Raadsvoorstel Belastingverordeningen 2026

Bestuurlijk Voorstel raad Datum Behandelaar Zaaknummer Portefeuillehouder Besluitvormend orgaan Publicatie Onderwerp

: : : : : : :

3 november 2025 Xander Bardie 26056 Bert Fintelman Gemeenteraad Openbaar Belastingverordeningen 2026

Voorstel: <test> De gemeenteraad besluit: 1. de belastingverordeningen 2026, A t/m N inclusief tarieventabellen vast te stellen zoals beschreven in bijlage A t/m N en in de toelichting van dit voorstel: A. Verordening op de heffing en de invordering van onroerendezaakbelasting 2026; B. Verordening op de heffing en de invordering van belasting op roerende woonen bedrijfsruimten 2026; C. Verordening op de heffing en de invordering van afvalstoffenheffing 2026; 1. Kennis te nemen van het overzicht berekening tarief afvalstoffenheffing 2026 (bijlage C1) en het overzicht berekening kosten bedrijfsafval (bijlage C2); 2. De opbrengst afvalstoffenheffing met € 15.114 verlagen vanwege het niet meer doorrekenen van de kosten van bedrijfsafval in het tarief; D. Verordening op de heffing en de invordering van rioolheffing 2026; 1. Kennis te nemen van het overzicht berekening tarief rioolheffing 2026 (bijlage D1); E. Verordening op de heffing en de invordering van hondenbelasting 2026; F. Verordening op de heffing en de invordering van toeristenbelasting 2026; G. Verordening op de heffing en de invordering van precariobelasting 2026; 1. De opbrengst met € 2.960 te verhogen vanwege de doorrekening van de kosten vervanging elektriciteitskasten in de tarieven voor standplaatsen; H. Verordening op de heffing en de invordering van heffing ondernemersfonds 2026; I.

Verordening op de heffing en de invordering van parkeergelden 2026; J. Verordening op de heffing en de invordering van marktgelden 2026; K. Verordening op de heffing en de invordering van begraafplaatsrechten 2026; L. Verordening op de heffing en de invordering van kadegelden 2026; 1. De tariefstelling voor pleziervaartuigen te berekenen per strekkende meter en niet per vaartuig; M. Verordening op de heffing en de invordering van leges 2026; 1. De opbrengst met € 620 te verhogen vanwege de doorrekening van de kosten vervanging elektriciteitskasten in de tarieven voor vergunning standplaatsen en met € 5.127 vanwege de wettelijke tarieven rijksdocumenten 2026; N. Verordening op de heffing en de invordering van leges omgevingsvergunningen 2026; 2. Voor 2026 elk huishouden die een aanslag krijgt voor de afvalstoffenheffing een korting op de belastingaanslag te geven van € 153,50; 3. De wijziging in de baten en lasten van de onder punt 1 A tot en met N genoemde onderdelen (en de toelichting) als wijziging van de begroting 2026 te verwerken. <Test>

1

Inleiding De gemeente Rhenen kent 14 belastingverordeningen. Met dit voorstel worden de verordeningen, zoals opgenomen in de bijlagen, voor het belastingjaar 2026 ter vaststelling aan uw raad voorgedragen. Toelichting De opmerkingen in deze toelichting maken onderdeel uit van het besluit; 1. Het gewogen inflatiepercentage (indexatie) is vastgesteld op 2,35% en wordt op alle verordeningen toegepast met de volgende uitzonderingen:  Het gewogen inflatiepercentage wordt niet toegepast op de tarieven afvalstoffenheffing, rioolheffing, lijkbezorgingsrechten en voor de leges waarvoor een wettelijke tarief geldt. Voor de afvalstoffenheffing en de rioolheffing worden alle kosten doorberekend in een kostendekkend tarief. De lijkbezorgingsrechten worden niet verhoogd omdat het kostendekkingspercentage nagenoeg 100% is. Wettelijke tarieven (zoals paspoorten en rijbewijzen) worden niet door de gemeenteraad vastgesteld.  De toepassing van het inflatiepercentage op de tarieven gebeurt in alle gevallen met inachtneming van de afrondingsnormen. 2. In het kader van ombuigingen heeft uw raad op 8 juli 2025 een aantal maatregelen vastgesteld die van invloed zijn op de tarieven. Bij de betreffende verordeningen worden de maatregelen toegelicht. 3.

