NIEUW Raadsvoorstel Ontwerpbegroting 2026-2029 en Jaarstukken 2024 Regio Food Valley NIEUW (aangepast n.a.v. bespreking in commissie)

Bestuurlijk Voorstel raad Datum Behandelaar Zaaknummer Portefeuillehouder Besluitvormend orgaan Publicatie Onderwerp

: : : : : : :

27 mei 2025 Jelte Bloemzaad 1204300 mr. drs. G. A. Kaai Gemeenteraad Rhenen Openbaar Ontwerpbegroting 2026-2029 en Jaarstukken 2024 Regio Foodvalley

Voorstel: De gemeenteraad besluit: 1. een zienswijze (bijlage 5) in te dienen bij het Dagelijks Bestuur van Regio Foodvalley ten aanzien van de aangeboden ontwerpbegroting 2026-2029 Regio Foodvalley; 2. kennis te nemen van de jaarrekening 2024 Regio Foodvalley en de terugbetaling van €10.000 uit de resultaatbestemming 2024 financieel te verwerken in de Najaarsrapportage 2025.

Inleiding Zoals vastgelegd in de GR RFv zendt het DB van de RFv jaarlijks de ontwerpbegroting toe aan de raden. Met deze ontwerpbegroting zendt het DB ook de voorlopige jaarrekening aan de raden van de RFv (artikel 38 en 42 van de GR RFv). Het DB zendt de door het AB vastgestelde begroting vervolgens binnen twee weken na de vaststelling, en in ieder geval vóór 15 september aan Gedeputeerde Staten. De ontwerpbegroting is opgebouwd langs drie hoofdonderdelen: 1. De kosten die gemoeid zijn met het regiobureau (inclusief kosten programmamanagers) 2. De kosten voor het mobiliteitsfonds 3. De kosten voor de inhoudelijke programma’s De zienswijze die raden over de ontwerpbegroting naar voren kunnen brengen, betreft de kosten die betrekking hebben op het regiobureau. Het regiobureau ondersteunt het gemeentelijke samenwerkingsband en de triple helix samenwerking. De kosten die betrekking hebben op de programma’s Verantwoorde Groei en Toekomstbestendige Economie worden in de lokale begroting opgenomen. Beoogd doel Een vastgestelde meerjarenbegroting 2026-2029 van de Regio Foodvalley met als doel financiële borging van uitvoering van de strategische agenda. Argumenten 1.1 De ontwerpbegroting 2026-2029 RFv wijkt niet noemenswaardig af van de kaderbrief 20262029 RFV.

De ontwerpbegroting 2026-2029 is gebaseerd op de beleidsarme kaderbrief 2026-2029 die de raad in januari 2025 heeft ontvangen. De kosten voor het regiobureau wijken in de ontwerpbegroting niet noemenswaardig af van de kosten zoals opgenomen in de kaderbrief (verschil van €1.940,-).

1

1.2 In de ontwerpbegroting 2026-2029 RFv is voor 2026 de 0-lijn aangehouden. Als uitgangspunt van deze financiële ontwerpbegroting gelden de bedragen die opgenomen zijn in de vastgestelde begroting 2025. Deze bedragen zijn met een indexatie van 4% doorgetrokken. Zoals aangegeven in de kaderbrief 2026-2029 staat RFv voor financiële uitdagingen vanaf het jaar 2026. Deze uitdagingen zijn voor het jaar 2026 met incidentele middelen dichtgelegd. Daarnaast hebben we ook te maken met het zogenoemde ravijnjaar. Het AB heeft daarom het besluit genomen om voor 2026 de 0-lijn aan te houden. 1.3 Er is nog geen structurele dekking voor uitvoering van de Strategische Agenda. Voor 2027 en verder wordt momenteel een voorstel voor structurele dekking uitgewerkt. Dit voorstel zal worden verwerkt in de kaderbrief 2027-2030 die begin 2026 aan de raden voor wensen en bedenkingen wordt voorgelegd. Het jaar 2025 is een overgangsjaar waarin de huidige strategische agenda wordt afgerond en de nieuwe strategische agenda wordt vastgesteld. Er wordt momenteel gewerkt aan de vertaling van de nieuwe strategische agenda naar een werkprogramma 2026-2030. Er vinden nog volop gesprekken plaats over de invulling van de programma’s, de verdeling van middelen (op basis van de 0-lijn) en het inzetten van capaciteit.

