Presentatie Raadsinformatie Verlengingsbesluit hvv Foodvalley (ter informatie)

Raadsinformatie Huisvestingsverordening Voor gemeenten Wouter Schepers

1

Inhoud presentatie ✓ Wat is een huisvestingsverordening? ✓ De huidige situatie in de FoodValley ✓ Waarom een verlengingsvoorstel ✓ De globale planning tot 1 januari 2024

2

Wat is een huisvestingsverordening?

3

4

Contractvrijheid (en de grondrechten)… • Corporaties/ verhuurders zijn in principe vrij te verhuren aan wie zij willen... • De overheid (gemeente) heeft zich hier niet in te mengen… Tenzij (artikel 2): • Er sprake is van schaarste aan (goedkope) woonruimte • En die schaarste leidt tot verdringing van kwetsbare groepen • En toewijzingsregels nuttig en noodzakelijk zijn  Precieze en sterke (juridisch houdbare) onderbouwing vereist. 5

Huisvestingsverordening (HVV) • (enige) instrument: de Huisvestingsverordening… • … bevat regels over het in gebruik geven en nemen van woonruimte • … voor maximaal 4 jaar (artikel 4) • … en ondertussen pakt de gemeente de structurele problemen op de woningmarkt (de schaarste) aan.

• Met een vergunningstelsel (vergunningverlening doorgaans gemandateerd aan de corporaties bij verhuur) • Uitputtend (aanvullende regels op andere plekken dan de HVV niet toegestaan)

6

“Vergunningplichtige voorraad” (1) • In de verordening wordt de vergunningplichtige voorraad aangewezen… • … woonruimte, (vooralsnog) bestemd voor verhuur (artikel 7) • … kan ook de vrije huursector betreffen (uitvoeringsvraagstuk?!?) • … en ook welke categorieën woningzoekenden “in verband met aard, grootte of prijs van die woonruimte” bij vergunningverlening voorrang krijgen (artikel 11) 7

Verdeelregels... •Toelating In de verordening kunnen regels worden over… Passendheid Rangorde opgenomen Urgentie • Minimum leeftijd • Huur en inkomen • Inschrijfduur … wijze van bekendmaking van het aanbod (artikel 20) • Bindingseisen • Woning- en • Loting huishoudengrootte • Wie het eerst komt... • Doelgroeplabels • Woonduur

• In geval van nood • Bijzondere doelgroep

 wijze van inschrijving, modellen, volgorde

8

De urgentieregeling • De gemeente kan (en straks moet) een urgentieregeling vaststellen… (artikel 12) • … met in ieder geval 2 categorieën: • uitstroom uit blijf-van-mijn-lijfhuizen (relationele aard / geweld) • mantelzorgontvangers en –verleners LET OP! Vergunninghouders niet verplicht maar de taakstelling van rijkswege blijft. Verder vaak urgentie bij sloop/renovatie, medische urgentie of overmacht situaties 9

Lokaal maatwerk (1) • Voorrang kan worden gegeven aan woningzoekenden met economische of maatschappelijke binding … (artikel 14) • … voor maximaal 50% van het aanbod van de aangewezen categorie woonruimte regionaal; • … en daarbinnen de helft lokaal / per kern  straks: De 50% op grond van de lokale behoeften zelf te verdelen  straks: bij maatschappelijke en economische binding voorrang voor woningzoekenden die een vitaal beroep uitoefenen in de gemeente, wel even aantonen dat beroepen schaars zijn in de gemeente. 10

Wat mag niet? • Regels opnemen die corporaties ‘belemmeren’ … Bv. bij het halen van de 85%-7,5%-7,5% norm … Bv. Passend toewijzen

• Minimumeisen aan het inkomen (i.v.m. leefbaarheid) • Eisen aan de aard van het inkomen • Leefbaarheid als reden voor sturing  daar is de Rotterdamwet voor 11

