Raadsvoorstel aanvraag budget vluchtelingenopvang Oekraïne

Bestuurlijk Voorstel raad Datum Behandelaar Zaaknummer Portefeuillehouder Besluitvormend orgaan Publicatie Onderwerp

: : : : : : :

25 maart 2022 Karin Wortelboer 972979 B. van Eeten College Rhenen Openbaar Aanvraag budget vluchtelingenopvang Oekraïne

Voorstel: De gemeenteraad besluit: 1. voor de eerste fase van de uitvoeringskosten ‘ondersteuning en opvang van Oekraïners’ een budget van € 100.000 beschikbaar te stellen; 2. de uitvoeringskosten uit punt 1 (vooruitlopend op eventuele inkomsten) te dekken uit het begrotingsresultaat 2022; 3. voor de aanschaf en plaatsing van flexwoningen een investeringskrediet van € 1.210.000,beschikbaar te stellen; 4. de structurele dekking van de kapitaal- en beheerslasten en de opbrengsten van het rijk te betrekken bij het begrotingsresultaat 2022 en de perspectiefnota 2023-2026. 5. kennis te nemen van het besluit van het college om voor de inkoop van de flexwoningen af te wijken van de gebruikelijke aanbestedingsregels. Aanleiding/ voorgeschiedenis Als gevolg van de oorlog tussen Rusland en Oekraïne voltrekt zich daar een humanitaire ramp. Dit brengt een grote stroom met vluchtelingen op gang richting o.a. Nederland. Aan de veiligheidsregio’s en daarmee de gemeenten is de oproep gedaan om de opvang van deze vluchtelingen te organiseren. Voor de gemeente Rhenen gaat het hierbij in eerste instantie om een opgave om te zorgen voor 40 opvangplekken voor ten minste 6 maanden. Inmiddels (d.d. 24 maart 2022) worden er in de gemeente 44 vluchtelingen opgevangen bij particuliere gezinnen en in vakantiehuisjes. Het aantal vluchtelingen kan de komende periode stijgen.

Naast deze (veelal kortdurende) opvangplekken wordt op dit moment gezocht naar opvangplekken voor de (middel)lange termijn. Daarvoor moeten kosten worden gemaakt en investeringen worden gedaan. Het rijk zal een deel van deze kosten gaan vergoeden. Om de benodigde investeringen en kosten rechtmatig te kunnen doen, dient uw gemeenteraad hiertoe te besluiten. Kaders Formele en (in voorbereiding zijnde) materiële wetgeving in deze crisissituatie. Beoogd effect Het rechtmatig kunnen doen van uitgaven ten behoeve van voorbereiding en (nood)opvang van Oekraïners en andere spoedzoekers in de toekomst.

1

Argumenten 1.1 Om snel en adequaat in te kunnen spelen op “onvoorziene” situaties is het nodig om een uitvoeringsbudget ter beschikking te hebben; We gaan kostenbewust te werk. We verwachten uitgaven te moeten doen voor: huur- en bijkomende kosten van opvang, verbouwingskosten, aanschaf meubilair, zorg, onderwijs, welzijn, dagbesteding en vervoer. Daarnaast verwachten we dat een deel van de vluchtelingen niet in staat is om snel financieel voor zichzelf te zorgen. Dat vraagt om aandacht en inzet zodat zij zo spoedig mogelijk op dat vlak zelfredzaam gemaakt kunnen worden. De gemeente Rhenen heeft daarin een belangrijke taak en ook hiervoor zijn middelen noodzakelijk. 1.2/3.1 De raad heeft het budgetrecht. Door het nemen van dit besluit geeft uw raad toestemming om uitgaven te doen ter realisering en exploitatie van de (crisis)opvang. 2.1 Een deel van de uitvoeringskosten wordt vergoed door het Rijk. Op dit moment is het nog niet zeker hoe hoog dit bedrag zal zijn. Vooruitlopend hierop wordt voorgesteld de kosten te dekken uit het begrotingsresultaat 2022. 4.1 De structurele kapitaallasten en beheerskosten van de flexwoningen worden gedekt uit inkomsten van het rijk voor opvang Oekraïners en verhuur aan andere doelgroepen. De flexwoningen zullen nu in eerste instantie worden ingezet voor de huisvesting van vluchtelingen uit Oekraïne.

Het gaat om 10 flexwoningen voor 4 personen die op termijn snel en gemakkelijk kunnen worden verplaatst naar een andere plek. De periode dat de Oekraïense vluchtelingen worden opgevangen zal een deel van de investering- en beheerskosten worden vergoed door het Rijk. Op lange termijn kan dekking worden gezocht door het verhuren van deze flexwoningen aan andere doelgroepen die met spoed woonruimte zoeken. 5.1 Gezien de vereiste spoed en beschikbaarheid is dit nu gewenst. Normaliter zou op grond van ons aanbestedingsbeleid voor de inkoop van de betreffende flexwoningen een meervoudig onderhandse aanbesteding moeten plaatsvinden met 3 tot 5 partijen. Gezien de vereiste spoed en geringe beschikbaarheid van gelijkwaardige alternatieven zie we ons echter genoodzaakt om in dit geval in te kopen bij één partij.

