NIEUWE VERSIE - Raadsvoorstel vaststellen belastingverordeningen 2025 def

Bestuurlijk Voorstel raad Datum Behandelaar Zaaknummer Portefeuillehouder Besluitvormend orgaan Publicatie Onderwerp

: : : : : : :

1 november 2024 Wim Schellingerhout 1170854 B. Fintelman Gemeenteraad Rhenen Openbaar Belastingverordeningen 2025

Voorstel: De gemeenteraad besluit: 1. de belastingverordeningen 2025, A t/m M vast te stellen; 2. de gewijzigde exploitatieopzet van de afvalstoffenheffing en de hieruit voortvloeiende tarieven voor 2025 (zie bijlage kostendekking) vast te stellen • de opbrengst met € 91.400 te verhogen als resultaat van het 100% kostendekkend maken van het tarief; • de opbrengst met € 142.300 te verhogen op grond van het besluit tot verminderen restafval en optimalisatie afvalbrengstation; • de opbrengst met € 8.200 te verhogen op grond van overige ontwikkeling in de afvalbegroting; 3. de gewijzigde exploitatieopzet van de rioolheffing en de hieruit voortvloeiende tarieven voor 2025 (zie bijlage kostendekking) vast te stellen • de opbrengst met € 99.400 te verhogen als resultaat van het 100% kostendekkend maken van het tarief; 4. de opbrengsten leges omgevingsvergunning en overige leges te verhogen met respectievelijk € 164.700 en € 59.800 als resultaat van de verhoging van de legestarieven met 30%; 5. de opbrengst onroerende zaakbelasting met € 14.900 te verhogen als gevolg van een correctie van het doorberekende inflatiepercentage; 6. de opbrengst toeristenbelasting met € 35.000 te verhogen als resultaat van de verhoging van het tarief met 20% 7. Ter uitvoering van het bij de begroting 2025 aangenomen amendement de woonlastenstijging te beperken tot 5% door middel van een woonlastendemping.

De kosten van de hogere woonlastendemping ad € 800.000 voor € 566.000 te dekken ten laste van de reserve uitvoering collegeprogramma en voor € 234.000 ten laste van de algemene reserve; 8. De (extra) baten en lasten van de onder punt 2 en 6 genoemde onderdelen als wijziging van de begroting 2025 te verwerken Toelichting beslispunten 1.1. Zie de toelichting onder de verschillende belastingverordeningen. Inleiding De gemeente Rhenen kent 13 belastingverordeningen. Hierbij worden de volgende verordeningen, zoals opgenomen in de bijlagen, voor het belastingjaar 2025 ter vaststelling aan uw raad voorgedragen;

1

A - Verordening op de heffing en de invordering van onroerendezaakbelasting 2025 B - Verordening op de heffing en de invordering van belasting op roerende woon- en bedrijfsruimten 2025 C - Verordening op de heffing en de invordering van afvalstoffenheffing 2025 D - Verordening op de heffing en de invordering van rioolheffing 2025 E - Verordening op de heffing en de invordering van hondenbelasting 2025 F - Verordening op de heffing en de invordering van toeristenbelasting 2025 G - Verordening op de heffing en de invordering van precariobelasting 2025 H - Verordening op de heffing en de invordering van heffing ondernemersfonds 2025 I – Verordening op de heffing en de invordering van parkeergelden 2025 J - Verordening op de heffing en de invordering van marktgelden 2025 K - Verordening op de heffing en de invordering van begraafplaatsrechten 2025 L - Verordening op de heffing en de invordering van leges 2025 Hoofdstuk 1 - Algemene Dienstverlening Hoofdstuk 3 - Dienstverlening vallend onder de dienstenrichtlijn en niet vallend onder Hoofdstuk 2 M-Verordening op de heffing en de invordering van leges omgevingsvergunningen 2025 Hoofdstuk 2 - Dienstverlening en besluiten in het kader van de Omgevingswet Overige ontwikkelingen 1. Het gewogen inflatiepercentage wordt niet toegepast op de tarieven afvalstoffenheffing, rioolheffing en voor de leges waarvoor een vast tarief geldt.

