Raadsvoorstel Contourennotitie Regionaal Perspectief Landelijk Gebied

Bestuurlijk Voorstel raad Datum Behandelaar Zaaknummer Portefeuillehouder Besluitvormend orgaan Publicatie Onderwerp

: : : : : : :

20 september 2022 Jelte Bloemzaad 1018959 B. Fintelman Gemeenteraad Rhenen Openbaar Contourennotitie Regionaal Perspectief Landelijk Gebied

Voorstel: De gemeenteraad besluit: geen wensen en bedenkingen in te brengen op de Contourennotitie van het Regionaal Perspectief Landelijk Gebied Foodvalley. Aanleiding/ korte voorgeschiedenis Op dit moment staat het landelijk gebied overal in Nederland voor grote opgaven: er zijn uitdagingen op het gebied van uitstoot van stikstof en fijnstof, het klimaat verandert en we moeten het landschap en onszelf daaraan aanpassen, er zijn opgaven op gebied van CO2-uitstoot, waterkwaliteit en waterbergend vermogen en ook de biodiversiteit staat onder druk. Daarnaast is er behoefte aan duurzame voedselproductie, meer woningen met bijbehorende voorzieningen en vraagt de energietransitie ruimte. Er is een aanzienlijk opgave op het gebied van ruimtelijke ordening. Alleen leidt de stapeling van grote opgaven tot onzekerheid en complexiteit. Er is dan ook dringend behoefte aan een langjarig perspectief waar velen op kunnen vertrouwen de komende jaren. De opgaven waar we op dit moment voor staan werken per regio in Nederland op verschillende manieren door. Hierdoor is er voor de uitvoering van de landelijke doelen maatwerk nodig. Het RPLG biedt dit perspectief en het gevraagde maatwerk voor de gemeenten in regio Foodvalley.

Met het RPLG beschouwt de regio Foodvalley samen met de gemeenten de verschillende opgaven in onderlinge samenhang, zetten ze lopende ontwikkelingen in het kader van duurzaamheid door en werkt het samen met de gemeenten aan een gezamenlijk toekomstbeeld. Vanuit de eerder vastgestelde Strategische Agenda en de Regionale Ruimtelijke Verkenning en met het oog op de noodzakelijke regionale doorwerking van het Nationaal Programma Landelijk Gebied, heeft het algemeen bestuur van regio Foodvalley opdracht gegeven om het Regionaal Perspectief voor het Landelijk Gebied voor de Regio Foodvalley op te stellen. De contourennotitie is in het formele proces de eerste stap. Het is onze agenda voor de uitwerking tot het RPLG én voor onze inzet in de gebiedsplannen van de provincies Gelderland en Utrecht m.b.t. onze regio. De Contourennotitie is daarmee de inhoudelijke aanzet voor een structurele samenwerking en wisselwerking met beide provincies gedurende het opstellen van de gebiedsplannen die zij uiterlijk 1 juli 2023 bij het rijk moeten indienen. Voor de Provincie Gelderland is dat het Veluwe Arrangement (VA) en voor de Provincie Utrecht is dat het Uitvoeringsprogramma Landelijk gebied (ULG). Er wordt in onderlinge samenwerking gezocht naar de scope en het detailniveau van de op te leveren producten van de provincies, de regio en het waterschap.

Het uiteindelijke RPLG is onze regionale vertaling van doelen, kaders en afspraken op basis van de provinciale gebiedsplannen (het VA en het ULG), die uiteindelijk door het rijk worden vastgesteld. Daarbij worden afspraken gemaakt over in te zetten middelen vanuit de provincies. 1

De uitwerking tot een Regionaal Perspectief vindt grotendeels plaats in de periode september 2022 tot en met het voorjaar van 2023. Eventuele wensen en bedenkingen die door uw raad worden ingebracht, worden in deze periode verwerkt bij de uitwerking. In de aanloop naar deze Contourennotitie is medio juni 2022 samen met het Landbouwnetwerk Regio Foodvalley een dialoogsessie gehouden met een bredere samenstelling van stakeholders dan alleen het Landbouwnetwerk. In een open gesprek zijn belangen, standpunten en visies onderling gedeeld. De uitkomsten zijn betrokken bij het opstellen van de Contourennotitie en worden betrokken bij het vervolg. Zowel wat betreft het proces als de inhoudelijke uitwerking. Kaders Een belangrijke basis voor de doelen en opgaven voor de Contourennotitie is de Strategische Agenda 2020-2025 die op 7 oktober 2020 door de gemeenteraad is vastgesteld. Daarnaast geeft de Regionale Ruimtelijke Verkenning, die op 6 oktober 2021 is vastgesteld, uitgangspunten voor de Contourennotitie. Daarnaast heeft de gemeenteraad op 5 juli een motie aangenomen, waarbij zij o.a. het college oproept om de Provincie Utrecht te verzoeken haar beleid in lijn te brengen met die van provincie Gelderland.

