met als doel om de samenwerking binnen de Regio Foodvalley voort te kunnen zetten. Argumenten 1.1 Sluit aan op rekenkameronderzoek en uitgangspuntennotitie. Op 25 september 2019 verscheen het onderzoek ‘Zicht op Foodvalley’ van de rekenkamers van de gemeenten Ede, Wageningen, Veenendaal en Rhenen. Uit het onderzoek bleek dat de gemeenteraden te weinig inzicht hebben in de financiële processen van de Regio Foodvalley. Vervolgens heeft de regio in de Uitgangspuntennotitie ‘De rol van de gemeenteraden in governance Regio Foodvalley’ aangegeven dat de financiële transparantie verder verbetert moet worden. Door zowel de kosten van het regiokantoor en de programmakosten via de begroting van de regio te laten lopen wordt de transparantie van de financiële processen verbeterd. Hiermee wordt dus ook voldaan aan de belofte uit de uitgangspuntennotitie. In de kaderbief 2022-2025 is hier een eerste aanzet toe gegeven en deze is verder uitgewerkt in de kaderbrief 2023-2026. 1.2 Grote ruimtelijke projecten in de regio De programmakosten uit de kaderbrief hebben betrekking op de thema’s uit de Strategische Agenda 2020-2025.

Deze zeven thema’s komen momenteel allemaal samen in enkele grote ruimtelijke projecten, zoals de Verstedelijkingsstrategie Arnhem-Nijmegen-Foodvalley en de Regionale Ruimtelijke Verkenning. In de Strategische Agenda staat het volgende over de belangen van de verschillende thema’s en de beperkte ruimte: “Het goed afwegen en verknopen van deze, soms tegenstrijdige belangen naar een win-win situatie zal een belangrijke opgave worden, waarbij regionale afstemming en voor sommige onderdelen bovenregionale afstemming noodzakelijk is.” (Strategische Agenda 2020 - 2025, p.17). Deze afstemming gebeurt binnen het werkprogramma ruimte en is dus ook opgenomen in deze kaderbrief. Hier is bijvoorbeeld ook het Landbouwperspectief opgenomen dat onderdeel is van de Regionale Ruimtelijke Verkenning. 1.3 Kosten voor programmamanagers In eerdere kaderbrieven waren de kosten van de programmamanagers onderdeel van de programmakosten. Het was de bedoeling dat in de kaderbrief 2022-2025 de kosten voor de programmamanagers uit de programmakosten gehaald werden, zodat deze inzichtelijk waren voor de raden. Dit lukte uiteindelijk niet in de kaderbrief, maar werd wel aangepast in de begroting Regio Foodvalley 2022. In de kaderbrief 2023-2026 zijn de kosten voor de programmamanagers wel uit de programmakosten gehaald. Deze kosten zijn te zien in figuur 5 op bladzijde 21 van de kaderbrief.

1.4 Rijnbrug De financiële kaders in de kaderbrief hebben geen invloed op de verdere ontwikkelingen rondom de verbreding van de Rijnbrug. Er is daarom ook niet gekozen om hierover wensen en bedenkingen in te dienen. In de kaderbrief is het volgende opgenomen als doelen voor het werkprogramma Mobiliteit: “We zorgen ervoor dat de regio vanuit alle richtingen goed bereikbaar is” en “We zorgen ervoor dat de regio optimaal en comfortabel bereikbaar is”. Ook is de verbreding van de Rijnbrug opgenomen als randvoorwaarde in de Verstedelijkingsstrategie Arnhem-Nijmegen-Foodvalley. Dit geeft het belang van de verbreding van de Rijnbrug aan. Het college zal elke kans aangrijpen om de oplossing van het knelpunt rond de Rijnbrug als zuidelijke toegangspoort in relatie tot verdere verstedelijking in de regio onder de aandacht te brengen. Risico’s 1.1 Risico dat andere gemeenten niet meedoen aan een bepaald onderdeel van een programma. Het kan gebeuren dat een regiogemeente zich terugtrekt uit een bepaald project of een bepaald deel van een programma. Hierdoor zou je (financieel) draagvlak verliezen. In zo’n geval zijn de kosten voor andere gemeenten hoger dan gedacht. In praktijk komt dit nauwelijks voor en mocht het voorkomen dan wordt er gezamenlijk naar een oplossing gezocht. 1.2

Onzekerheden in verband met corona

2

Door corona hebben enkele programma’s vertraging opgelopen en sommige projecten zijn nog niet eens gestart. Denk hierbij aan projecten binnen of in samenwerking met de zorg. Maar ook projecten waar interactie nodig is met inwoners/consumenten en bedrijven hebben vertraging. Deze kaderbrief richt zich op 2023, maar het is goed mogelijk dat corona dan nog steeds invloed heeft op de uitvoering van de verschillende programma’s. Financiële gevolgen Uit de vaststelling van de kaderbrief vloeien geen directe financiële gevolgen voor de gemeente voort. Echter, het regiokantoor zal verwachten dat bij instemming met de kaderbrief, de raden zich ook inspannen om de koers waar te kunnen maken. Dit betekent ook een inspanning om de financiële ondersteuning die daarvoor nodig is beschikbaar te stellen. Op dit moment is er al een budget beschikbaar voor de vaste bijdrage die de gemeente betaald op basis van het aantal inwoners. Dit zal aangepast worden op basis van de aangegeven indexering. Bij de perspectiefnota 2022 wordt bekeken of er voldoende budget is voor de projecten waarin Rhenen wil participeren. Personele gevolgen Het instemmen met de kaderbrief Regio Foodvalley 2023-2026 brengt geen personele gevolgen met zich mee. Duurzaamheid Meerdere programma’s binnen de Strategische Agenda dragen bij aan de duurzaamheid van de regio, denk bijvoorbeeld aan de RES.

De kaderbrief geeft aan wat er nodig is om deze programma’s de komende jaren uit te kunnen blijven voeren en dus bij te dragen aan de duurzaamheid van de regio. Participatie Bij het opstellen van de kaderbrief zijn geen andere externe partijen betrokken dan het regiokantoor. Communicatie De besluitvorming omtrent de kaderbrief zal worden gecommuniceerd naar het regiokantoor. Vervolgprocedure De raden hebben tot uiterlijk 1 maart 2022 om met wensen en bedenkingen te komen. De begroting moet vervolgens voor 1 april 2022 aan de raden voorgelegd worden. Bijlagen: Bijlage 1: Kaderbrief Regio Foodvalley 2023-2026 Bijlage 2: Raadsbesluit Kaderbrief Regio Foodvalley 2023-2026 Bijlage 3: Aanbiedingsbrief Kaderbrief Regio Foodvalley 2023-2026 Bijlage 4: Beschrijving governance en processen Regio Foodvalley

3