Dan wordt ook duidelijk wat de inzet van de verschillende gemeenten zal zijn op de 8 thema’s binnen de twee programma’s: 1) Toekomstbestendige economie en 2) Verantwoorde groei. 1.4 De ontwerpbegroting 2026-2029 RFv geeft een duidelijk overzicht van de benodigde uitgaven van de gemeenten van de Regio Foodvalley. De ontwerpbegroting geeft inzicht in de relatie inzet en middelen en geeft een helder overzicht in baten en lasten. De gemeentelijke bijdrage is uitgesplitst voor de drie onderdelen: Regiobureau, Mobiliteitsfonds en Strategische Agenda. Dit is overeenkomstig de opzet uit de vastgestelde kaderbrief 2026-2029. Het Mobiliteitsfonds is met ingang van 2014 ingevoerd. Dit fonds heeft als doel de financiële middelen die (individuele) gemeenten beschikbaar stellen voor de uitvoering van infrastructurele werken te bundelen. Het fonds maakt regionale verkeers- en vervoersprojecten mogelijk die anders niet, vertraagd of versoberd uitgevoerd zouden worden. Bij de start van het Mobiliteitsfonds is overeengekomen dat deelnemende gemeenten jaarlijks een bedrag van één euro per inwoner in dit fonds storten, waarbij er jaarlijks een (geringe) prijsindexatie conform de Consumentenprijsindex plaatsvindt. De kosten die betrekking hebben op de programma’s Toekomstbestendige Economie en Verantwoorde Groei worden in de lokale begroting opgenomen.

Om zowel colleges als raden een totaalbeeld te geven zijn deze kosten in potlood opgenomen in deze ontwerpbegroting. Het gaat voor 2026 om een conceptverdeling omdat er nog volop gesprekken plaatsvinden over de inzet op deze programma’s en de keuzes die daarbij horen. 1.5 De financiële bijdrage aan regio Foodvalley is op basis van het aantal inwoners. Voor de kaderbrief geldt dat de berekening van de gemeentelijke bijdragen aan het regiokantoor 2026 is gebaseerd op de inwonersaantallen 1 januari 2024. In de ontwerpbegroting is de bijgestelde bijdrage op basis van de inwonersaantallen per 1 januari 2025 opgenomen (voor Rhenen geldt 5,33%). De bijdragen aan de Strategische Agenda (programma’s) volgen dezelfde berekeningssystematiek. Een uitzondering wordt gemaakt voor het thema landelijk gebied. Daar vindt doorbelasting plaats op basis van het aantal landbouwbedrijven en de systematiek 20% aandeel inwoners en 80% aandeel landbouwbedrijven. Er vinden op korte termijn gesprekken plaats met de gemeenten Putten en Bunschoten over hun deelname aan de thema’s food en landelijk gebied. De bedragen in deze ontwerpbegroting zijn nog op basis van afspraken uit de Strategische Agenda 20202025.

2

Tabel 3.8 uit de ontwerpbegroting laat de bijdragen zien per gemeente voor de drie verschillende onderdelen voor 2026.

In onderstaande tabel is de vergelijking tussen de kaderbrief 2026-2029 en de ontwerpbegroting 2026-2029 weergegeven voor naar kostensoorten. Kostensoort

Kaderbrief

Ontwerpbegroting

Inwonerbijdrage regiobureau (incl. programmamanagement) en Economic Board

€ 124.163

€ 124.132

Strategische Agenda (programma’s)

€ 78.536

€ 79.021

Mobiliteitsfonds

€ 22.588

€ 22.582

1.6 Samenwerking in Foodvalley levert ook kansen op voor gemeente Rhenen. Een deel van de werkzaamheden van regio Foodvalley bestaat uit het initiëren en organiseren van een stevige lobby op verschillende beleidsterreinen. Zo is er dankzij een gezamenlijke lobby een subsidie toegekend door het Rijk van €40 miljoen voor de verbreding van de Rijnbrug. Dit komt bovenop de budgetten die de provincies Utrecht en Gelderland hebben gereserveerd voor dit project. Een ander voorbeeld van de lobbyactiviteiten van regio Foodvalley is de regiodeal. Begin 2025 werd bekend dat de regio €25 miljoen ontvangt van het Rijk vanuit de regiodeal. Vanuit Rhenen zijn drie projecten aangedragen voor deze subsidie. Er is nog geen zekerheid welke projecten subsidie krijgen toegekend. Over de regiodeal en het proces van toekennen van subsidies hieruit wordt u spoedig geïnformeerd. Een ander voorbeeld van lobbyactiviteiten vanuit regio Foodvalley het pakket aan oplossingen om het stikstofprobleem op te lossen. Dit pakket aan oplossingen is in maart 2025 aangeboden aan de ministeriele commissie die zich met dit vraagstuk bezighoudt. Met dit voorstel willen we vergunningverlening voor agrariërs vlot trekken en hen weer langdurig perspectief bieden.

