Raadsvoorstel Beleidsplan Bestaanszekerheid en Basisvaardigheden 2025-2030

Bestuurlijk Voorstel raad Datum Behandelaar Zaaknummer Portefeuillehouder Besluitvormend orgaan Publicatie Onderwerp

: : : : : : :

3-12-2024 Moniek Spoor 1107086 D. Poortinga Gemeenteraad Rhenen Openbaar Beleidsplan Bestaanszekerheid en Basisvaardigheden 2025-2030

Voorstel: De gemeenteraad besluit: 1. Het beleidsplan Bestaanszekerheid en Basisvaardigheden 2025-2030 vast te stellen; In het plan wordt de samenhang tussen bestaanszekerheid en basisvaardigheden beschreven, wordt concreet aangegeven welke rol de gemeentelijke overheid heeft en waar wettelijke verplichtingen zitten en waar beleidskeuze is. Het plan gaat uit van drie principes • Eenvoud en doen wat nodig is (speerpunt ‘door de bomen het bos weer zien’) • Eigen regie (speerpunt ‘niets over ons zonder ons’) • Iedereen doet mee naar vermogen (speerpunt ‘voorkomen is beter dan genezen, maar het ziekenhuis is er niets voor niets’) 2. de uitwerking van het beleidsplan Bestaanszekerheid en Basisvaardigheden 2025-2030 door het college vast te leggen in een uitvoeringsagenda voor 2025 en daarna in tweejaarlijkse uitvoeringsplannen. Het financiële kader voor deze uitvoeringsplannen wordt bepaald door de afwegingen in de Perspectievennota en in de begroting.

Inleiding Van 1 januari 2020 tot 31 december 2022 heeft het Plan van Aanpak Armoedebestrijding 2020-2022 gelopen als project. De insteek van dit project was om armoedebestrijding op een hoger plan te tillen en te onderzoeken welke van de pilots en activiteiten binnen het Plan van Aanpak daaraan bijdragen. Het PvA Armoedebestrijding zou worden geëvalueerd en de opbrengst meegenomen in regulier beleid. Deze evaluatie heeft plaatsgevonden en is in april vastgesteld door het college en ter informatie aan de raad gestuurd ( Informatienota evaluatie Plan van Aanpak Armoedebestrijding December 2022 Gemeente Rhenen (raadsinformatie.nl) Omdat Basisvaardigheden een overlap heeft met bestaanszekerheid en daar nog geen beleid voor was, is besloten deze twee onderwerpen in één beleidsplan op te nemen. Kaders Bestuursprogramma 2022-2026; Thema 5 Sterke en vitale samenleving, actiepunt actualiseren plan van aanpak Armoedebestrijding Visie Sociaal Rhenen 2030 Zorgplicht bibliotheken 2025

1

-

Regie op taakstelling GGG

Beoogd doel Inzetten op het vergroten van bestaanszekerheid en basisvaardigheden. We richten ons daarbij op die vlakken waar de grootste invloedssfeer van de gemeente ligt. Argumenten 1.1 Deze thema’s worden gedragen door de inwoners waar het om gaat. Uit de evaluatie van het Plan van Aanpak plus informatie uit landelijke ontwikkelingen/bijeenkomsten hadden talloze speerpunten geformuleerd kunnen worden. Dat zou niet volgens de Rhenense Principes zijn geweest. Daarom is de Denktank ‘Arm, maar rijk aan ervaring’ gevraagd om een zestal thema’s/speerpunten te ‘scoren’. De drie die het hoogst scoorden bij de inwoners – en daar staken de boven en in het beleidsplan genoemde speerpunten met kop en schouders bovenuit – zijn als thema’s in het beleidsplan opgenomen. Dit zijn de drie die voor de inwoners zelf het meest belangrijk zijn. 1.2 Deze thema’s sluiten aan bij de Visie Sociaal Domein en de Rhenense Principes Alle drie deze speerpunten worden in de Visie Sociaal Rhenen 2020 genoemd als belangrijk. Door de Rhenense Principes te hanteren sluit het beleidsplan Bestaanszekerheid en Basisvaardigheden 20252030 aan op de Visie Sociaal Rhenen 2030.

1.3 Basisvaardigheden en bestaanszekerheid hebben een overlap Uit een gezin komen met weinig inkomen als kind brengt een groter risico mee op onvoldoende basisvaardigheden, en onvoldoende basisvaardigheden vormen een blokkade naar bestaanszekerheid. De gevolgen van langdurig rond moeten komen van een laag inkomen, en onvoldoende basisvaardigheden overlappen ook grotendeels. Daarom pakken we deze thema’s in samenhang op. 2.1 Een vast en structureel budget past niet bij de ombuigingsopgave. Met een meerjaren beleidsplan en kortere uitvoeringsplannen kan flexibel worden omgegaan met wisselende financiële mogelijkheden. Op dit moment hebben beide thema’s ook landelijk de aandacht, en wordt er vanuit de landelijke overheid veel geïnvesteerd. Het is onzeker of dat de komende jaren zo blijft. De financiële situatie van gemeenten is eveneens onzeker. Het beleidsplan Bestaanszekerheid en Basisvaardigheden 2025-2030 is daarom een beleidsplan op hoofdlijnen en benoemt speerpunten. Dat zorgt voor flexibiliteit in uitvoeringsplannen die elke twee jaar worden geëvalueerd en opgesteld in de komende jaren, zodat er ook stappen kunnen worden gezet als de spoeling steeds dunner wordt.

Kanttekeningen (risico's en nadelen) 1.1 De toekomst bestaanszekerheid en basisvaardigheden is onzeker Het is mogelijk dat de financiële mogelijkheden van gemeenten zich zodanig gaan ontwikkelen dat de gemeente haar financiële middelen vooral moet richten op de minimale wettelijke taken en beleid op bestaanszekerheid en basisvaardigheden met zeer minimale financiële middelen moet worden uitgevoerd. Dit beleidsplan houd daar al rekening mee, maar mochten ontwikkelingen in de nabije toekomst toch aanleiding geven tot andere accenten komen we met een nieuw plan in de gemeenteraad. Vervolg Vervolgstappen Opstellen uitvoeringsagenda 2025. Deze wordt ter informatie aan de gemeenteraad aangeboden. Bijlagen Bijlage 1:Beleidsplan Bestaanszekerheid en Basisvaardigheden Bijlage 2:Advies Denktank op speerpunten Bijlage 3:Overzicht input bijeenkomst Bijlage 4:Advies Adviesraad Sociaal Domein Rhenen Bijlage 5:Advies Clientenraad de Vallei

2