Memo inputronde Strategische Agenda 2026-2030

Memo Inputronde Strategische Agenda – 14 maart 2024 De huidige strategische agenda van Regio Foodvalley loopt tot en met 2025 en dus is er al gestart met de eerste stappen voor het opstellen van de nieuwe strategische agenda. De commissie Strategische Agenda Regio Foodvalley heeft de opdracht gekregen om een nieuwe Strategische Agenda 2026-2030 op te stellen. De commissie wil in eerste instantie input ophalen bij alle triple helix partijen (overheid, ondernemers, onderwijs). Voor de overheidskolom gaan ze langs bij alle gemeenteraden van de verschillende regiogemeenten. De commissie heeft hiervoor een brief opgesteld met enkele vragen die ze de raden willen stellen tijdens deze inputrondes. Op deze manier willen ze de gewenste input ophalen. In deze memo gaan wij al kort in op de brief en bijbehorende deze vragen en wat wij verwachten van een nieuwe strategische agenda. Dit met als doel om uw raad inspiratie mee te geven voor de inputronde. Opzet nieuwe strategische agenda Er is een hoop veranderd sinds de vorige strategische agenda. Zo hadden we tijdens het opstellen van de huidige strategische agenda nog geen Verstedelijkingsstrategie en was het onderwerp netcongestie nog niet zo nadrukkelijk aanwezig als dat het nu is. Dit geeft wel aan hoe veranderlijk de wereld is en de opgaven die daarbij komen kijken.

De eerste vraag van de commissie is: ‘Wat verwacht u van de Strategische Agenda?’. De grote veranderingen die plaats hebben gevonden en ook de komende periode nog plaats gaan vinden vragen volgens ons om een strategische agenda op hoofdlijnen. Hierin staan de onderwerpen waar wij ons al regio samen op willen richten, maar de daadwerkelijke uitwerking hiervan gebeurd in de betreffende programma’s. De huidige strategische agenda is ook op programmaniveau al redelijk ver uitgewerkt. Je ziet dat de meeste thema’s, zoals de Landbouwtransitie, Energietransitie en Quality of Living nog altijd actueel zijn. De invulling van deze thema’s is echter wel sterk veranderd. Denk hierbij aan de stikstofproblematiek, netcongestie en grote woningbouwopgave. Hierdoor heeft het onze voorkeur om een agenda op hoofdlijnen te hebben, zodat we een agenda krijgen die flexibel is. Focus aanbrengen In de brief beschrijft de commissie enkele onderwerpen waar we op dit moment op samenwerken. Hier zitten onderwerpen tussen waar we vanuit het Rijk verplicht worden, zoals de Verstedelijkingsstrategie, RES en Nationaal Programma Landelijk Gebied. Enkele onderwerpen die we nu ook regionaal oppakken, omdat ze gemeenteoverstijgend zijn. Denk hierbij aan bereikbaarheid, de arbeidsmarkt en afstemming rondom werklocaties.

Vervolgens zijn er volgens de commissie nog thema’s die aansluiten bij het inhoudelijk profiel van de regio. Hierbij gaat het om Food en Circulaire Economie, maar ook onderdelen van het programma landbouw en mobiliteit. Dit zijn allemaal thema’s die in de huidige strategische agenda een plek hebben en een eigen programma hebben. Onze voorkeur gaat er naar uit dat we ons in de nieuwe strategische agenda richten op drie hoofdthema’s. Denk hierbij aan: Verstedelijk, Landelijk Gebied en (Vitale) Economie. Belangrijk is wel dat bij een dergelijke verdeling de samenhang met de andere thema’s beschreven wordt. Als het gaat om Verstedelijk, dan staat de woningbouwopgave die we hebben centraal. Echter zijn thema’s als bereikbaarheid, voldoende werklocaties en netcongestie randvoorwaardelijk voor het komen tot extra woningen in de regio. Bij het thema Landelijk Gebied kan de kennis en kunde rondom Agrifood in de regio een grote rol spelen. Denk hierbij aan het creëren van nieuwe verdienmodellen. Food zal daarnaast ook een belangrijke plek innemen binnen het thema Economie. Het is dus volgens ons van belang om aan de ene kant focus aan te brengen, maar wel de samenhang tussen de hoofdthema’s en onderliggende thema’s te benadrukken. Balans tussen verschillende opgaven

