Qrap - presentatie Sociaal Domein - Raadscommissie Samenleving Rhenen 04-03-2025
Tekst van het document
Sociaal Domein Qrap - voorlopige jaarcijfers 2024 Raadscommissie Samenleving 4 maart 2025 Kwartaalrapportage
O.b.v. voorlopige jaarrekening (WMO, Jeugdhulp en BUIG) - Belangrijke trends en ontwikkelingen - Financiële afwijkingen - Mate van beïnvloeding - Beschikbare outcome O.v.b. van accountantscontrole
Presentatie verzorgd door Sandra Geurts (adviseur WMO) Marion Schuilenburg (adviseur Jeugdhulp) Esther Hazeleger (adviseur BUIG) Patrick de Bruin (Business Controller)
Opbouw presentatie Doel Qrap (kwartaalrapportage): - inzoomen op belangrijkste ontwikkelingen - inzicht en analyse verbeteren - effectief en integraal sturen - vervolg geven - interveniëren • Lastenbeeld 2017 tot 2023 (jaarrekeningen gemeente Rhenen) • Ontwikkelingen WMO, jeugdhulp en BUIG * Opvallende trends en ontwikkelingen * Financiële afwijkingen (voorlopige jaarcijfers) * Mate van beïnvloeding * Beschikbare outcome • Vervolg
Lastenbeeld Sociaal Domein gemeente Rhenen
Jaarrekeningslasten Sociaal Domein vanaf 2017 tot 2023 ongeveer +31% gestegen. Dit is de bovenste gekleurde donkerblauwe lijn.
Bron: Findo
Voorlopige jaarcijfers 2024 openeinde regelingen Onderdelen *1.000
BEGR24 primitief
BEGR24 bijgesteld
VOORL JR24
Saldo VOORL JR24
BEGR25
WMO
3.321
3.608
3.753
-145
3.608
Jeugdhulp
5.498
7.446
7.769
-323
7.446
Participatie
3.165
3.657
3.309
+348
3.525
WMO-zorg Sandra Geurts
Definities WMO • Huishoudelijke ondersteuning: Hulp bij of het overnemen van het uitvoeren van huishoudelijke taken zoals opruimen en schoonmaken. Voorwaarde is dat er een medische reden is waarom de inwoner of diens huisgenoten deze taken niet kunnen uitvoeren. • Begeleiding individueel: Hulp bij (het herstellen van) structuur in dagelijkse zaken zoals het plannen en uitvoeren van activiteiten, boodschappen, administratie, het onderhouden van sociale contacten etc. Voornamelijk ingezet om het beroep op zwaardere zorg te voorkomen. • Begeleiding groep: Begeleiding in groepsverband gericht op behoud van een draagstructuur, het onderhouden van sociale contacten of het aanleren of onderhouden van vaardigheden. Voornamelijk ingezet ter ondersteuning of ontlasting van het eigen netwerk. Vaak in combinatie met andere vormen van zorg. • Woon, vervoer, rolstoelen: Materiele aanpassingen en hulpmiddelen ter ondersteuning van de zelfredzaamheid. Vaak zijn deze voorzieningen rand voorwaardelijk voor zelfstandig functioneren of om niet of minder afhankelijk te zijn van hulp van derden. • Medische advisering: Een door een arts of indicatie-adviseur opgesteld advies, waarin na onderzoek wordt aangegeven of, en in welke mate, de inwoner op basis van medische beperkingen een aangevraagde voorziening nodig heeft en hier zelf niet in kan voorzien.