Hiervoor gelden andere percentages of bedragen. 2. Daarnaast blijft het tarief voor Heffing Ondernemersfonds gelijk op € 500,00 volgens de afspraken die zijn gemaakt met winkeliersvereniging Stichting Rhenen Stad bij de invoering van de heffing. Een overzicht van alle soorten belastingen en eventuele nadere uitleg vindt u hieronder. Onroerendezaakbelasting Tariefberekening woningen en niet-woningen Voorgesteld wordt de tarieven van deze heffingen te verhogen met het inflatiepercentage van 2,41%. Voor alle objecten worden op basis van de Wet waardering onroerende zaken (Wet WOZ) nieuwe waarden vastgesteld, naar waarde peildatum 1 januari 2024. De waardeontwikkeling ten opzichte van de vorige waarde peildatum, 1 januari 2023, dient wettelijk gecorrigeerd te worden op de tarieven. In de begroting 2025 zijn de tarieven abusievelijk met 2,14% in plaats van 2,41% verhoogd. Vandaar dat onderstaande tarieven afwijken van de tarieven vermeld in de paragraaf lokale heffingen (pagina 98). De verhoging ten opzichte van de begroting levert een meeropbrengst op van € 14.900. Tarieven 2025 Eigendom woningen op 0,1016% van de WOZ-waarde Eigendom niet-woningen op 0,5158% van de WOZ-waarde

(tarief 2024 0,1052%) (tarief 2024 0,5037%)

Roerende woon- en bedrijfsruimten belasting (RWBB) Deze tarieven zijn, op grond van het bepaalde in artikel 221, lid 3, Gemeentewet, gelijk aan die van de onroerend-zaak belastingen. Afvalstoffenheffing Het tarief 2025 voor de afvalstoffenheffing kent de volgende ontwikkelingen:

2

•

De kosten van inzameling en verwerking van afval zijn in de begroting 2025 toegenomen. Hierdoor stijgt het tarief van € 329 naar € 398,83. Voor een nadere specificatie van en toelichting op deze stijging verwijzen wij u naar de paragraaf lokale heffing (pagina 101 link/qr-code). • De gemeenteraad heeft op 5 november bij het vaststellen van de begroting 2025 ingestemd met een ombuigingsmaatregel om het tarief afvalstoffenheffing 100% kostendekkend te maken (met uitzondering van de kosten bestrijding hondenpoep). Het tarief wordt hierdoor met € 11,80 verhoogd wat ten opzichte van de begrotingsraming meeropbrengst oplevert van € 91.400. • Op 5 november heeft de raad ook ingestemd met het optimalisatie scenario voor verminderen restafval en optimalisatie afvalbrengstation. De lasten van de beschikbaar gestelde kredieten, de hogere kosten huis aan huis inzameling, hogere kosten afvalbrengstation, hogere kosten restafval door verlagen ambities enerzijds en de lagere kapitaallasten van de vervallen investering ondergrondse containers anderzijds leveren per saldo € 142.300 hogere kosten op die worden gedekt door een verhoging van de afvalstoffenheffing met € 18,37. • In de begroting is verzuimd om de formatie afval met 1 FTE te verlagen als gevolg van de aanschaf van de zijlader. In de 1e begrotingswijziging is deze fout hersteld. Deze formatie was ook doorberekend in het tarief.

Door deze correctie wordt het tarief € 13,26 lager. • Overige ontwikkelingen binnen de afvalbegroting leveren nog een verhoging van het tarief met € 1,06 en een meeropbrengst van € 8.200. Het tarief 2025 wordt dan als volgt: begroting 2025 (niet afgerond) 398,83 100% kostendekking +11,80 Optimalisatie afvalinzameling +18,37 Schrappen 1 FTE afval -/-13,26 Overige mutaties +1,26 tarief 2025 (afgerond) 417,00 Een berekening van het kostendekkende tarief is als bijlage toegevoegd. Tarieven 2025 meerpersoonshuishouden € 417,00 éénpersoonshuishouden € 313,00

(tarief 2024 € 329,00) (tarief 2024 € 247,00)

extra kliko 140 liter voor restafval (grijs) € 352,00 per jaar extra kliko 140 liter voor GFT-afval (groen) € 174,00 per jaar

(tarief 2024 € 344,00) (tarief 2024 € 170,00)

Afvalpas (per stuk) € 25,50 Grof vuil ophalen (per 2 m3) € 27,00 Brengen van asbest (per 1 m2) € 4,95 Matrassen (per matras) € 12,00 B Hout (per 1 m3) € 10,50 B Hout (per 2 m3) € 21,50 KCA (per kilogram) € 0,85 Schoon puin (per 1 m3) € 8,55

(tarief 2024 € 25,00) (tarief 2024 € 26,50) (tarief 2024 € 4,80) (tarief 2024 € 11,50) (tarief 2024 € 10,50) (tarief 2024 € 21,00) (tarief 2024 € 0,80) (tarief 2024 € 8,35)