Uitgaand van de drie hoofdthema’s die we hierboven benoemen zou de focus voor de gemeente Rhenen liggen op het thema Landelijk Gebied. De gemeente Rhenen heeft van oudsher een agrarische identiteit. We hebben veel agrarische ondernemers die zorgen voor onze voedselproductie en dit doen in samenhang met de natuur. Deze agrarische ondernemers hebben oog voor de toekomst en deze toekomst willen wij ze ook bieden. Volgens ons ligt de focus in recente documenten als het Regioarrangement Foodvalley en NOVEX-Ontwikkelperspectief teveel op de verstedelijking en is er te weinig aandacht voor het landelijk gebied. Dit kan mede komen, doordat de RPLG nog niet is afgerond. De RPLG is echter wel gereed voordat de nieuwe strategische agenda wordt opgeleverd. Dus wij verwachten dan meer balans tussen de opgaven rondom de verstedelijking en die binnen het landelijk gebied. Dit betekent niet dat wij de opgaven rondom de verstedelijking niet zien. Wij willen als gemeente ook onze verantwoordelijkheid nemen en een bijdrage leveren aan deze opgaven. Zo hebben we de Nieuwe Meent aangewezen als zoeklocatie voor woningbouw. Echter is hier ook de balans tussen opgaven van belang. De locatie van de Nieuwe Meent is nabij het Binnenveld. Dit is een gebied waar veel opgaven rondom het landelijk gebied, energietransitie en dus ook woningbouw samenkomen.

Woningbouw in dit gebied moet niet ten kosten gaan van kansen voor onze agrariërs. Daarnaast hebben we tijdens de vaststelling van de Verstedelijkingsstrategie aangegeven dat bereikbaarheid randvoorwaardelijk is voor nieuwe woningen binnen onze gemeente. Denk hierbij aan de verbreding van de Rijnbrug, maar ook aan goede OV-verbinding. Hieruit blijkt het belang van randvoorwaarden en dat dit dus ook in de nieuwe strategische agenda benoemd moet worden. Het onderwerp economie wordt in de brief van de commissie ook aangehaald. Naast de agrarische ondernemers gaat het ook over de vele innovatieve MKB-bedrijven in de regio. Rhenen heeft ook relatief veel MKB-bedrijven in de gemeente. Voor deze bedrijven bieden de verschillende transities die binnen de regio plaatsvinden ook kansen om door te groeien. De focus op het gebied van economie ligt sterk op de foodsector, maar de energietransitie en landbouwtransitie bieden ook mogelijkheden voor ondernemers. Daarnaast bieden de veranderingen ook kansen voor onze inwoners, bijvoorbeeld op de arbeidsmarkt. In dit thema kan dan ook de Human Capital Agenda ondergebracht worden. Samenvatting huidige strategische agenda De commissie heeft ook een samenvatting van de huidige strategische agenda meegestuurd.

Hierbij wordt de vraag gesteld of we ons herkennen in het geschetste profiel van Regio Foodvalley en of we het beeld willen aanvullen/nuanceren. De focus in het geschetste profiel ligt sterk op de connectie met de foodsector. Dit is begrijpelijk, maar wij denken dat deze samenvatting ook ruimte biedt om aan te geven dat de samenwerking binnen de regio breder en intensiever is geworden. Denk hierbij aan de opgaven rondom de verstedelijking en het landelijk gebied. De illustratie op pagina 2 van de samenvatting geeft een completer beeld van de regio, maar behoeft dan wel meer uitleg. Het belang van de inputronde Zoals in de brief van de commissie al is aangegeven is deze inputronde het eerste moment dat de raden betrokken worden bij het proces richting een nieuwe strategische agenda. Er volgen nog twee momenten, maar bij het volgende moment ligt er al een concept strategische agenda. Om deze reden willen we het belang van deze inputronde nogmaals benaderen, omdat hier al input gegeven kan worden voordat er al een vergevorderd stuk ligt. In de voorbereiding op de inputronde kunt u gebruik maken van deze memo.