Raadsvoorstel Jaarstukken VRU 2025, Ontwerpbegroting VRU 2027 en geactualiseerde begroting VRU

Bestuurlijk Voorstel raad Datum Behandelaar Zaaknummer Portefeuillehouder Besluitvormend orgaan Publicatieniveau Onderwerp

: : : : : : :

12 mei 2026

Rob Sardemann 56402 Géran Kaai

College van burgemeester en wethouders / Gemeenteraad

Openbaar Jaarstukken VRU 2025, Ontwerpbegroting VRU 2027 en geactualiseerde begroting VRU

Voorstel <test> De gemeenteraad besluit: 1. Kennis te nemen van de voorlopige jaarstukken 2025 van de Veiligheidsregio Utrecht; 2. Een zienswijze over de ontwerpbegroting VRU 2027 en geactualiseerde begroting 2026 kenbaar te maken, conform bijgevoegde brief; 3. De financiële consequenties van de voorlopige jaarstukken 2025 te verwerken in de Voorjaarsrapportage 2026 en de financiële consequenties van de geactualiseerde begroting 2026 te verwerken in de Voorjaarsrapportage en de financiële consequenties van de ontwerpbegroting 2027-2030 te verwerken in de Perspectiefnota 2027. <Test> Inleiding In de zienswijze van de gemeente Rhenen op de kaders begroting VRU 2027 en actualisatie begroting VRU 2026 heeft de gemeenteraad aan de VRU meegegeven zich te kunnen vinden in de onderbouwing voor de keuze van het scenario ‘op orde’ en de gevolgen daarvan in aanloop naar 2030. Het ‘op orde’ scenario betekent een investeringsniveau dat nodig is om wettelijke taken verantwoord uit te voeren.

De onderbouwing bestond uit onder andere de volgende argumenten: De wereld is onveiliger geworden en de VRU heeft met steeds meer risico's te maken; Digitale kwetsbaarheid neemt toe en als systemen het niet doen staat ook de hulpverlening stil; De bevolking van de provincie Utrecht is gegroeid zonder dat de VRU meer middelen heeft ontvangen voor brandweerzorg; De kosten van materieel zijn meer gestegen dan met indexatie kan worden opgevangen Goed werkgeverschap vraagt om investeringen zoals: nazorg brandweerpersoneel; voldoende roostercapaciteit voor opleidingen, oefenen, ouderschapsverlof, adequate piketvergoedingen; maatregelen om arbeidsveiligheid te vergroten zoals drones; In de afgelopen jaren heeft de VRU ruim 19 miljoen euro bezuinigd en is de rek uit de begroting; Er is opnieuw gekeken naar bezuinigingsmogelijkheden wat heeft geleid tot sluiten van het hoofdkantoor van de VRU; Verder bezuinigen betekent minder (vrijwilligers)kazernes en minder sociaal cement in dorpen en wijken en uiteindelijk duurdere (beroeps)brandweerzorg. Gehoord hebbende de zienswijzen van de gemeenteraden heeft het algemeen bestuur op 30 maart 2026 definitief gekozen voor het scenario ‘op orde’. Het scenario ‘op orde’ is per programmaonderdeel verwerkt in de meerjarenraming van de ontwerpbegroting VRU 2027.

In de ontwerpbegroting zijn daarnaast de doorbelasting van dienstverlening voor liftopsluitingen en afhijsingen opgenomen, evenals de afzonderlijke besluiten van 1