Rioolheffing Het tarief 2025 voor de rioolheffing kent de volgende ontwikkelingen: • De kosten van inzameling en verwerking van afval zijn in de begroting 2025 afgenomen. Hierdoor daalt het tarief van € 115 naar € 114,47 (aansluiting) en van € 0,98 naar € 0,97 (waterverbruik). Voor een nadere specificatie van en toelichting op deze daling verwijzen wij u naar de paragraaf lokale heffing (pagina 101 link/qr-code). • De gemeenteraad heeft op 5 november bij het vaststellen van de begroting 2025 ingestemd met een ombuigingsmaatregel om het tarief rioolrecht 100% kostendekkend te maken (met uitzondering van de kosten bestrijding hondenpoep). Het tarief wordt hierdoor met € 4,53 (aansluiting) en € 0,05 (waterverbruik) verhoogd wat ten opzichte van de begrotingsraming een meeropbrengst oplevert van € 99.400. 3

Een berekening van het kostendekkende tarief is als bijlage toegevoegd. Tarieven 2025 Eigenarendeel: vastrecht per perceel: € 119,00 Gebruikersdeel: per m3 afvalwater € 1,02

(tarief 2024 € 115,00) (tarief 2024 € 0,98)

Woonlastendemping De raad heeft met de vaststelling van de begroting een amendement aangenomen waarbij besloten is om de woonlasten met niet meer dan 5% ten opzichte van 2024 te laten stijgen. Hierbij is aangegeven dat de in de begroting 2025 opgenomen verhoging van de tarieven OZB, afvalstoffenheffing en rioolrecht voor een gemiddeld huishouden een maximale lastendruk mogen geven van € 949,38 (lastendruk 2024 + 5%). De reeds in de begroting 2025 opgenomen woonlastendemping van € 72,65 wordt hierdoor verhoogd met € 65,48 tot € 138,13. Resterende kosten woonlastendemping dekken uit algemene reserve Het amendement is gebaseerd op de woonlasten zoals opgenomen in de begroting 2025. Hierin zijn de gevolgen van het optimalisatiescenario en de maatregel om de heffingen 100% kostendekkend te maken niet meegenomen. Deze zijn wel verwerkt in de bovenstaande tarieven voor afvalstoffenheffing en rioolheffing. Om de woonlasten voor 2025 maximaal 5% te laten stijgen, moet er een extra woonlastendemping worden toegepast. Dit betekent dat de woonlastendemping wordt verhoogd met € 108,74 in plaats van € 65,48 zoals vermeld in het amendement. De kosten van de woonlastendemping bedragen hiermee € 800.000 in plaats van € 543.085. In het amendement staat dat de dekking kan worden gevonden in de reserve uitvoering collegeprogramma.

Dit klopt voor het genoemde bedrag van € 543.085, maar niet voor de volledige last van € 800.000. De resterende ruimte in de reserve uitvoering collegeprogramma bedraagt € 566.000. Wij stellen voor het restant van € 234.000 te dekken uit de algemene reserve. Provincie heeft bij de beoordeling van de begroting 2024 ingestemd met woonlastendemping tot en met 2026 De totale woonlastendemping in 2025 bedraagt nu € 168,39. De provincie is kritisch op het door de gemeente Rhenen toegepaste woonlastendemping instrument, omdat zij van mening zijn dat structurele inkomsten worden verlaagd en vervangen door incidentele dekking. Wij hebben steeds het standpunt ingenomen dat het gaat om een incidentele maatregel, die dus ook incidenteel gedekt mag worden. De tarieven worden wel structureel verhoogd, maar inwoners krijgen een incidentele korting op de belastingaanslag. Bij de beoordeling van de begroting 2024 heeft de provincie ingestemd met de maatregel zoals deze voor de jaren 2024, 2025 en 2026 is opgenomen. In gesprekken over de begroting 2025 heeft de provincie zorgen geuit over de voorgestelde verhogingen. Woonlastendemping is geen structurele maatregel. De tijdelijke verlaging van de woonlasten leidt onder gelijkblijvende omstandigheden tot een forse stijging van de woonlasten in 2026 met 18%.