Huishoudelijke ondersteuning uitgaven huishoudelijke ondersteuning
Lijn vanaf januari 2023
2024 2022
- Lichte stijging cliënten en voorzieningen
2021
•
Stijging indexatie: 12,8%
•
Stijging autonoom: 0,3%
2023
2020 2019 0
500.000
1.000.000 HH verzorging
1.500.000
2.000.000
jaar
Lijn vanaf januari 2023
Individuele begeleiding
-
Jaarlijkse volumestijging cliënten en voorzieningen
-
Stijging indexatie: 10%
•
Stijging autonoom: 8%
Uitgaven Begeleiding individueel 2024
jaar
2023 2022 2021 2020 2019 0
500.000
1.000.000
uitgaven BGI
1.500.000
Financiële afwijkingen Onderdelen *1.000
BEGR24 primitief
BEGR24 bijgesteld
VOORL JR24
Huishoudelijke ondersteuning
1.377
1.439
1.554
-115
1.439
Begeleiding individueel
1.034
1.312
1.343
-31
1.312
Begeleiding groep
345
345
351
-6
345
Woon, vervoer, rolstoelen
545
492
486
+6
492
Medische advisering
20
20
19
+1
20
Totaal (+-)
3.321
3.608
3.753
-145
3.608
• Autonome stijging zet door (aantal meldingen). Stijging kosten o.a. door indexering en deels door volumestijging. • De cijfers zijn van voorlopige aard, om deze reden wordt nader onderzocht of er een structurele doorwerking is voor 2025 e.v.
Saldo VOORL JR24
BEGR25
Mate van beïnvloeding knoppen om aan te draaien • Inzetten op het faciliteren en wijzen op (laagdrempelig bereikbaar maken) van informele en (particuliere) zorg (voorbeeld: Pilot Ontmoeting+ voor mensen met voor- begin- en middenstadium van dementie);
• Meer groepsgerichte en collectieve zorgvormen aanbieden • Consulenten (nog) alerter maken op het inzetten van onafhankelijke clientondersteuning voor begeleiding bij het verkrijgen van een WLZ-indicatie; • Analyse op begeleiding: bij cliënten die al lang in zorg zijn in hoeverre blijven de doelen hetzelfde, komen er doelen bij, zijn dit wmo doelen? In hoeverre kan er afgeschaald worden naar minder uren, van specialistisch naar regulier? Normaliseren • Re-ablement onderzoeken bij huishoudelijke ondersteuning. Verwachting Mogelijke her-invoer van de inkomensafhankelijke eigen bijdrage (datum nog niet bekend) kan een rem op de vraag (landelijk -4% kosten Wmo) brengen - afhankelijk van politiek besluit. Volgende stap doorontwikkeling: WMO-voorspelmodel goed koppelen o.a. aan demografie.
Cliëntervaringsonderzoek 2023
Actualisatie cijfers 2024 volgt medio juli 2025.
Jeugdhulp Marion Schuilenburg
Definities jeugdhulp • Pleegzorg: Vrijwillig uit eigen of buiten netwerk en dwang via jeugdbescherming (wettelijk voogd). • Gezinshuizen: Gezinshuisouders zijn opgeleid (SKJ) en groepsgrootte 4-6 kinderen - vrijwillig of dwang en ook gradaties in zwaarte. • Kortdurend verblijf (logeeropvang in het weekend): Ter ontlasting , ter voorkoming van uithuisplaatsing. • Verblijf: Verschillende groepen met verschillende complexiteiten, geschoold personeel met ondersteuning gedragswetenschapper. • Verblijf extra zwaar: Drie milieu voorzieningen (wonen, behandeling, dagbesteding/ onderwijs). • Gesloten jeugdhulp: Gevaar voor zichzelf of anderen.
Opvallende trends en ontwikkelingen Verblijf Zware verblijf
Overige verblijf
• Kosten stijgen aanzienlijk in de ‘dure’ verblijfscategorie (de tabellen gaan tot november 2024). Dit is dit jaar met name gestegen, onder andere door jaarlijks meer cliënten en meer voorzieningen. • Het valt ook op dat de gemiddelde leeftijd voor de dure verblijfscategorie steeds lager wordt. • Bovenstaande cijfers zijn excl. pleegzorg en kortdurend verblijf (logeeropvang). Deze worden ook wel als 'Overig verblijf' aangeduid.