Beoogd effect De contourennotitie heeft op zichzelf geen meetbare en/of directe maatschappelijke effecten, omdat het de basis is voor de uitwerking van het perspectief op het landelijk gebied. De beoogde werking is uiteraard dat het richting geeft aan de gezamenlijke uitwerking met de stakeholders Argumenten 1.1 Urgentie op inhoud en proces Het instemmen met de Contourennotitie door alle acht gemeenten van Regio Foodvalley, geeft de gezamenlijke regiogemeenten ambtelijk en bestuurlijk mandaat m.b.t. uitgangspunten voor het verdere proces. Daarmee kunnen de gezamenlijke belangen van onze gemeente(n) worden ingebracht in de samenwerking en afstemming met de provincies Utrecht en Gelderland ten behoeve van de gebiedsprogramma’s die zij op 1 juli 2023 bij het Rijk ingediend moeten hebben. 1.2 Gedeeld belang en inzicht De opgaven en uitgangspunten die in de Contourennotitie geformuleerd zijn, komen voort uit breed gedeelde inzichten. Enerzijds vanuit de hiervoor genoemde door uw raad vastgestelde kaders en door wetgeving en beleid van de rijksoverheid, provincies en het Waterschap. Anderzijds vanuit de dialoogsessie die in juni 2022 over deze vraagstukken heeft plaatsgevonden met de partners van het Landbouwnetwerk, enkele individuele boeren, het Waterschap en de Natuur- en Milieuverenigingen van Utrecht en Gelderland.

1.3 Samenwerking noodzakelijk De opgaven zijn groot, complex en grensoverschrijdend, waardoor samenwerking noodzakelijk is. Bovendien hebben we in de gezamenlijkheid van de Regio een sterkere positie in de relatie met de provincies en het rijk. 1.4 Relatie met Verstedelijkingsstrategie Deze contourennotitie is de basis voor het perspectief voor het landelijk gebied. Dit perspectief geeft inhoudelijke onderbouwing om in samenspraak met de Verstedelijkingsstrategie (VSS) ruimtelijke keuzes te maken voor de toekomst van het ruimtegebruik van regio Foodvalley. Vandaar dat het RPLG globaal een vergelijkbaar proces doorloopt (met wensen en bedenkingen) als de Verstedelijkingsstrategie. 1.5 Belang voor gemeente Rhenen Vanuit gemeente Rhenen zetten we ons in voor de belangen van onze agrariërs. Ook binnen het RPLG. Door de RPLG krijgen wij de mogelijkheid het beleid van de beide provincies af te stemmen op regioniveau. Daardoor ontstaat er geen verschil tussen het beleid waar agrariërs uit provincie Utrecht aan moeten voldoen en agrariërs uit provincie Gelderland. 2

Risico’s en nadelen 1.1 Landelijke besluiten hebben invloed op RPLG Het grootste risico wordt gevormd door de politieke en inhoudelijke onzekerheden met betrekking tot de belangrijke opgaven voor het landelijk gebied. Landelijke besluiten hebben potentieel veel invloed op de uitwerking en op de planning, zodat er een reëel risico lijkt te bestaan op vertragingen in de planning. Financiële toelichting De contourennotitie heeft als zodanig geen financiële gevolgen. Personele gevolgen Bij het schrijven en uitwerken van het RPLG zijn medewerkers van gemeente Rhenen betrokken. Duurzaamheid De contourennotitie heeft als zodanig geen gevolgen voor duurzaamheid. Maar de uitwerking van het RPLG kan wel als gevolg hebben dat we duurzamer gaan leven met elkaar. Participatie Rondom het RPLG is er regelmatig overleg met het landbouwnetwerk. Dit is een overlegorgaan waar verschillende stakeholders van verschillende disciplines bij betrokken zijn. Verder zal het college op verschillende manieren contact houden met de agrariërs uit Rhenen om hun belangen te behartigen bij de ontwikkeling van het RPLG. Communicatie Onlangs (28 september) is er een informerende bijeenkomst geweest over het RPLG. Tijdens deze bijeenkomst kregen gemeenteraadsleden en statenleden informatie over het RPLG en konden er vragen gesteld worden.

In de toekomst zal vanuit Regio Foodvalley op belangrijke momenten een persbericht verstuurd worden Vervolgprocedure Komende maanden wordt gewerkt aan het uitbouwen en uitwerken tot een eerste concept voor het Regionaal Perspectief Landelijk Gebied (RPLG). Dat wordt in het voorjaar van 2023 aan uw raad voorgelegd voor wensen en bedenkingen. In de loop van 2023 volgt besluitvorming in het Regiobestuur en in de acht gemeenteraden over de vaststelling van het RPLG. De Contourennotitie wordt dan ook niet als zodanig als een zelfstandig document vastgesteld door de gemeenteraden. De uitwerking die komende periode plaatsvindt, van september 2022 t/m voorjaar 2023, gebeurt samen met relevante stakeholders, zoals het Waterschap, LTO Gelderse Vallei, Natuur en Milieu Gelderland/Utrecht. Bijlagen: Bijlage 1: contourennotitie Regionaal Perspectief Landelijk Gebied Bijlage 2: Aanbiedingsbrief contourennotitie Regionaal Perspectief Landelijk Gebied

3