Dit kan alleen worden verlaagd door structurele verlaging van kosten en/of het loslaten van het 100% kostendekkingspercentage. Dit betekent dat de kosten niet meer worden doorberekend in de heffingen, maar op een andere wijze structureel moeten worden gedekt binnen de begroting. Hondenbelasting Voorgesteld wordt de tarieven van deze heffingen te verhogen met het inflatiepercentage van 2,41%, met inachtneming van de afrondingsnormen. Tarieven 2025 Voor de 1e hond Voor de 2e hond Voor de 3e en volgende honden Per kennel

€ 70,00 € 176,00 € 196,00 € 467,00

(tarief 2024 € 68,50) (tarief 2024 € 172,00) (tarief 2024 € 191,00) (tarief 2024 € 456,00)

4

Toeristenbelasting De raad heeft met de vaststelling van de begroting besloten om in het kader van de noodzakelijke ombuigingen de toeristenbelasting met 20% te verhogen. Daarnaast wordt voorgesteld de tarieven van deze belasting te verhogen met het inflatiepercentage van 2,41%, met inachtneming van de afrondingsnormen. De verhoging van de toeristenbelasting met 20% levert een meeropbrengst op van € 35.000. Tarief 2025 Per overnachting bedraagt het tarief € 1,85

(tarief 2024 € 1,55)

Precariobelasting Voorgesteld wordt de tarieven van deze heffingen te verhogen met het inflatiepercentage van 2,41%, met inachtneming van de afrondingsnormen. Zie voor een overzicht van de verschillende tarieven de tarieventabel bij de verordening. Heffing ondernemersfonds Dit tarief is in samenspraak met winkeliersvereniging Stichting Rhenen Stad vastgesteld op € 500,00 per jaar. Parkeerbelastingen Voorgesteld wordt de tarieven van deze heffingen te verhogen met het inflatiepercentage van 2,41%, met inachtneming van de afrondingsnormen. Zie voor een overzicht van de verschillende tarieven de tarieventabel bij de verordening. Kadegelden Aan deze verordening wordt op dit moment geen uitvoering gegeven. Op 5 november 2024 heeft de raad ingestemd met de integrale kwaliteitsimpuls van de Stadshaven, de Loswal en omliggend uiterwaardengebied. In 2025 zal de aanpassing van de haven worden uitgevoerd zodat er vanaf 2026 weer een goed geoutilleerde haven beschikbaar is waar liggelden voor kunnen worden gevraagd. Voorstel is daarom voor 2025 geen nieuwe verordening vast te stellen. Dit betekent dat de verordening uit 2024 van kracht blijft. Voor de het belastingjaar 2026 zal de verordening kadegelden worden aangepast. Tarief 2024 Het tarief is € 10,00 vermeerderd met € 0,15 per kubieke meter waterverplaatsing boven de 100 kubieke meter

(tarief 2023 € 10,00 en € 0,15)

Marktgelden Voorgesteld wordt de tarieven van deze heffingen te verhogen met het inflatiepercentage van 2,41%, met inachtneming van de afrondingsnormen. Tarief 2025 Per strekkende meter € 2,85

(tarief 2024 € 2,80)

Begraafplaatsrechten Het woord lijkbezorgingsrechten is vervangen voor ‘rechten voor het gebruik van de gemeentelijke begraafplaatsen’ en in de citeertitel ‘begraafplaatsrechten’. Voorgesteld wordt de tarieven van deze heffingen te verhogen met het inflatiepercentage van 2,41%, met inachtneming van de afrondingsnormen. De afgelopen twee jaar zijn de tarieven voor begraafrechten niet verhoogd omdat we dicht tegen de 100% kostendekking aan zaten. De kosten van de aula zijn de afgelopen jaren flink gestegen door de

5

inflatie en in het bijzonder door de gestegen energieprijzen. Daarom stellen we nu voor om de tarieven voor het gebruik van de aula niet te verhogen met de inflatiecorrectie van 2,41% maar met 10% De tarieven voor het verlenen en verlengen van uitsluitend recht op een particulier urnengraf zijn gelijkstellend aan die van een kindergraf. Er zat weinig verschil in de tarieven en dit soort graven worden niet veel uitgegeven. Toegevoegd is een lager tarief voor het plaatsen, verwijderen of verstrooien van een tweede en eventuele volgende asbus. Eveneens is een tarief toegevoegd voor het verkrijgen van een graf buiten de aangewezen volgorde voorafgaand aan een directe begraving. Hiermee kunnen de graven waar afstand van is gedaan, alvast opnieuw worden uitgegeven. De verlaagde tarieven voor graven zonder grafbedekking zijn verwijderd. Tegenwoordig staat in de Verordening dat een tarief wordt geheven voor het algemeen onderhoud van de begraafplaats en niet voor het grafonderhoud. Voor het algemeen onderhoud maakt het niet uit of er wel of geen grafbedekking is aangebracht. Daarnaast is het tarief voor overschrijven verwijderd (dit bedrag is al jaren niet meer in rekening gebracht) en het tarief voor het plaatsen van een graf met vaste wanden (wij hebben eerder minder begraafwerk als er een prefab betonnen kelder wordt geplaatst op kosten van de opdrachtgever).