Een overzicht van alle soorten belastingen en eventuele nadere uitleg vindt u hieronder: Verordening op de heffing en de invordering van onroerendezaakbelasting 2026 (A)  De tarieven van deze heffing worden verhoogd met het inflatiepercentage van 2,35%.  Voor alle objecten worden op basis van de Wet waardering onroerende zaken (Wet WOZ) nieuwe waarden vastgesteld, naar waarde peildatum 1 januari 2025. De waardeontwikkeling ten opzichte van de vorige waarde peildatum, 1 januari 2024, dient wettelijk gecorrigeerd te worden op de tarieven.



OZB eigendom woningen

Tarief 2026 (nieuw tarief) 0,0967%



OZB eigendom niet-woningen

0,5121%

Tarief 2025 (oud tarief) 0,1016% 0,5158%

Verordening op de heffing en de invordering van belasting op roerende woon- en bedrijfsruimten 2026 (B) Deze tarieven zijn, op grond van het bepaalde in artikel 221, lid 3, Gemeentewet, gelijk aan die van de onroerend-zaak belastingen. Verordening op de heffing en de invordering van afvalstoffenheffing 2026 (C) Het tarief 2026 voor de afvalstoffenheffing kent de volgende ontwikkelingen:  Het tarief voor de afvalstoffenheffing 2026 stijgt ten opzichte van 2025 met € 17. Naast de ontwikkeling van de kosten van inzameling en verwerking van afval (+ € 10) stijgt het tarief met € 7 als gevolg van het raadsbesluit van 8 juli 2025 om in het kader van de ombuigingsmaatregelen de kosten van DVO Ede volledig door te berekenen in de afvalstoffenheffing en daarmee een 100% kostendekkend tarief te realiseren. Voor een nadere specificatie van en toelichting op deze stijging verwijzen wij u naar de paragraaf lokale heffing (zie begroting 2026, pagina 68 link/qr-code).  In de verzamelmail van mei 2025 en in de Najaarsrapportage 2025 hebben wij u geïnformeerd over het door de gemeente ophalen van bedrijfsafval waarvan de kosten ten onrechte worden doorberekend in het tarief afvalstoffenheffing. Het op een andere wijze doorberekenen van deze kosten aan de gebruikers vergt meer voorbereidingstijd.

Wat echter wel nu wel moet gebeuren is de kosten van inzamelen en verwerken van het bedrijfsafval uit de afvalstoffenheffing halen. In bijlage C1 hebben we de kosten berekend op € 15.114. De conclusie is dat de afvalstoffenheffing met € 1,90 moet worden verlaagd. Na afronding komt het tarief dan uit op € 425 in plaats van het 2

in de begroting berekende tarief van € 427. De lagere inkomsten verwerken we voor 2026 als incidentele tegenvaller. Vanaf 2027 dient een besluit te worden genomen hoe om te gaan met deze kosten.

 

Meerpersoonshuishoudens Eénpersoonshuishoudens

Tarief 2026 (nieuw tarief) € 425 € 319

Tarief 2025 (oud tarief) € 411 € 308

Tekstuele wijzigingen in de artikelen van de verordening  In de verordening is nu expliciet benoemd dat groen afval onbeperkt ingeleverd mag worden in artikel 5, lid 6. Dit stond er in de verordening 2025 impliciet in. Verordening op de heffing en de invordering van rioolheffing 2026 (D) Het tarief voor rioolheffing 2026 stijgt ten opzichte van 2025 met € 23 (gebruiker + eigenaar). Naast de ontwikkeling van de kosten rioolbeheer (+ € 8) stijgt het tarief met € 15 als gevolg van het raadsbesluit van 8 juli 2025 om in het kader van de ombuigingsmaatregelen de kosten van DVO Ede volledig door te berekenen in de afvalstoffenheffing en daarmee een 100% kostendekkend tarief te realiseren. Voor een nadere specificatie van en toelichting op deze stijging verwijzen wij u naar de paragraaf lokale heffing (zie begroting 2026, pagina 68 link/qr-code).