Opvallende trends en ontwikkelingen Ambulant Ambulante begeleiding
• Aantal cliënten iets hoger in 2024 dan 2023 (de tabellen lopen tot november 2024). • De kosten per cliënt zijn hoger dan in 2023, mede door hogere tarieven. • De kostenstijging is vooral vanaf half 2022. In 2024 lijkt er een stabilisatie te zijn.
Financiële afwijkingen Onderdelen *1.000
BEGR24 primitief
BEGR24 bijgesteld
4.751
6.455
6.985
-530
6.585
PGB
43
85
57
+28
49
Lokaal
137
320
314
+6
170
Uitvoeringskosten
567
586
413
+173
642
5.498
7.446
7.769
-323
7.446
Regionale inkoop
Totaal (+-)
VOORL JR24 Saldo VOORL JR24
• Eerder is het budget verhoogd t.b.v. hogere kosten jeugdhulp en herijking tarieven. • In december is in de commissie een mededeling gedaan door de wethouder dat er een extra tekort wordt verwacht van 500.000 euro bovenop de bijgestelde begroting, onder meer als gevolg van hogere verblijfskosten. Het uiteindelijke verwachte resultaat komt echter lager uit door voordelige afrekeningen van Veilig Thuis over 2021 en 2022. • Verklaring extra tekort op bijgestelde begroting 2024: aantal in verblijf wonende jongeren is gestegen van 13 unieke cliënten in 2023 naar 20 unieke cliënten in 2024 met meer ‘dure en zware’ verblijfscliënten. Per 1 januari 2025 zijn er unieke 13 verblijfscliënten.
BEGR25
Rapport groeipijn • 1e Rapport Commissie Deskundigen inzake de Hervormingsagenda (link) • Onderzoeksjaren 2023 en 2024 • Conclusie inhoudelijk: De hervormingsagenda is onvoldoende een voorwaarde om te komen tot een goed werkend, beter beheersbaar en financieel houdbaar jeugdstelsel – oplossing ligt in de systemen buiten de jeugdhulp • Conclusie financieel: ontstane tekorten in 2023 en 2024 hebben gedeelde verantwoordelijkheid van Rijk en gemeenten. Het is nog onduidelijk of het Rijk 50% gaat uitkeren aan gemeenten. Daarnaast adviseert de commissie de beoogde besparingen in 2026 vanuit de hervormingsagenda te schrappen.
Participatie Esther Hazeleger
Definities participatie • Loonkosten WSW: De rijkssubsidie WSW (Wet sociale werkvoorziening) die we één op één overmaken naar IW4 voor de uitvoering van de WSW. • Bijstandsverlening: Het bedrag dat we daadwerkelijk hebben uitgegeven aan bijstandsuitkeringen. • BUIG: De gebundelde uitkering die we ontvangen van het rijk voor de bekostiging van uitkeringen op grond van de Participatiewet, de IOAW, de IOAZ, de Bbz (Besluit bijstandverlening zelfstandigen) en de loonkostensubsidie. • IOAW/IOAZ: IOAW staat voor Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers. IOAZ staat voor Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen. Dit zijn uitkeringen voor inwoners die op latere leeftijd in de bijstand zijn gekomen, waardoor alleen naar het inkomen van de partner wordt gekeken en niet naar het vermogen. • Loonkostensubsidie: De loonkostensubsidie is bedoeld voor werkgevers die iemand met een ziekte of handicap in dienst nemen. De gemeente vergoedt het verschil tussen de loonwaarde en het wettelijk minimumloon aan de werkgever. • Re-integratietraject: De gemeente biedt voorzieningen (zoals scholing, (vrijwilligers)werk of begeleiding) aan om mensen te begeleiden bij hun terugkeer naar werk.