2.1 Door kennis te nemen van de jaarrekening 2024 wordt invulling gegeven aan artikel 42 van de GR RFV. Met overlegging van de jaarrekening 2024 legt het DB aan het AB verantwoording af over het gevoerde bestuur over het begrotingsjaar 2024. De jaarrekening betreft alle baten en lasten van de regio. Het AB stelt de jaarrekening vast in het jaar volgend op het begrotingsjaar. De jaarrekening 2024 heeft een goedkeurende verklaring van de accountant. De jaarrekening laat een positief exploitatieresultaat zien van € 1.182.538. Dit wordt met name veroorzaakt door de rente-inkomsten op schatkistbankieren. Een groot deel hiervan heeft betrekking op de ontvangen SPUK-gebiedsgelden. Het DB heeft besloten om het exploitatietekort van 2026 incidenteel te dekken. De beschikbare weerstandscapaciteit is, na resultaatbestemming, voldoende om 3

de risico’s van Regio Foodvalley te kunnen opvangen. Voorgesteld wordt om het restant van het resultaat over 2024 ad € 189.418 in 2025 terug te storten naar de gemeenten op basis van de inwoneraantallen per 1 januari 2025. De algemene reserve van Regio Foodvalley komt dan weer uit op € 461.718. Voor Rhenen komt dit neer op een teruggave van €10.000. Kanttekeningen (risico's en nadelen) 1.1 Er wordt nog gewerkt aan oplossingsrichtingen voor de financiële uitdagingen. Zoals in argument 1.3 staat verwoord heeft RFv vanaf 2026 een aantal financiële uitdagingen. Voor 2027 en verder wordt momenteel een voorstel voor structurele dekking uitgewerkt. Dit voorstel zal worden verwerkt in de kaderbrief 2027-2030 die begin 2026 aan de raden voor wensen en bedenkingen wordt voorgelegd. Afhankelijk van het voorstel voor structurele dekking wordt duidelijk wat dit gaat betekenen voor de uitvoering van de strategische agenda. 1.2 RFV hanteert een andere indexeringssystematiek dan de gemeente Rhenen. De raad heeft bij de behandeling van de Programmabegroting 2025 besloten om met ingang van 2026 in onze gemeentelijke begroting de budgetten te indexeren conform de pbbp- systematiek. Regio Foodvalley hanteert de consumentenprijsindex. Wat het hanteren van verschillende indexeringsystematieken betekent voor de meerjarenraming is op dit moment nog onduidelijk.

Het AB hanteert als uitgangspunt om de 0-lijn vast te houden in de begroting. Aanvullende financiële notities Zie argument 1.5 Vervolg Vervolgstappen Het AB van de RFv heeft de ontwerpbegroting 2026-2029 RFv besproken en vastgesteld in zijn vergadering van 4 april 2025. Vervolgens is de ontwerpbegroting door het regiobestuur aangeboden aan de colleges om voorgelegd te worden aan de raden. Op 16 april 2025 heeft een raadsinformatieavond plaatsgevonden met als doel de raden mee te nemen in - onder andere- de ontwikkelingen met betrekking tot de financiële uitdagingen van RFv en inhoudelijke vertaalslag van de strategische agenda 2026-2030. Participatie Het AB van de RFv heeft de ontwerpbegroting 2026-2029 RFv besproken en vastgesteld in zijn vergadering van 4 april 2025. Vervolgens is de ontwerpbegroting door het regiobestuur aangeboden aan de colleges om voorgelegd te worden aan de raden. Op 16 april 2025 heeft een raadsinformatieavond plaatsgevonden met als doel de raden mee te nemen in - onder andere- de ontwikkelingen met betrekking tot de financiële uitdagingen van RFv en inhoudelijke vertaalslag van de strategische agenda 2026-2030. Communicatie N.v.t. Bijlagen Bijlage 1: Ontwerpbegroting 2026-2029 Regio Foodvalley d.d. 4 april 2025 Bijlage 2: Jaarstukken (Jaarverslag en Jaarrekening) 2024 Regio Foodvalley d.d.

4 april 2025 Bijlage 3: Aanbiedingsbrief regiobestuur Regio Foodvalley d.d. 4 april 2025 Bijlage 4: Accountantsverslag 2024 GR Regio Foodvalley Bijlage 5: Brief zienswijze

4