• •

Tarief 2026 (nieuw tarief) € 123 € 1,01

Eigenarendeel: vastrecht per perceel Gebruikersdeel: per m3 afvalwater

Tarief 2025 (oud tarief) € 110 € 0,93

Verordening op de heffing en de invordering van hondenbelasting 2026 (E) Voorgesteld wordt de tarieven van deze heffingen te verhogen met het inflatiepercentage van 2,35%:

• • • •

Tarief 2026 (nieuw tarief) € 72,00 € 180,00 € 201,00 € 478,00

Voor de 1e hond Voor de 2e hond Voor de 3e en volgende honden Per kennel

Tarief 2025 (oud tarief) € 70,00 € 176,00 € 196,00 € 467,00

Verordening op de heffing en de invordering van toeristenbelasting 2026 (F) Het tarief voor de toeristenbelasting 2026 stijgt ten opzichte van 2025 met € 1,35. Naast de toepassing van de inflatiecorrectie van 2,35% is het tarief met 60% verhoogd als onderdeel van de ombuigingsmaatregelen waartoe de raad op 8 juli 2025 heeft besloten. Op 8 juli 2025 heeft de raad het amendement ‘Toegang tot basiszorg ongeacht je portemonnee’ aangenomen. In het dekkingsvoorstel is opgenomen dat de toeristenbelasting met € 18.130 wordt verhoogd c.q. een stijging van 10,5%. Tarief 2026 (nieuw tarief) € 3,20[1]

Per overnachting

Tarief 2025 (oud tarief) € 1,85

[1] In de begroting wordt op pagina 65 een tarief van € 3,16 vermeld. Hier is de inflatiecorrectie van

2,35% niet in meegenomen. De raming van de opbrengst toeristenbelasting is in de begroting wel gebaseerd op het tarief van € 3,20 Wijzigingen artikelen in de verordening • Uit de verordening 2025 is lid 3 van artikel 3 verwijderd. In Rhenen wordt geen forensenbelasting geheven en er zijn vooralsnog geen plannen om dat te doen. Mocht dat in de toekomst wijzigen, wordt een nieuw lid aan het artikel toegevoegd;

3

•

Uit de verordening 2025 is lid 4 van artikel 3 verwijderd. We hebben in Rhenen geen verordening Watertoeristenbelasting.

Verordening op de heffing en de invordering van precariobelasting 2026 (G)  In 2025 is geconstateerd dat de elektriciteitskasten bij twee standplaatsen dienen te worden vervangen. De elektriciteitskasten zijn niet opgenomen in de investeringsplanning. In de Najaarsrapportage is besloten om een investeringskrediet van € 22.000 beschikbaar te stellen. Wij stellen voor de kapitaallasten en noodzakelijke jaarlijkse inspectiekosten bedragen ad € 3.580 door te berekenen in de vergunning en precariobelasting voor standplaatsen. De tarieven voor precariobelasting stijgen hierdoor met 18,5%.  De opbrengst met € 2.960 te verhogen vanwege de doorrekening van de kosten vervanging elektriciteitskasten in de tarieven voor standplaatsen.  Daarnaast worden de tarieven verhoogd met het inflatiepercentage van 2,35%  Zie voor een overzicht van de verschillende tarieven de tarieventabel bij de verordening (bijlage G). Verordening op de heffing en de invordering van heffing ondernemersfonds 2026 (H)  In verband met de afspraken die zijn gemaakt met winkeliersvereniging Stichting Rhenen Stad bij de invoering van de heffing wordt dit tarief niet aangepast aan de inflatie. Ondernemersfonds

Tarief 2026 (nieuw tarief) € 500

Tarief 2025 (oud tarief) €500

Verordening op de heffing en de invordering van parkeerbelastingen 2026 (I) • De tarieven van de parkeervergunningen worden verhoogd met het inflatiepercentage van 2,35%.  Zie voor een overzicht van de verschillende tarieven de tarieventabel bij de verordening (bijlage I). Verordening op de heffing en de invordering van marktgelden 2026 (J)  De tarieven van deze heffingen worden verhoogd met het inflatiepercentage van 2,35%.

Marktgelden

Tarief 2026 (nieuw tarief) € 2,90[2]

Tarief 2025 (oud tarief) € 2,85

[2] In de begroting wordt op pagina 67 een tarief van € 3,00 vermeld. Hierbij is niet de juiste

afrondingsregel toegepast. Verordening op de heffing en de invordering van begraafplaatsrechten 2026 (K) • Op basis van de in de begroting geraamde lasten en baten begraafplaatsen en begraafplaatsrechten komt het kostendekkingspercentage uit op 100%. Eind 2025 is gestart met een actualisatie van het ontwikkel/beheerplan. Hierbij zal ook de omvang van de egalisatievoorziening lijkbezorging worden betrokken. Gelet op het de kostendekkend zijn van de rechten en in afwachting van de uitkomsten van het onderzoek worden de tarieven voor 2026 niet verhoogd.  Enkele tekstwijzigingen zijn toegepast om de verordening up to date te houden. In bijlage K zijn de wijzigingen ten opzichte van 2025 in rode tekst weergegeven.  Zie voor een overzicht van de verschillende tarieven de tarieventabel bij de verordening. Verordening op de heffing en invordering van kadegelden 2026 (L)  De verordening op de heffing en invordering van kadegelden 2026 is met het oog op de ontwikkeling van de stadshaven geactualiseerd.  In de kaders die genoemd zijn in het raadsbesluit d.d. 5 november 2024 (raadsbesluit integrale kwaliteitsimpuls van de Stadshaven, de Loswal en omliggend uiterwaardengebied) werden tarieven genoemd ter dekking van de jaarlijkse kosten. In die tarieven werd gewerkt met een

