Principe verzoek Locatie Bergweg 18022022

College van Burgemeester & Wethouders van de Gemeente Rhenen t.a.v. Joerie Peek Postbus 201 3910AE Rhenen Per email: Joeri.Peek@rhenen.nl

Maastricht, 18 december 2022 Uw kenmerk: Ons kenmerk: SLM012258 Documentnummer: SLM0012258.VERZ01.RG Onderwerp: Principe verzoek nieuwbouw GGIN te Rhenen aan de locatie Bergweg

Geachte college, Het kerkgebouw van de GGIN te Rhenen is momenteel gevestigd aan het Koningin Elisabethplantsoen 5 in Rhenen. Deze locatie voldoet niet meer aan de eisen die de GGIN heeft en er is op deze locatie ook geen mogelijkheid om het gebouw uit te breiden, met name door de direct aangrenzende bebouwing. Dit leidt ertoe dat dit gebouw niet meer geschikt is voor de groeiende gemeenschap van de GGIN te Rhenen. In dat kader is de GGIN te Rhenen op zoek naar een nieuwe locatie om haar kerkgebouw te vestigen. In dit kader heeft de GGIN te Rhenen ook met de gemeente Rhenen gesproken. Uitkomst van deze eerste gesprekken was dat er een gedegen analyse van de potentieel geschikte locaties uitgevoerd diende te worden waar het nieuwe kerkgebouw zich zou kunnen vestigen. Gemeente Rhenen en GGIN Rhenen hebben gezamenlijk 7 potentieel geschikte locaties geselecteerd die alle zijn afgewogen aan de hand van ruimtelijke criteria. Dit volledige onderzoek is opgenomen in bijlage 2 bij dit verzoek. Programma nieuw kerkgebouw In de locatiescan is uitgegaan van het vooraf geformuleerde programma dat waarborgt dat er een kerkgebouw met toekomstwaarde gerealiseerd kan worden. -

-

WSP Nederland B.V. Iban NL06 ABNA 0440 3394 21 kvk 20045963 btw NL0065.66.832.B.01 wsp.com

Het kerkgebouw dient het aanzien van een klassieke kerk te hebben die is ingepast in een natuurlijke omgeving. Het moet een bouwwerk zijn dat direct herkenbaar is als kerk. De uitstraling moet eenvoudig en schoon zijn: klassiek, lieflijk, uitnodigend en passend – maar toch ook beeldbepalend – in de landelijke heuvelachtige omgeving. De kerk mag gezien worden, vanwege de bijzondere betekenis. Het kerkgebouw heeft 900 zitplaatsen en kan zo nodig met 200 zitplaatsen uitgebreid worden en wordt gasloos gebouwd. De wens om: o het kerkgebouw te voorzien van een toren(tje) met uurwerk en luidklok; o in de toekomst maximaal 2 dienstwoningen te kunnen bouwen, bijvoorbeeld pastorie en/of kosterswoning

pagina 1/6

-

voldoende parkeerplaatsen te voorzien op het buitenterrein en de parkeerplaats groen, passende in de omgeving, in te richten.

Op basis van dit programma is een gebouwmassastudie uitgevoerd en is een sfeerimpressie van het gebouw gemaakt. Het programma voor het nieuwe kerkgebouw leidt tot een ruimtebehoefte van circa 7700m2. Om te duiden hoe een kerk die voldoet aan dit programma van eisen eruit zou kunnen zien, hebben we onderstaande sfeerimpressie gemaakt. Dit is nadrukkelijk geen uitgewerkt ontwerp, maar dient enkel om een gevoel te krijgen bij hoe een kerkgebouw op deze locatie aan zou kunnen sluiten bij de waarden en kwaliteiten in de omgeving.

Afbeelding: sfeerimpressie nieuw kerkgebouw In het vervolgtraject willen we graag samen met de gemeente Rhenen de ruimtelijke randvoorwaarden nader uitwerken en op die manier tot een concreet ontwerp voor het gebouw en de inpassing in de omgeving komen.

