Presentatie Q2rap Sociaal Domein

Sociaal Domein Qrap Kwartaalrapportage Raadscommissie Samenleving 24 juni 2025 Q2rap

Voorbereidend op VJR25 (WMO, Jeugdhulp en BUIG) - Belangrijke trends en ontwikkelingen - Voorgestelde financiële mutaties VJR - Taakstelling (mate van beïnvloeding)

Presentatie verzorgd door Sandra Geurts (adviseur WMO) Marion Schuilenburg (adviseur Jeugdhulp) Esther Hazeleger (adviseur BUIG) Patrick de Bruin (Business Controller)

WMO-zorg Sandra Geurts

Definities WMO • Huishoudelijke ondersteuning: Hulp bij of het overnemen van het uitvoeren van huishoudelijke taken zoals opruimen en schoonmaken. Voorwaarde is dat er een medische reden is waarom de inwoner of diens huisgenoten deze taken niet kunnen uitvoeren. • Begeleiding individueel: Hulp bij (het herstellen van) structuur in dagelijkse zaken zoals het plannen en uitvoeren van activiteiten, boodschappen, administratie, het onderhouden van sociale contacten etc. Voornamelijk ingezet om het beroep op zwaardere zorg te voorkomen. • Begeleiding groep: Begeleiding in groepsverband gericht op behoud van een draagstructuur, het onderhouden van sociale contacten of het aanleren of onderhouden van vaardigheden. Voornamelijk ingezet ter ondersteuning of ontlasting van het eigen netwerk. Vaak in combinatie met andere vormen van zorg. • Woon, vervoer en rolstoelen: Materiele aanpassingen en hulpmiddelen ter ondersteuning van de zelfredzaamheid. Vaak zijn deze voorzieningen rand voorwaardelijk voor zelfstandig functioneren of om niet of minder afhankelijk te zijn van hulp van derden. • Medische advisering: Een door een arts of indicatie-adviseur opgesteld advies, waarin na onderzoek wordt aangegeven of, en in welke mate, de inwoner op basis van medische beperkingen een aangevraagde voorziening nodig heeft en hier zelf niet in kan voorzien.

Sheet zal niet meegenomen worden in de presentatie-avond.

Totaalbeeld cliënten en voorzieningen • Ook in Q2-2025 zien we een relatief stabiel beeld, afgelopen maanden zien we een kleine daling. • Het aantal cliënten en voorzieningen is de afgelopen jaren in evenwicht (geen stapeling).

Aantal meldingen WMO • Het aantal nieuwe meldingen is in 2025 in de eerste vijf maanden lager dan de jaren ervoor. • Het aantal nieuwe meldingen door het jaar heen vertoont een grillig beeld. Aan het eind van het jaar is er meestal weer een stijging te zien. We houden zicht op deze ontwikkeling in Q3 en Q4-2025.

2024

2023

2025

Belangrijke WMO trends en ontwikkelingen autonoom

Begeleiding individueel •

We zijn begin 2025 gestart met het formuleren en sturen op realisatie van cliëntdoelen.

•

Op basis van een stappenplan (Centrale Raad van Beroep) wordt bij een onderzoek (of herindicatie) scherper gekeken naar:

 Valt de benodigde ondersteuning onder WMO;  Wat kan iemand zelf doen of via huisgenoten/netwerk;  Of een algemene voorziening of andere wet voorliggend is;  Wat er overblijft aan maatwerk, er wordt rekening gehouden met normalisering;  Afschaling van uren of van specialistisch naar regulier. Constatering: in Q1 en Q2-2025 zien we een daling van het aantal cliënten en voorzieningen ontstaan. Voorzichtig kan worden geconstateerd dat de eerste effecten zichtbaar zijn van de genomen interventie en minder meldingen.

Belangrijke WMO trends en ontwikkelingen autonoom

Huishoudelijke ondersteuning •

Q1 en Q2-2025 aantal cliënten lijkt stabiel te blijven.

•

Aantal voorzieningen en cliënten blijven op relatief gelijkblijvend niveau als in 2020.

•

Op dit moment zijn er geen andere bijzonderheden te melden.

Sheet zal niet meegenomen worden in de presentatie-avond.