4

 

tariefstelling per vaartuig, terwijl het realistischer is om te werken met een tarief per strekkende meter (hoe groter het vaartuig, hoe meer er betaald moet worden). In dit raadsvoorstel is gewerkt met tarieven per strekkende meter. Die tarieven zijn zo omgezet dat de verwachte opbrengst hetzelfde blijft. De inning van de kadegelden wordt digitaal geregeld en start met de inwerkingtreding van deze verordening (1 januari 2026). Zie voor een overzicht van de verschillende tarieven artikel 4 van de verordening (bijlage L).

Verordening op de heffing en de invordering van leges 2026 (M) De tarieven voor de leges worden als volgt aangepast:  Zoals ook beschreven onder de kop ‘algemeen’ in deze toelichting, worden de tarieven van de leges met 10% verhoogd (raadsbesluit d.d. 8 juli 2025), met uitzondering van:  Het tarief kabels en leidingen wordt 100% kostendekkend gemaakt. Het gaat hierbij om commerciële (profit) aanvragen;  Tarief aanvraag basisregistratie personen wordt verhoogd met 30%;  Tarief naspeuringen gemeentearchief wordt verhoogd met 50%. Het betreft vooral profit aanvragen.  De tarieven worden daarnaast verhoogd met de inflatiecorrectie van 2,35%.  Ter dekking van de kosten van vervanging elektriciteitskasten worden de tarieven voor vergunning standplaatsen met 16,8% verhoogd (zie ook G). Dit levert een meeropbrengst op van € 620.  Het nieuwe wettelijk tarief voor de reisdocumenten is in de verordening verwerkt. Dit levert ten opzichte van de raming in de begroting een meeropbrengst op van € 5.127. Dit bedrag is tevens een last vanwege de afdracht van rijksleges.  Zie voor een overzicht van de verschillende tarieven de tarieventabel bij de verordening. Tekstuele wijzigingen artikelen in de verordening  Alle wijzigingen ten opzichte van de verordening 2025 zijn in de bijlage in het rood gemarkeerd.  Conform raadsbesluit d.d.

8 juli 2025 wordt de vrijstelling voor evenementen categorie A geschrapt.  Deze aanvragen vragen veel capaciteit, maar leveren nu geen opbrengst op.  Om dit op een zorgvuldige manier te verwerken is artikel 4 aangepast en een nieuwe artikel 5 toegevoegd.  De artikelen 5 t/m 13 van de verordening 2025 is hernummerd naar artikelen 6 t/m 14.  We hebben een nieuwe vrijstelling toegevoegd voor evenementen uit categorie A aan die aan de voorwaarden voldoen zoals in artikel x, lid x zijn genoemd.  Omdat deze evenementen ook voor een vergoeding uit het buurtbudget in aanmerking komen, belasten we de aanvragers met een extra bureaucratische handeling die geen meerwaarde heeft (immers de opbrengst uit de leges wordt teniet gedaan door de vergoeding uit het buurtbudget).  Artikel 1.24 uit de tarieventabel is geschrapt, omdat deze voor de gemeente Rhenen niet meer van toepassing is. Het artikel luidde: Het tarief bedraagt voor het in behandeling nemen van een aanvraag tot het instemmen met het wijzigen of omzetten van een door de gemeente gegarandeerde hypothecaire geldlening: Verordening op de heffing en de invordering van leges omgevingsvergunningen 2026 (N) • Met de vaststelling van de begroting heeft de raad ingestemd met de uitbreiding van de formatie toezicht bouw.

Op basis van de uit te voeren taken kunnen 90% van de formatiekosten worden toegerekend aan leges omgevingsvergunningen. Dit is verwerkt in de berekening van de kostendekkendheid leges 2025 (zie bijlage)  Zie voor een overzicht van de verschillende tarieven de tarieventabel bij de verordening (bijlage N).