De situatie in FoodValley

12

De huidige situatie

• 7 van de 8 gemeenten in de FoodValley stemmen sinds 2015 hun verordeningsteksten af. Dat leidt tot transparantie voor en gelijke behandeling van woningzoekenden en een (meer) eenduidige uitvoering door corporaties. • Corporaties geven via Huiswaarts (woonruimteverdeelsysteem) uitvoering aan deze huisvestingsverordeningen • I.v.m. maximale duur verordening is dit in 2019 herhaald en is het in 2023 tijd voor een volgende ‘ronde’. • Een aantal gemeenten (o.a. Veenendaal, Wageningen) hebben sinds 2019 hun verordeningsteksten tussentijds aangepast 13

Waarom een verlengingsvoorstel

14

Waarom verlengen Per 1 juli verlopen een vijftal verordeningen in de regio. Blijvende regionale afstemming vraagt dus om een gecoördineerd resultaat vóór deze datum. Tegelijkertijd is geconstateerd: • Dat de verschillen tussen de verordeningen de laatste jaren zijn gegroeid -> grotere afstemmingsopgave • Dat de woningmarkt sterk in beweging is (denk aan vergrijzing, extramuralisering, grote tekorten) -> vraagt om doordachte afwegingen • Dat het van groot belang is belanghouders op zorgvuldige wijze mee te nemen; 15

Waarom verlengen Tegelijkertijd is geconstateerd: • Dat de wet- en regelgeving sterk in beweging is en er tijd nodig is om de impact hiervan te overzien; • Er een afbreukrisico op regionale afstemming is op het moment dat overhaast wordt gehandeld en er gemeenten (Veenendaal, Wageningen) zijn die formeel nog niet zo snel moeten (omdat zij recentelijk al hun verordening hebben geactualiseerd) 16

Opties • (te) snel voor 1 juli komen tot nieuwe verordeningen • De huidige verordening laten verlopen en later een nieuwe vaststellen (gemeente verliest tijdelijk sturingsmogelijkheden) • Voor nu sturingsmogelijkheden behouden door tijdelijke voortzetting van bestaand beleid in anticipatie op een nieuwe verordeningstekst

Snel

Kwaliteit na laten verlopen

Kwaliteit na verlenging 17

Globale planning tot 1 januari 2024

18

Globale planning • Tot de zomervakantie: in werkgroep van corporaties en gemeenten aan de slag met de nieuwe verordeningstekst • In juni ophalen wensen / reflecteren op eerste gedachten, zowel bij gemeenteraden, wethouders Wonen als huurdersorganisaties • Na de zomer: bestuurlijke behandeling (regionaal) en vervolgens lokale besluitvorming via college en raad. Afhankelijk van lokale afspraken / wensen ook in die fase betrekken belanghouders. 19

Tot slot…. • Er is nieuwe wetgeving in de maak • In het najaar wordt de Huisvestingswet naar verwachting aangepast op de onderdelen ‘toewijzen aan lokaal woningzoekenden’ en ‘vitale beroepsgroepen’ (mogelijkheden worden verruimd) • Per 2024 wordt de Huisvestingswet naar verwachting aangepast op de onderdelen Urgentie (verplichte categorieën en regionale verdeling) en Particuliere Sociale Huurvoorraad (mogelijk verplicht onderdeel van verordening). • In proces bezien of hierop middels teksten al kan worden voorgesorteerd, anders partiele herziening in 2024/2025. 20

Consultatievragen aan de raadsleden 1. Over welke groepen woningzoekenden leven er zorgen? 2. Zijn er ontwikkelingen (zoals vergrijzing/langer zelfstandig thuis) waar u mogelijk iets mee wil? 3. In het bestuursprogramma is al opgenomen dat we met de nieuwe Huisvestingsverordening onze inwoners voorrang willen geven en dat we willen kijken of we voorrang kunnen geven aan inwoners met vitale beroepen, zoals leerkrachten en zorgpersoneel. Wilt u met het oog op de nieuwe wet- en regelgeving verder nog iets meegeven?

21