het algemeen bestuur over natuurbrandbestrijding en waterongevallenbestrijding. Voor 2026 is de incidentele bijdrage uit de kadernota verwerkt voor de knelpunten die gerelateerd zijn aan de toekomstscenario’s. De ontvangen zienswijzen hebben geen aanleiding gegeven om de ontwerpbegroting aan te passen ten opzichte van de eerder vastgestelde kaders en besluitvorming. Kaders In overeenstemming met het gestelde in de gemeenschappelijke regeling VRU legt het dagelijks bestuur van de VRU de jaarstukken 2025 ter kennisname, de ontwerpbegroting 2027 en de geactualiseerde begroting 2026 VRU voor zienswijze voor aan de gemeenteraad. De zienswijze wordt betrokken bij het vaststellen van de stukken door het algemeen bestuur van de VRU op 6 juli 2026. Beoogd doel De veiligheidsregio zorgt voor: de organisatie, opleiding en inzet van de brandweer; het voorbereiden op en bestrijden van grote incidenten, zoals natuurbranden, overstromingen of ongevallen met gevaarlijke stoffen; het in kaart brengen van risico's in de regio en het adviseren van gemeenten over veiligheid en het vergroten van de zelfredzaamheid van inwoners; en het coördineren van de medische zorg tijdens rampen en crises.

Het doel van VRU is het bundelen van brandweerzorg, crisisbeheersing & rampenbestrijding en geneeskundige hulpverlening (GHOR) onder één bestuurlijke regie om burgers beter te beschermen, hulpverlening te verbeteren en de regionale slagkracht te versterken. Argumenten 1.1 2025 wordt afgesloten met een positief resultaat van € 2,75 miljoen Het jaar 2025 sluit met een positief resultaat voor bestemming van € 2,75 miljoen (2% van de begroting). Een deel van de afwijkingen is technisch van aard en onderling samenhangend, waardoor deze per saldo geen effect hebben op het resultaat. Dit is voornamelijk van toepassing op de projecten voor de crisisnoodopvang. Daarnaast zijn er afwijkingen ontstaan door incidentele baten in het vierde kwartaal van 2025 (€ 1,01 miljoen) en het eerste kwartaal van 2026 (€ 0,40 miljoen), die verband houden met de afwikkeling van de stelpost voor de nieuwe CAO. Het reële resultaat van 2025 is € 1,34 miljoen (1% van de begroting). Dit resultaat wordt voor een belangrijk deel veroorzaakt door een voordeel op personele lasten als gevolg van vacatureruimte die verband houdt met de krappe arbeidsmarkt (€ 1,49 miljoen) en personeels-gerelateerde vergoedingen (€ 0,46 miljoen). Een nadeel op materiële lasten komt voort uit meerkosten voor het onderhoud van materieel en materiaal (-/- € 0,53 miljoen) en hogere ICT kosten en overige kosten (-/- € 0,41 miljoen).

De hogere baten leiden tot een voordeel als gevolg van doorbelasting van kosten en renteopbrengsten (€ 0,33 miljoen). In paragraaf 3.2 van de jaarrekening (bijlage 2) is een toelichting op het overzicht van baten en lasten opgenomen, waaruit blijkt dat het resultaat grotendeels incidenteel van aard is. 1.2

De voorgenomen bestemming van het resultaat 2025 bestaat uit 3 onderdelen 1. In 2025 heeft de VRU de MDIEU-subsidie ontvangen. Deze subsidie is bedoeld voor activiteiten gericht op onder andere duurzame inzetbaarheid, mentale en fysieke weerbaarheid van medewerkers en het versterken van onze positie als aantrekkelijke werkgever. In 2025 zijn diverse waardevolle initiatieven en activiteiten gestart en (deels) gefinancierd met deze middelen. Een deel van het subsidiebedrag kon echter nog niet worden besteed. Het algemeen bestuur heeft besloten om het resterende budget van € 0,15 miljoen in het komende jaar in te zetten voor vergelijkbare activiteiten met aantoonbare meerwaarde voor onze medewerkers en organisatie. Dit bedrag wordt toegevoegd aan de ontwikkel- en egalisatiereserve. 2. In de kadernota 2027 is € 1,20 miljoen uit de bedrijfsvoering reserve onttrokken voor de overbrugging van de toekomstscenario’s in 2026, wat in de resultaatbestemming 2025 teruggestort wordt. Daarnaast heeft een beoordeling plaatsgevonden van de risico’s die bij de VRU bekend zijn ten tijde van het opstellen van de jaarrekening, wat een aanvullende storting van € 0,65 miljoen vraagt. Het gevolg is dat een storting van in totaal € 1,85 miljoen in de bedrijfsvoering reserve nodig is om het weerstandsvermogen van de VRU op niveau te houden.