Voorgestelde financiële mutaties VJR25 – WMO

- Kosten WMO nemen toe door volumegroei 2024 en indexatie 2025 - Kentering volume is gebaseerd op Q1 en Q2-2025, onzekerheid Q3-2025 in doorzetten Onderdelen *1.000

VOORL JR24

BEGR25

Mutaties indexering

Mutaties groei

Huishoudelijke ondersteuning

1.554

1.439

46 (N) S

100 (N) S

Begeleiding individueel

1.343

1.312

54 (N) S

46 (N) S

Begeleiding groep

351

345

Woon, vervoer, rolstoelen

486

492

Medische advisering

19

20

Totaal (+-)

3.753

3.608

Mutaties taakstelling

Gewijzigde begroting 2025 1.585

43 (I)

1.446 354

51 (N) I

543 20

100 (N)

197 (N)

43 (N)

3.948

- HO: Vanuit jaarrekeningsresultaat 2024 is gebleken dat de verwachte kosten HO hoger zijn uitgevallen. Om op het juiste kostenniveau 2024 te komen wordt de begroting met € 146.000 structureel verhoogd (incl. indexering). De indexering is afhankelijk van de cao VVT. Deze is inmiddels vastgesteld, maar de financiële uitwerking moet nog blijken uit de rekentool van Berenschot. - Begeleiding individueel: op dit moment zien we een voorzichtige stabilisatie van het aantal cliënten en voorzieningen ontstaan. Om op het juiste kostenniveau 2024 te komen wordt de begroting met € 100.000 structureel verhoogd (incl. Indexering conform CPI). - Woon, vervoer, rolstoelen: éénmalige grootschalige woonaanpassing van € 51.000 die zich niet structureel voordoet. * De taakstelling betreft herbeoordelingen casussen WMO, de toegang en sturen op realisatie cliëntdoelen waarvoor éénmalig investeringskosten benodigd zijn voor toekomstige kostenbesparingen. De éénmalige investering levert naar verwachting vanaf 2026 een financiële besparing op van 45k per jaar.

Cliëntervaringsonderzoek 2024

Jeugdhulp Marion Schuilenburg

Definities jeugdhulp • Pleegzorg: Vrijwillig uit eigen of buiten netwerk en dwang via jeugdbescherming (wettelijk voogd). • Gezinshuizen: Gezinshuisouders zijn opgeleid (SKJ) en groepsgrootte 4-6 kinderen - vrijwillig of dwang en ook gradaties in zwaarte. • Kortdurend verblijf (logeeropvang in het weekend): Ter ontlasting , ter voorkoming van uithuisplaatsing. • Verblijf: Verschillende groepen met verschillende complexiteiten, geschoold personeel met ondersteuning gedragswetenschapper. • Verblijf extra zwaar: Drie milieu voorzieningen (wonen, behandeling, dagbesteding/ onderwijs). • Gesloten jeugdhulp: Gevaar voor zichzelf of anderen.

Sheet zal niet meegenomen worden in de presentatie-avond.

Totaalbeeld cliënten en voorzieningen

• In Q2-2025 zien we dat de daling van Q12025 doorzet • We hebben nog wel te maken met wachtlijsten, dit kan hier invloed op hebben

Belangrijke Jeugdhulp trends en ontwikkelingen autonoom

Verblijf

• We zien in Q2-2025 het aantal gemiddelde verblijfscliënten op 13. • 20% van de kinderen zorgt voor 70% van de jeugdhulpkosten. • Monitoring van de cliënten vindt maandelijks plaats. • Op dit moment zijn er geen extra bijzonderheden.

Belangrijke Jeugdhulp trends en ontwikkelingen autonoom

Ambulant

•

We zien een daling ontstaan vanaf maart 2025, dit is een voorzichtige positieve ontwikkeling. Na het wegwerken van de wachtlijst hebben we een beter beeld bij deze ontwikkeling. We zijn er nu volop mee bezig.

•

Dit wil nog niet zeggen dat de kosten op zorglevering dalen, aangezien indexatie-prijsstijgingen van toepassing zijn.

•

In Q3-2025 verwachten we een eerste prognose zorgkosten 2025 te presenteren.

Voorgestelde financiële mutaties VJR25 – Jeugdhulp - Verwachte groei jeugdhulp 2025 dempen we met uitvoering aangescherpte verordening - Indexatieverhoging is en blijft van toepassing Onderdelen *1.000

VOORL JR24

BEGR25

Mutaties indexering

Mutaties groei

6.585

375 (N) S

PGB

57

49

2 (N) S

51

Lokaal

314

170

8 (N) S

178

Uitvoeringskosten

413

642

9 (N) S

(b) 18 (N) S 45 (N) I

7.769

7.446

394 (N)

63 (N)

Totaal (+-)