Locatiescan In de uitgevoerde locatiescan zijn de 7 locaties aan de hand van vastgestelde criteria beoordeeld op hun geschiktheid om dit programma in te kunnen vullen (zie bijlage 2 bij dit verzoek). De gehanteerde criteria waarop de locaties beoordeeld en gescoord zijn, beslaan een breed spectrum van ruimtelijke aspecten. Dit betreffende de volgende aspecten: • Bereikbaarheid • Parkeren • Effecten van omringende functies • Effecten op omringende functies • Stedenbouwkundige analyse relatie met omgeving • Stedenbouwkundige analyse mogelijkheden markant gebouw WSP Nederland B.V. Iban NL06 ABNA 0440 3394 21 kvk 20045963 btw NL0065.66.832.B.01 wsp.com

pagina 2/6

• • • • •

Beleidsmatige analyse Te verwachten archeologische waarden Verwachtingen gevolgen buurt/ omwonenden Verwachtte aankoop- en stichtingskosten Ervaring kerkfunctie ten opzichte van de directe omgeving

Bij het beoordelen bleek dat een aantal geselecteerde locaties te klein zijn om het programma te huisvesten. Een aantal locaties ligt in het buitengebied waardoor deze op aspecten als beleidsmatige uitgangspunten en bereikbaarheid slecht scoren. Voor een aantal locaties geldt dat omliggende functies of in de omgeving ervaren gevoeligheid bij eerdere voorgenomen ontwikkelingen de realisatie van een kerkgebouw bemoeilijken. Uiteindelijk is uit de locatiescan naar voren gekomen dat de locatie Bergweg de meest geschikte locatie is om de nieuwe kerk te vestigen. Hierbij is de aantekening gemaakt dat in het vervolg nadere aandacht dient te zijn voor de ruimtelijke inpassing, ook in relatie tot het beleidsmatige aspect aangezien deze locatie niet in bestaand stedelijk gebied is gelegen, maar in een kernrandzone.

Afbeelding; locatie Bergweg

Vooroverleg Provincie Utrecht Naar aanleiding van de uitgevoerde locatiescan heeft overleg plaatsgevonden met de gemeente Rhenen. De gemeente Rhenen heeft de locatiescan ook ter beoordeling voorgelegd aan de provincie Utrecht. De provincie heeft aangegeven dat in de locatiescan helder inzichtelijk is gemaakt welke criteria in de afwegingen een rol hebben gespeeld en hoe de verschillende aspecten zijn gewogen. Hierbij heeft de provincie complimenten gegeven voor deze heldere benadering. De provincie heeft aangegeven dat zij in maart 2021 nieuw ruimtelijk beleid hebben vastgesteld in de vorm van de Omgevingsvisie Utrecht en de Interim Omgevingsverordening Utrecht. In dit nieuwe beleid is onderhavige locatie aan de Bergweg opgenomen in de ‘Kernrandzone’.

WSP Nederland B.V. Iban NL06 ABNA 0440 3394 21 kvk 20045963 btw NL0065.66.832.B.01 wsp.com

pagina 3/6

De provincie heeft vanuit dit oogpunt het advies gegeven om nader onderzoek te doen naar de ruimtelijke en landschappelijke waarden en zo een visie voor de kernrandzone op te stellen. Hierbij vraagt ze specifieke aandacht voor de manier waarop met de realisatie van een kerk op het terrein aan de Bergweg, de ruimtelijke kwaliteit van het terrein en/of de omgeving verhoogd wordt. Landschappelijke visie Om richting te geven aan de inhoud van een visie op de kernrandzone, heeft de provincie Utrecht een handreiking opgesteld. In die handreiking wordt onder meer benoemd dat in een kernrandvisie antwoord gegeven moet worden op vragen als ‘wat is mooi in het gebied?’, ‘wat is lelijk in het gebied?’, ‘wat is de samenhang in het gebied?’, ‘kan ik door het gebied heen?’, ‘wat kan er beter in het gebied?’, ‘wat is het visitekaartje dat nodig is?’, ‘wat zijn de belangrijkste te bewaren kwaliteiten?’, ‘wat zijn de te herstellen kwaliteiten?’. Deze vragen zijn mede de basis geweest voor de door IDVerde opgestelde landschappelijke inpassingsvisie (zie bijlage 1 bij dit verzoek). In deze inpassingsvisie wordt een gedegen landschappelijke analyse van de locatie Bergweg, ook in haar bredere context, weergegeven. Hieruit komen een aantal kwaliteiten van de locatie naar voren die ook voor de toekomst gewaarborgd moeten blijven.