Opvallende trends en ontwikkelingen 240
237
235 230 225 220 215 210 205
231 227
232 225
221
221
212
211
205
205
237
213
230 222 212
204
200
237
200
224
213
237 232 227
230
225
232
231 228
227
221 211
210 207
210 207
Mei
Juni
Juli
Augustus September
2024
2023
2022
2021
202
205
209 208
231 221 220
214 211
210 208
208
195 190 Januari
-
Februari
Maart
April
Oktober
November December
Stijging van het aantal uitkeringen ten opzichte van 2023; Stijging minder hoog dan verwacht: aantal dossiers lijkt te dalen en is minder hoog dan we hadden voorspeld (231 cliënten i.p.v. 250 cliënten); Daling van het aantal uitkeringen na juli. Landelijk is het aantal mensen met een bijstandsuitkering na juli ook gedaald; Opvallende afname LKS: bijna 10 uitkeringen minder dan begin van het jaar.
Financiële afwijkingen Onderdelen *1.000
BEGR24 primitief
BEGR24 bijgesteld
VOORL JR24
Saldo VOORL JR24
Loonkosten WSW Bijstandsverlening BUIG - Rijk IOAW + IOAZ
1.426 3.944 -4.239 161
1.436 4.808 -4.439 113
1.397 4.719 -4.683 78
+39 +89 +244 +35
1.409 5.088 -4.920 113
Loonkostensubsidie Re-integratietraject Overige
397 316 1.160
462 333 944
471 228 1.099
-9 +105 -155
402 333 1.100
Totaal (+-)
3.165
3.657
3.309
+348
3.525
• Met najaarsrapportage 2024 hebben we de begroting bijgesteld met € 0,3 mln extra budget voor BUIG. Echter is achteraf gebleken dat dit onnodig was. • Verwacht voordeel in uitgaven BUIG cliënten € 89.000. Daarnaast is er een hogere BUIG-uitkering € 244.000 (voordeel). • Verklaring op bijgestelde begroting 2024: aantal dossiers lijkt te dalen en is minder hoog dan dat we vooraf hadden voorspeld. Opvallende afname LKS, bijna 10 uitkeringen minder dan begin van het jaar.
BEGR25
Mate van beïnvloeding knoppen om aan te draaien • Het afgelopen jaar hebben we twee concrete acties genomen om de instroom in de bijstand te beperken middels: 1. Sleutelpersoon 2. Trajectfinanciering JobHulpMaatje • In 2025 onderzoeken we welke mogelijkheden er nog meer zijn.
Cliëntervaringsonderzoek Het loket Werk en Inkomen meet nu bijna een jaar lang de ervaringen van klanten. Hierbij zijn de volgende resultaten bekend. • Cijfer dienstverlening
: 7,8
• Informatie over rechten en plichten
: 70% is tevreden of zeer tevreden 30% van de cliënten is neutraal
• Informatie over regelingen
: 40% is tevreden tot zeer tevreden 30% is ontevreden tot zeer ontevreden 30% van de cliënten is neutraal
Aandachtspunt voor de gemeente Rhenen is de klantervaring m.b.t. de informatie over regelingen voor inwoners met een laag inkomen.
Vervolg • De presentatie is gebaseerd op voorlopige jaarcijfers. De definitieve jaarcijfers 2024 worden door de raad na accountantscontrole vastgesteld. • Naar aanleiding van voorlopige jaarcijfers 2024 onderzoeken we deze periode welke structurele effecten we kunnen verwachten voor 2025 e.v. (autonoom/index-prijs). Zo ook wat dit vervolgens gaat betekenen voor onze budgetten in het Sociaal Domein. • Bovengenoemd punt heeft dan ook een relatie naar onze P&C-producten voorjaarsrapportage en perspectiefnota. • We blijven met de ambtelijke organisatie, College en Raad het gesprek aangaan om meer grip te krijgen op het Sociaal Domein.
• Heeft u vragen?