-30 (V) S

Gewijzigde begroting 2025

6.985

Regionale inkoop

(a) 0

Mutaties taakstelling

6.930

714 -30 (V)

- Regionale inkoop: - de indexatie op de tarieven jeugdhulp stijgen met 5,71% in 2025. De landelijke tarieven, waaronder jeugdbescherming, stijgen met 4,91%. Het structurele financiële effect hierbij is € 394.000. Bij de voorjaarsrapportage wordt de post indexatie van de begroting 2025 herverdeeld over de diverse budgetten. - daarnaast is er een (landelijke) volumegroei jeugdhulpaanvragen van 4,7% met een verwachte structurele financiële omvang van € 309.000. De nieuwe verordening jeugdhulp 2025 (versobering uitvoering jeugdwet) in de gemeente Rhenen zal de verwachte groei met hetzelfde bedrag á € 309.000 dempen (a). - om dit goed zichtbaar in beeld te brengen, zullen we de € 309.000 in de voorjaarsnota 2025 zowel opboeken als afboeken. - Uitvoeringskosten: (b) stijging m.b.t. essentiële functies (inkoop hoog specialistische jeugdhulp) € 18.253 (S) en Veilig Thuis ad € 45.473 (I). * De taakstelling betreft pilot inloop ADHD-autisme die naar verwachting gaat leiden tot minder zorgkosten (voorliggende voorziening).

7.873

Participatie Esther Hazeleger

Definities participatie • Loonkosten WSW: De rijkssubsidie WSW (Wet sociale werkvoorziening) die we één op één overmaken naar IW4 voor de uitvoering van de WSW. • Bijstandsverlening: Het bedrag dat we daadwerkelijk hebben uitgegeven aan bijstandsuitkeringen. • BUIG: De gebundelde uitkering die we ontvangen van het rijk voor de bekostiging van uitkeringen op grond van de Participatiewet, de IOAW, de IOAZ, de Bbz (Besluit bijstandverlening zelfstandigen) en de loonkostensubsidie. • IOAW/IOAZ: IOAW staat voor Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers. IOAZ staat voor Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen. Dit zijn uitkeringen voor inwoners die op latere leeftijd in de bijstand zijn gekomen, waardoor alleen naar het inkomen van de partner wordt gekeken en niet naar het vermogen. • Loonkostensubsidie: De loonkostensubsidie is bedoeld voor werkgevers die iemand met een ziekte of handicap in dienst nemen. De gemeente vergoedt het verschil tussen de loonwaarde en het wettelijk minimumloon aan de werkgever. • Re-integratietraject: De gemeente biedt voorzieningen (zoals scholing, (vrijwilligers)werk of begeleiding) aan om mensen te begeleiden bij hun terugkeer naar werk. Sheet zal niet meegenomen worden in de presentatie-avond.

Totaalbeeld actieve dossiers BUIG

•

Het aantal cliënten is licht toegenomen sinds eind 2024 maar lijkt in Q2-2025 weer lichtelijk te dalen. Met 229 dossiers zitten we nu licht boven het aantal van eind 2024.

•

Tot op heden stijgen het aantal actieve dossiers jaarlijks met 7 á 8 door het jaar genomen heen.

Instroom en uitstroom klanten -

De instroom is de afgelopen maanden wat afgenomen. Er heeft meer uitstroom plaatsgevonden in april Zowel de instroom als de uitstroom in Q1 en Q2-2025 zijn lager dan in voorgaande jaren. De cijfers zijn echter nog onder voorbehoud omdat na-verwerking nog kan plaatsvinden.

Uitstroom bijstand benchmark In- en uitstroom verloop bijstand Onderstaande grafiek toont het gemiddelde maandelijkse in- en uitstroom percentage in Rhenen.

Benchmark uitstroom bijstand Wanneer we het gemiddelde maandelijkse uitstroompercentage vergelijken met die van gemeenten uit dezelfde grootteklasse, dan ligt het uitstroompercentage in Rhenen hoger.

Redenen uitstroom klanten

De grafiek toont het gemiddelde van de afgelopen 12 maanden. Wat opvalt in percentages: Het percentage beïndiging uitkering uit werk en opleiding is iets lager; iets minder mensen dan gemiddeld stromen uit wegens andere inkomsten (bijv. uitkering arbeidsongeschiktheid, alimentatie, vermogensopbrengsten of uitkering werkloosheid of ander inkomen); het vergelijk kan een vertekend beeld geven omdat niet alle gemeenten deelnemen aan de benchmark. Relatief veel mensen stromen uit wegens overige redenen (bijvoorbeeld wegens inkomen of vermogen van de partner); de precieze oorzaak hiervan wordt momenteel onderzocht.