Zie voor een overzicht van de verschillende tarieven de tarieventabel bij de verordening. Leges en Leges omgevingsvergunningen Leges (Hoofdstuk 1 en 3) Algemeen De raad heeft met de vaststelling van de begroting besloten om in het kader van de noodzakelijke ombuigingen de leges hoofdstuk 1 en 3 met 30% te verhogen met uitzondering van de gehandicaptenparkeerkaart. Ter uitvoering van de door uw raad aangenomen motie stellen wij u voor de leges gehandicaptenparkeerkaart uitsluitend met het inflatiepercentage te verhogen. Naast de verhoging met 30% worden alle de tarieven van deze heffingen verhoogd met het inflatiepercentage van 2,41%, met inachtneming van de afrondingsnormen. De verhoging van de leges hoofdstuk 1 en 3 met 30% levert een meeropbrengst op van € 59.800. Een overzicht van de kostendekkendheid van de leges is als bijlage toegevoegd. De hoogte van een aantal tarieven is wettelijk gemaximeerd. Omwille van de duidelijkheid – en voor eventuele toekomstige aanpassingen – zijn de wettelijk gemaximeerde tarieven als zodanig in de tarieventabel aangeduid. Leges omgevingsvergunningen (Hoofdstuk 2) Wijzigingen legesheffing (bouwen) In 2024 zijn er, vanwege de inwerkingtreding van de Omgevingswet en de gedeeltelijke invoering van de Wet kwaliteitsborging bouwen, ingrijpende wijzigingen doorgevoerd in de legesverordening voor omgevingsvergunningen.

Er is nu bijna een jaar met deze verordening nieuwe stijl gewerkt en er is geen reden om opnieuw grote wijzigingen aan te brengen. De raad heeft met de vaststelling van de begroting besloten om in het kader van de noodzakelijke ombuigingen de leges omgevingsvergunningen met 30% te verhogen. Daarnaast wordt voorgesteld de tarieven van deze heffingen te verhogen met het inflatiepercentage van 2,41%, met inachtneming van de afrondingsnormen. De verhoging van de leges omgevingsvergunningen met 30% levert een meeropbrengst op van € 164.700. Een overzicht van de kostendekkendheid van de leges omgevingsvergunningen is als bijlage toegevoegd.

6

Afronding tarieven Alle (leges)tarieven worden afgerond volgens het volgende schema; − Bedragen onder de € 10,00; afgerond op 5 cent naar onder of boven. − Bedragen tussen de € 10,00 en € 100,00; afgerond op halve euro’s naar onder of boven. − Bedragen van € 100,00 en hoger; afgerond op hele euro’s naar onder of boven. Uitzonderingen: Het tarief voor rioolheffing (gebruikersheffing). Deze wordt niet afgerond. De wettelijk gemaximeerde tarieven. Deze worden (indien nodig) afgerond op 5 cent naar beneden. Beoogd doel Het heffen van gemeentelijke belastingen in 2025. Argumenten 1.1 2.1/3.1/4.1 2.2/3.2/4.2 2.3/3.3/4.3/ 5.1/6.1/7.1 8.1

Op grond van de Gemeentewet is het de bevoegdheid van de gemeenteraad om belastingverordeningen vast te stellen; De tariefberekening dient gebaseerd te worden op een zo actueel mogelijk beeld van de verwachte lasten en baten 2025 De tarieven en de berekening hiervan dienen herleidbaar te zijn tot vastgestelde Begroting Op grond van artikel 189 GW heeft de raad budgetrecht. Door het budgetrecht van de raad hoort het wijzigen van de lasten en baten op (programma)niveau voor besluitvorming aan te raad te worden voorgelegd. Op grond van artikel 191 en 192 GW dient de raad expliciet in te stemmen met een wijziging van de begroting

Kosten, baten, dekking We voldoen aan de wettelijke regels dat leges maximaal 100% kostendekkend mogen zijn. De voorgestelde tarieven zijn conform een sluitende begroting 2025.

Bijlagen − Bijlage 1 Concept-belastingverordeningen 2025, A t/m N − Bijlage 2 Overzicht berekening tarief afvalstoffenheffing 2025 − Bijlage 3 Overzicht berekening tarief rioolheffing 2025 − Bijlage 4 Overzicht kostendekkendheid leges 2025

7