Daarnaast worden een aantal aandachtspunten benoemd waar bij herinrichting van dit perceel een kwaliteitsverbetering gerealiseerd kan worden; niet alleen op de locatie zelf, maar ook in groter verband. Dit gaat onder meer om het afronden van wandelroutes, het versterken en verduidelijken van zichtlijnen en het verfraaien van het aangezicht van het naastgelegen bedrijventerrein. In de inpassingsvisie worden tevens kaders weergegeven hoe deze aandachtspunten ingevuld kunnen worden, zodat sprake is van een kwaliteitsverbetering van de locatie, maar zeker ook in groter en breder verband.

Afbeelding: bestaande groenstructuren en zichtlijnen in en bij plangebied

Er zijn in de Landschappelijke inpassingsvisie twee varianten opgenomen waarin geschetst is hoe een dergelijke ontwikkeling eruit zou kunnen zien. Deze varianten zijn niet te zien als een eindoplossing, bijvoorbeeld een combinatie van uitgangspunten uit beide varianten is ook goed denkbaar.

WSP Nederland B.V. Iban NL06 ABNA 0440 3394 21 kvk 20045963 btw NL0065.66.832.B.01 wsp.com

pagina 4/6

Op basis van deze varianten willen we graag samen met de gemeente Rhenen uitwerken hoe de toekomst van deze locatie eruit kan komen te zien en waar ontwikkelingen in de omgeving aan moeten voldoen. Die nadere uitwerking kan wat ons betreft goed plaatsvinden op basis van een principe besluit van uw college en maakt in die vorm onderdeel uit van de nadere planuitwerking die dan plaats kan vinden. Beleidsmatige analyse In paragraaf 2.5 van de landschappelijk visie (bijlage 1) zijn een aantal beleidsuitgangspunten opgenomen die de visie op de omgeving weergegeven en die van belang zijn voor de landschappelijke inpassing van de nieuwe kerk in die omgeving. Daarnaast is op beleidsvlak één en ander in beweging. Omgevingsvisie gemeente Rhenen In het kader van de op handen zijnde Omgevingswet bereidt de gemeente Rhenen op dit moment een Omgevingsvisie voor. In het kader van deze voorbereiding wordt op sectorale terreinen een inventarisatie gemaakt van de huidige stand van zaken en wordt een toekomstbeeld opgehaald. Dit is onder meer gebeurd rondom het religieuze erfgoed door Marlies Taal. In deze toekomstvisie Religieus Erfgoed Rhenen wordt ten aanzien van de GGIN weergegeven dat een behoefte bestaat aan een groter kerkgebouw vanwege het toenemend aantal bezoekers. Daarnaast is ook vastgesteld dat de Gedachteniskerk naar een herbestemming zoekt.

Echter, deze kerk is niet beschikbaar voor de GGIiN. Uit het locatieonderzoek (bijlage 2) is daarenboven gebleken dat op diverse aspecten deze Gedachteniskerk niet voldoet aan de behoefte van de GGN. Stedenbouwkundige visie Achterbergsestraatweg Rhenen Aangezien op dit moment verder nog geen overkoepelend of centraal gemeentelijk beleid is, is de ‘Stedenbouwkundige visie Achterbergsestraatweg Rhenen’ op dit moment nog van toepassing voor onderhavige locatie. Deze visie is opgesteld met als doel om een ruimtelijk afwegingskader op te stellen waaraan bestaande en toekomstige ontwikkelingen getoetst kunnen worden. Bij de uitwerking van de plannen in bijvoorbeeld een bestemmingsplan of omgevingsvergunning, moet een integrale afweging worden gemaakt. Een belangrijk onderdeel van deze visie is de ruimtelijke analyse. Hieruit blijkt dat aan de noordzijde van het bedrijventerrein het landschap gekenmerkt wordt door open velden en aan de zuid en oostzijde door het kenmerkende ‘engenlandschap’. Dit ‘engenlandschap’ is herkenbaar aan de velden omringd door hoge bosschages welke het landschap opdelen in groene ‘erven’. Aan de zuidzijde van het bedrijventerrein, op onderhavige locatie dus, wordt geconstateerd dat dit ‘engenlandschap’ teniet is gedaan in de loop der tijd door het ontbreken van de groene omzoming, waardoor het bedrijventerrein direct in het zicht is komen te liggen.