Gebruik van een (re-integratie)voorziening Onderstaande grafiek geeft het percentage personen aan dat gebruik maakt van een (reïntegratie-)voorziening ten opzichte van het gemiddeld aantal klanten BUIG.

-

Opvallend is dat bijstandsgerechtigden in Rhenen in vergelijk relatief veel gebruikmaken van (re-integratie)voorzieningen. Wij beschikken over veel verschillende re-integratieinstrumenten, zoals: een proefplaatsing, aanpassing van de werkplek, jobcoaching, loonkostensubsidie, leerwerktraject etc. We zien in vergelijking tot gemeenten uit dezelfde grootteklasse dat Rhenen relatief weinig gebruikmaakt van financiële compensatie (loonkostensubsidie) en dat relatief vaak 'andere voorzieningen' worden ingezet (niet nader gespecificeerd), dit vraagt meer uitzoekwerk.

Voorgestelde financiële mutaties VJR25 – uitkeringen en subsidie - Aantal bijstandsgerechtigden stijgt in Rhenen sneller dan het landelijk beeld - Loonkostensubsidies genereren een dempend effect op bijstandsverlening - Voorlopige uitkering BUIG o.b.v. recent gepubliceerde cijfers Onderdelen *1.000 VOORL JR24 BUIG

Muta es

BEGR25

Muta es groei

indexering 135 (N) S

Taakstelling SD

Gewijzigde begro ng 2025

4.385

4.419

28 (N) S

4.582

IOAW + IOAZ

78

113

Loonkostensubsidie

471

402

BUIG - Rijk

-4.683

-4.920

-135 (V) S

16 (N) S

-100 (V) I

-5.139

Totaal (+-)

251

14

0

104 (N) S

-100 (V) I

18

113 60 (N) S

462

- Bijstandsverlening: Op dit moment verwachten we dat de bijstandsuitkeringen uitkomen op een bandbreedte-aantal tussen de 235-240 over het jaar heen. De jaarlijkse stijging is namelijk ongeveer 7 á 8 bijstandsuitkeringen. Dit zal inhouden dat de begroting 2025 met € 163.000 verhoogd moet worden (incl. indexatie 2025 - zie ook rijksmiddelen). - Loonkostensubsidie: In 2024 hadden we gemiddeld genomen te maken met 28 loonkostensubsidies. Voor nu schatten we in dat de aantallen in ieder geval op eenzelfde niveau zullen blijven in 2025, waarbij voor het structureel bijstellen € 60.000 euro benodigd is. Loonkostensubsidie is een re-integratie-instrument wat bijdraagt aan de uitstroom uitkeringen. - Rijksmiddelen: we gaan hierbij uit van de voorlopige BUIG-uitkering, die recent is gepubliceerd inclusief indexatie 2025. De taakstelling betreft een verwacht overschot in rijksinkomsten en uitgaven BUIG. In de volgende Q-rap geven we hier een prognose over af.

Voorgestelde financiële mutaties VJR25 – bijdrage WSW en re-integratie - Re-integratie en gemeentelijke bijdrage werkbedrijf hebben mutaties in indexering Muta es Onderdelen *1.000

VOORL JR24

BEGR25

Taakstelling Muta es groei

indexering

Gewijzigde begro ng 2025

SD

Loonkosten WSW

1.397

1.409

97 (N) S

1.506

Re-integra etraject

228

333

7 (N) S

340

1.625

1.742

104 (N) S

Totaal (+-)

0

0

- Loonkosten WSW: dit betreft een gemeentelijke bijdrage aan het werkbedrijf om uitvoering te kunnen geven aan de WSW. De mutaties zijn gebaseerd op indexering in contractering (loon-prijs). - Re-integratietraject: we verwachten dat het aantal re-integratietrajecten in 2025 zal toenemen maar dat de gemeente Rhenen dit grotendeels in de begroting kan blijven opvangen, dit op een kleine indexering mutatie na. In de najaarsrapportage 2025 wordt dit herbeoordeeld.

1.846

Doorkijk - We blijven doorontwikkeling maken op dashboarding en monitoring.

Vervolg naar Q3-2025

- Op basis van een prognose tijdens het zomerreces wordt er gekeken welke trends en ontwikkelingen relevant zijn en aandacht vragen. - Vervolgens wordt er gekeken of dit een (financieel) effect heeft voor NJR25 en de begroting 2026. - In oktober wordt de raad hierover geïnformeerd.