5

Woonlastendemping • Sinds het belastingjaar 2022 passen we een woonlastendemping toe om de woonlasten van een gemiddeld huishouden beperkt te laten stijgen. In de begroting 2024 is besloten om de woonlastendemping voor de jaren 2024-2026 toe te passen. In de begroting 2026 is voor dit doel een bedrag van € 265.000 geraamd waarmee een woonlastendemping van € 30,90 kan worden gerealiseerd. Bij de vaststelling van de begroting 2026 heeft de raad een amendement aangenomen om de woonlastenstijging te beperken tot 3,75%. Om dit te bewerkstelligen is de woonlastendemping verhoogd met € 122,60 tot € 153,50. De budgettaire gevolgen van de hogere woonlastendemping zijn verwerkt in de 1e begrotingswijziging 2026. • De woonlastendemping wordt evenals in voorgaande jaren verwerkt door alle huishoudens die een vol jaars aanslag krijgen voor de afvalstoffenheffing een éénmalige korting te verlenen op hun belastingaanslag. Afronding tarieven Alle (leges)tarieven worden afgerond volgens het volgende schema;  Bedragen onder de € 10,00; afgerond op 5 cent naar onder of boven.  Bedragen tussen de € 10,00 en € 100,00; afgerond op halve euro’s naar onder of boven.  Bedragen van € 100,00 en hoger; afgerond op hele euro’s naar onder of boven. Uitzonderingen:  Het tarief voor rioolheffing (gebruikersheffing). Deze wordt niet afgerond.  De wettelijk gemaximeerde tarieven.

Deze worden (indien nodig) afgerond op 5 cent naar beneden. Einde toelichting. Beoogd doel Het heffen van gemeentelijke belastingen in 2026. Argumenten 1.1. Op grond van de Gemeentewet is het de bevoegdheid van de gemeenteraad om belastingverordeningen vast te stellen 1.2.

De tariefberekening dient gebaseerd te worden op een zo actueel mogelijk beeld van de verwachte lasten en baten 2026

1.3.

De tarieven en de berekening hiervan dienen herleidbaar te zijn tot de vastgestelde begroting.

1.4.

Op grond van artikel 189 GW heeft de gemeenteraad budgetrecht.

1.5.

Door het budgetrecht van de gemeenteraad hoort het wijzigen van de lasten en baten op (programma)niveau voor besluitvorming aan de raad te worden voorgelegd.

1.6.

Op grond van artikel 191 en 192 GW dient de gemeenteraad expliciet in te stemmen met een wijziging van de begroting.

Kosten, baten, dekking We voldoen aan de wettelijke regels dat leges maximaal 100% kostendekkend mogen zijn. De voorgestelde tarieven zijn conform een sluitende begroting 2026. Vervolg Vervolgstappen • Na vaststelling door de gemeenteraad worden de verordeningen uit dit voorstel gepubliceerd voor 1 januari 2026. • De uitvoerende afdelingen worden op de hoogte gesteld van de wijzigingen, zodat zij dit in hun werkprocessen kunnen aanpassen.

6

•

Gedurende het jaar wordt gekeken of een of meerdere verordeningen aangepast moeten worden. Deze aanpassingen komen dan samen in het raadsvoorstel voor de belastingverordeningen 2027.

Bijlagen Bijlage A Bijlage B Bijlage C Bijlage C1 Bijlage C2 Bijlage D Bijlage D1 Bijlage E Bijlage F Bijlage G Bijlage H Bijlage I Bijlage J Bijlage K Bijlage L Bijlage M Bijlage N -

Verordening op de heffing en de invordering van onroerendezaakbelasting 2026 Verordening op de heffing en de invordering van belasting op roerende woon- en bedrijfsruimten 2026 Verordening op de heffing en de invordering van afvalstoffenheffing 2026 Overzicht berekening tarief afvalstoffenheffing 2026 Berekening kosten bedrijfsafval Verordening op de heffing en de invordering van rioolheffing 2026 Overzicht berekening tarief rioolheffing 2026 Verordening op de heffing en de invordering van hondenbelasting 2026 Verordening op de heffing en de invordering van toeristenbelasting 2026 Verordening op de heffing en de invordering van precariobelasting 2026 Verordening op de heffing en de invordering van heffing ondernemersfonds 2026 Verordening op de heffing en de invordering van parkeergelden 2026 Verordening op de heffing en de invordering van marktgelden 2026 Verordening op de heffing en de invordering van begraafplaatsrechten 2026 Verordening op de heffing en de invordering van kadegelden 2026 Verordening op de heffing en de invordering van leges 2026 Verordening op de heffing en de invordering van leges omgevingsvergunningen 2026

7