Eén van de conclusies uit deze visie is dat de locatie met bedrijven aan het zicht onttrokken dient te worden door het doorzetten van de bosschage richting Rhenen centrum langs de N233. Daarnaast wordt geconstateerd dat de omgeving van het kruispunt N233 rommelig en onoverzichtelijk is. Overige conclusies die getrokken worden in deze visie zijn dat de relatie met de Utrechtse heuvelrug en de Achterbergsestraatweg gewaarborgd dient te worden door behoud van zichtassen. De bestaande open velden binnen de groene ‘erven’ worden zo min

WSP Nederland B.V. Iban NL06 ABNA 0440 3394 21 kvk 20045963 btw NL0065.66.832.B.01 wsp.com

pagina 5/6

mogelijk aangetast. Dit betekent dat verdere bouw binnen deze erven, wat ook ziet op onderhavige locatie, afgeraden wordt. Onderdeel van dit principeverzoek is een diepgaande landschappelijke inpassing/massastudie (bijlage 1) waarin veel aandacht is besteed aan de conclusies van de “Stedenbouwkundige visie Achterbergsestraatweg Rhenen. Met de voorgenomen ontwikkelingen is een integraal plan gevormd dat, zoals blijkt uit de Landschappelijke visie, een bijdrage levert aan de in de visie opgenomen doelstellingen op het gebied van kwaliteitsverbetering. Enkel de aanbeveling uit de visie om geen verdere bouw binnen deze erven te realiseren, kan niet gevolgd worden in het kader van dit voornemen. Dit wordt echter ruim gecompenseerd met de bijzonder aandacht voor de ruimtelijke en landschappelijke inpassing. Dit wordt ook ingegeven doordat het provinciale beleid, met de introductie van de kernrandzones, is gewijzigd en de mogelijkheden voor het bouwen op deze locatie zijn gewijzigd. Hierbij kan ook de ruimtelijke kwaliteitswinst afgewogen worden die ontstaat door het op de voorgenomen wijze realiseren van de nieuwe kerk op onderhavige locatie. Principe verzoek De GGIN te Rhenen kent een sterk groeiende gemeenschap. Om aan die groei te kunnen beantwoorden is een nieuw kerkgebouw benodigd.

Na een uitgebreid en gedegen traject (zie bijlage 2), waarbij alle denkbare locaties in Rhenen betrokken zijn, is gebleken dat de locatie Bergweg in Rhenen de meest geschikte locatie is voor het realiseren van dit nieuwe kerkgebouw in Rhenen. Voor deze locatie is vervolgens na een massastudie en een landschappelijk inpassingsplan (zie bijlage 1) een passende invulling gegeven van de kerk in het landschap. De GGIN te Rhenen verzoekt het college van Burgemeester & Wethouders van Rhenen dan ook om principe medewerking te verlenen aan het realiseren van een nieuw kerkgebouw op deze locatie, zoals weergegeven in dit principe verzoek. Daarnaast verzoeken we de gemeente Rhenen om gezamenlijk de verdere planuitwerking, in de vorm van de gewenste gebiedsinrichting, op te pakken, mede op basis van de uitgangspunten zoals geformuleerd in de Inpassingsvisie. We stellen de gemeente Rhenen ook voor om samen met de GGIN van gedachten te wisselen over de toekomstige invulling van de huidige kerklocatie aan het Kon. Elisabethplantsoen.

Met vriendelijke groet,

18.02.2022

18.02.2022

Rob Gerardts Senior Planoloog

Franci Vanweert Senior Consultant

+31 6 21 28 01 69 rob.gerardts@wsp.com

+31 6 22 92 52 25 Franci.Vanweert@wsp.com

Bijlagen: Bijlage 1 Landschappelijke analyse Bergweg Bijlage 2 Locatiescan GGIN Rhenen WSP Nederland B.V. Iban NL06 ABNA 0440 3394 21 kvk 20045963 btw NL0065.66.832.B.01 wsp.com

pagina 6/6