Risico’s 1.1 Het gevraagde budget is nog niet te onderbouwen. We kunnen nu niet inschatten wat we totaal aan uitvoeringskosten nodig hebben en welke gedeelte hiervan door het rijk zal worden vergoed. De (financiële) urgentie is nu echter zo hoog, dat niet gewacht kan worden totdat alles duidelijk is. Het gevraagde uitvoeringsbudget geeft ruimte om als gemeente snel te kunnen handelen. Indien nodig zullen wij een aanvullend budget voor de uitvoeringskosten vragen. 3.1 De flexwoningen kunnen in eerste instantie tijdelijk worden geplaatst op een beoogde locatie, maar hiervoor moet nog wel het benodigde vergunningentraject met benodigde onderzoeken worden doorlopen. Op dit moment zijn we in gesprek met diverse partijen voor plaatsing van de flexwoningen op een locatie waar ze in ieder geval tot het eind van dit jaar kunnen blijven staan en mogelijk nog langer. De benodigde omgevingsvergunning moet nog worden aangevraagd en er moeten benodigde onderzoeken worden uitgevoerd. Ook moeten de benodigde infrastructurele voorzieningen nog worden aangebracht. Door nauwe samenwerking met diverse partijen verwachten we de flexwoningen over 3 maanden beschikbaar te hebben voor opvang. Daarnaast verwachten we dat we na afloop elders in de gemeente een locatie zullen vinden voor het plaatsen van de flexwoningen.

Financiële gevolgen 1.1 / 2.1 Uitvoeringskosten Voor de eerste fase van de uitvoeringskosten wordt een budget gevraagd van € 100.000. Dit budget is op dit moment nog niet te onderbouwen, maar nodig om zo snel mogelijk te starten met de (crisis)opvang. Het is nu niet duidelijk in hoeverre het gevraagde budget toereikend zal zijn. Het aantal vluchtelingen neemt dagelijks toe. De verwachting is wel dat een deel van deze kosten wordt gecompenseerd door het Rijk. Vooruitlopend op de eventuele vergoeding van het Rijk, wordt u gevraagd het budget te dekken uit het begrotingsresultaat 2022.

2

3.1. / 4.1 Investeringskrediet en exploitatiekosten Voor de aanschaf en plaatsing van 10 flexwoningen is een investeringskrediet nodig van € 1.210.000,Het gaat hierbij om de totale kosten van aanschaf en plaatsing van de flexwoningen, incl. btw. De btw kunnen we grotendeels niet terugvragen/compenseren.

De flexwoningen worden in 20 jaar afgeschreven. De (begrote) kapitaallasten voor 2023 bedraagt: Afschrijvingslast € 60.500 Rekenrente (begroot) 1,25%) € 15.125 Totaal € 75.625 Voor de structurele beheerskosten van deze flexwoningen zijn financiële middelen nodig. Denk hierbij aan onderhoud-, energie, belasting/ heffingen en verzekeringskosten. Ook verstrekt het rijk een vergoeding voor het beschikbaar stellen van deze flexwoningen aan vluchtelingen. De hoogte van de beheerskosten en de vergoeding van het rijk zijn nog niet bekend. De structurele dekking van de kapitaallasten, beheerskosten en eventuele opbrengsten vanuit het rijk worden betrokken bij de perspectiefnota 2023- 2026. Personele gevolgen Het verleden (2015, oorlog in Syrië) heeft geleerd dat het snel inrichten van een tijdelijke (crisis)noodopvang flink wat ambtelijke capaciteit kost. Niet alleen in de voorbereidings- en realisatiefase, maar ook in de beheerfase. Dit zal nu ook het geval zijn. Vooral omdat de gemeenten nu waarschijnlijk ook verantwoordelijk worden voor de maatschappelijke begeleiding en zorg van de vluchtelingen die bij particulieren worden gehuisvest. We verwachten dat de duur van de tijdelijke opvang langer is dan in 2015. Daarom willen we in de beheerfase snel gebruik gaan maken van vrijwilligers, bedrijven en dergelijke.

Het maatschappelijk middenveld zullen we ook mobiliseren om de gemeente bij te staan in deze taken, waaronder maatschappelijke begeleiding, dagbesteding en coördinatie. Desalniettemin moet (zeker in de eerste twee maanden) rekening worden gehouden met een substantiële ambtelijke inzet. Dat kan als consequentie hebben, dat de betrokken medewerkers geheel of gedeeltelijk moeten worden vrijgesteld van hun huidige werkzaamheden. Dit heeft natuurlijk gevolgen voor de productie. Uiteraard houden wij u hiervan op de hoogte. Duurzaamheid Bij de aanschaf van de flexwoningen wordt gekozen voor een duurzaam flexibel concept. Participatie Bij de beoogde locatie van de flexwoningen is geen sprake van omwonenden waardoor participatie, mede gezien de spoedeisende omstandigheden, achterwege kan blijven. Communicatie De communicatie over de opvang van de vluchtelingen verloopt via de werkgroep Oekraïne. Vervolgprocedure We zullen uw raad periodiek informeren over de voortgang van het project. Bijlagen: 1. Concept-offerte van TheNewMakers; 2. Aanvullende concept-offerte van Hide and B.

3