2

3. Zoals gebruikelijk heeft het algemeen bestuur besloten om € 0,75 miljoen van het incidentele positieve rekeningresultaat 2025 terug te storten naar de deelnemende gemeenten. De teruggave vindt plaats naar rato van de begrote gemeentelijke bijdrage voor het gezamenlijke basistakenpakket in 2025. Voor de gemeente Rhenen betekent dit een teruggave van € 9.000. 3.1 Ontwerpbegroting VRU 2027 en geactualiseerde begroting VRU 2026 In de kadernota VRU 2027, die in december 2025 voor zienswijze is aangeboden, staan de financiële kaders opgenomen voor de begroting van 2027 en voor de geactualiseerde begroting voor 2026. Deze kaders zijn, inclusief de besluitvorming over de toekomstscenario’s, verwerkt in de ontwerpbegroting VRU 2027 en de geactualiseerde begroting VRU 2026 die hierbij ter zienswijze aangeboden wordt 3.2 De actuele loonontwikkeling leidt tot een incidentele verlaging van de gemeentelijke bijdrage De actuele loonontwikkeling heeft ten opzichte van de kadernota een incidentele verlaging van de gemeentelijke bijdrage tot gevolg. Dit komt door het recent afgesloten principeakkoord voor een nieuwe cao voor de veiligheidsregio’s.

Structureel is de stelpost die hiervoor was opgenomen in de kadernota precies in lijn met de cao-afspraken, maar de gefaseerde loonsverhoging zorgt wel voor een incidentele verlaging van de gemeentelijke bijdrage van € 1,5 miljoen voor 2026 en € 2,75 miljoen voor 2027. 3.3 Het Rijk heeft extra structurele middelen toegekend voor versterking en intensivering van de regionale weerbaarheid In december 2025 zijn nog extra structurele middelen van het rijk aan de veiligheidsregio’s toegekend voor een extra taak, namelijk de versterking en intensivering van de regionale weerbaarheid in het kader van crisisbeheersing. Het gaat om € 0,45 miljoen in 2026 en € 1,41 miljoen in 2027. Daarnaast heeft het rijk begin februari 2026 incidenteel middelen ter waarde van € 0,40 miljoen toegekend om in 2026 samen met gemeenten te werken aan een landelijk netwerk van noodsteunpunten. Via het programma Veerkracht worden deze organisatie-brede opgaven verder uitgewerkt. 3.4 •

•

•

Gevolgen voor de begroting 2026 en 2027 samengevat Samengevat gaat de totale gemeentelijke bijdrage aan de VRU ten opzichte van de begroting 2026 die in juli 2025 is vastgesteld, met € 0,2 miljoen omhoog in 2026. Dit is € 1,5 miljoen lager dan in de kadernota is opgenomen als gevolg van het recent afgesloten principeakkoord voor een nieuwe cao. De totale gemeentelijke bijdrage aan de VRU voor 2027 gaat ten opzichte van de geactualiseerde begroting 2026 met € 8 miljoen omhoog. Hiervan heeft € 3 miljoen betrekking op de loon- en prijsontwikkeling voor 2027 en € 5 miljoen op de structurele investeringen uit de toekomstscenario’s. De verwerking van de investeringen en besparingen uit de toekomstscenario’s leidt in de meerjarenraming van deze begroting gefaseerd tot een structurele verhoging van de gemeentelijke bijdrage van € 10,7 miljoen vanaf 2031.

Kanttekeningen 1.1 Accountantscontrole is nog niet afgerond De accountantscontrole is op dit moment nog niet volledig afgerond. Er is daarom nog geen informatie beschikbaar over de strekking van de accountantsverklaring. De rechtmatigheidsverklaring en de controleverklaring worden opgenomen in de definitieve jaarstukken VRU 2025. Na vaststelling door het algemeen bestuur op 6 juli 2026 worden deze documenten aan de gemeenten toegezonden. Aanvullende financiële notities In de raadsvergadering van 13 januari 2026 is er een besluit genomen over de Veiligheidsregio Utrecht op basis van de kadernota VRU 2027. In het betreffende raadsvoorstel en -besluit stond dat er een nadeel van € 60.000 voor 2026 en een nadeel van € 112.000 zou worden verwerkt in respectievelijk de Voorjaarsrapportage 2026 en de Perspectiefnota 2027. Inmiddels heeft de VRU een ontwerpbegroting 2027 en een geactualiseerde begroting 2026 gepresenteerd met bijgestelde bedragen. Omdat het vorige besluit nog niet financieel was verwerkt, komt die financiële verwerking te vervallen en wordt deze gewijzigd in de volgende mutaties:

3

Jaar

Huidige begroting

Mutatie

Bijgestelde begroting

2026 (Resultaat 2025) 2026 (Geactual. Begr 2026) 2027 (Begroting 2027-2030) 2028 (Begroting 2027-2030) 2029 (Begroting 2027-2030) 2030 (Begroting 2027-2030)

€ 1.331.000

- € 9.000 + € 42.000 + € 141.000 + € 185.000 + € 185.000 + € 193.000

€ 1.364.000 € 1.472.000 € 1.516.000 € 1.516.000 € 1.524.000

€ 1.331.000 € 1.331.000 € 1.331.000 € 1.331.000

De mutaties van het resultaat 2025 en de actualisatie 2026 worden verwerkt in de Voorjaarsrapportage 2026. De mutaties voor de begroting 2027 t/m 2023 worden verwerkt in de Perspectiefnota 2027. Vervolg De VRU verzoekt de gemeenten om uiterlijk 2 juli 2026 eventuele zienswijzen bekend te maken. Het algemeen bestuur stelt vervolgens de stukken vast op 6 juli 2024, met behandeling van de zienswijzen. Op 9 juni 2026 zal tijdens de verantwoordingsavond gemeenschappelijke regelingen door de VRU een toelichting gegeven worden op de jaarstukken VRU 2025/ontwerpbegroting 2027 VRU en kunnen raadsleden vragen stellen. Monitoring of evaluatie De evaluatie van de begroting vindt plaats via verantwoording in de jaarrekening. Daarnaast wordt het Algemeen Bestuur geïnformeerd over de voortgang gedurende het jaar door bestuursrapportages. Participatie Gemeentelijke accounthouders en financieel adviseurs konden in maart jl. vragen te stellen of een toelichting te vragen over de voorlopige jaarstukken 2025, de ontwerpbegroting 2027 en de geactualiseerde begroting 2026. Op 9 juni 2026 zal tijdens de verantwoordingsavond gemeenschappelijke regelingen door de VRU een toelichting gegeven worden op de jaarstukken VRU 2025/ontwerpbegroting 2027 VRU en zijn raadsleden in de gelegenheid vragen te stellen. Communicatie n.v.t. Bijlagen

• • • • • • •

Bijlage 1 Aanbiedingsbrief Bijlage 2 Voorlopige jaarstukken VRU 2025 Bijlage 3 Ontwerpbegroting VRU 2027 en geactualiseerde begroting VRU 2026 Bijlage 4 Overzicht zienswijzen toekomstscenario’s en kadernota VRU 2027 Bijlage 5 Infographic jaaroverzicht VRU 2025 Concept zienswijze Concept raadsbesluit

4