Inspreeknotitie pachtbeleid LTO Gelderse Vallei 02-11-23

Beste raadsleden en commissieleden, Allereerst wil ik zeggen dat ik erg tevreden ben met de tweedeling die gemaakt is in het nieuwe pachtbeleid. Ik ben erg opgelucht dat er toch gekozen is voor een beleid waarbij de huidige in erfpacht uitgegeven grond in erfpacht uitgegeven blijft worden. Maar zoals jullie misschien wel verwachten heb ik toch nog een aantal punten waar ik mij zorgen over maak. 1. Allereerst iets wat hoort bij de uit te geven erfpachtpercelen. Wat wordt er verstaan onder: De gemeente heeft de mogelijkheid om de percelen met aflopende erfpachtcontracten toch in liberale pacht uit te geven, als het gaat om het binnen afzienbare tijd mogelijk maken van ruimtelijke ontwikkelingen, het realiseren van overige gemeentelijke doelstellingen of om te ruilen. In een dergelijk situatie kan het college van Burgemeester en Wethouders een gemotiveerd en met argumenten onderbouwd afwijkend besluit nemen en het perceel in liberale pacht uitgeven. Wat is ‘binnen afzienbare tijd’ en wat wordt er verstaan onder ‘gemotiveerd en met argumenten onderbouwd besluit’. Nu is een deel van deze vraag al beantwoord in het antwoord op de technische vraag die de ChristenUnie stelde. Namelijk wat er bedoeld wordt met ‘binnen afzienbare tijd’.

In dit antwoord staat namelijk dat het college een perceel niet opnieuw in erfpacht uitgeeft als zij het binnen 26 jaar nodig verwachten te hebben voor gemeentelijke doelstellingen of ruilingen. 26 jaar! Dus bij het uitgeven van nieuwe erfpacht wordt er beoordeeld of de grond binnen 26 jaar nodig is voor andere doelstellingen van de gemeente. Dit geldt dan toch voor elk perceel in de gemeente? Dus voor elk perceel en elke boer is het vanaf nu dus maar zeer de vraag of hij het erfpachtperceel dat hij al in gebruikt heeft nog opnieuw in erfpacht uitgegeven krijgt. Dus laat ik vooropstellen dat ik blij ben met de keus van de gemeente om erfpacht in erfpacht te blijven uitgeven, maar is dit geen wassen neus? Want gaat dit echt gebeuren of is er bij elk perceel de verwachting dat het binnen 26 jaar voor andere doeleinden nodig is en daardoor niet opnieuw in erfpacht uitgegeven gaat worden? Ik maak mij hier zorgen om en ik zou hier graag meer duidelijkheid in krijgen. Want het zou niet eerlijk zijn als we straks met een goed gevoel instemmen met dit nieuwe beleid waarbij we de verwachting hebben dat erfpacht in bijna alle gevallen erfpacht zal blijven, en dat daar over een aantal jaren niets van blijkt uitgekomen te zijn. 2. Als tweede punt wil ik aangeven dat de verhoging van 20% op de maximale canon die elk jaar betaald moet worden niet acceptabel is.

Boeren moeten ineens 200 euro per jaar per hectare meer gaan betalen, dit is te veel. 3. Dan heb ik nog kritiek op de instapkosten van tweemaal de jaarlijkse canon. Dit is echt veel te veel. Even een voorbeeld: een agrariër die 5 hectare grond wil erfpachten van de gemeente met een jaarlijkse pachtprijs van 1200 euro, moet bij aanvang van de pachtperiode 12000 euro instapkosten betalen. En dan staat er als uitleg bij dat de taxatiekosten van het perceel door de gemeente betaald worden van deze aanvangsbijdrage. Dus 12000 euro aan taxatiekosten voor een perceel van 5 hectare. Hier klopt iets niet. Dus dit instapbedrag moet omlaag. 4. Als laatste een punt waar zeker iets mee gedaan moet worden. Het gaat over het gunningssysteem, oftewel het puntensysteem. Dit puntensysteem was in eerste instantie bedoelt voor de liberale pachtuitgifte. Daarbij biedt je als boer een prijs per hectare en dit bedrag wordt dan vervolgens via een bepaalde berekening vermenigvuldigd met je duurzaamheidsscore en je

landbouwstructuurverbeteringsscore. Daarbij kun je dus meer of minder bieden als je het erg graag of minder graag wilt pachten. Je kunt dus als je veel geld biedt, veel kans maken op de gunning. Maar bij de uitgifte in erfpachtgronden ligt dit anders. De prijs ligt immers al vast. Dit was die 1000 euro en vanaf nu zelfs mogelijk 1200 euro per hectare. Maar dit betekent dat je dus geen bedrag meer kunt bieden bij de inschrijving op een vrijgekomen erfpachtperceel. Er wordt hierbij dus alleen gekeken naar je duurzaamheidsscore en je landbouwstructuurverbeteringsscore. En als je dit even goed bekijkt dan wordt het al snel duidelijk dat je als niet biologische boer of ander duurzaamheid scorende boer (en dit zijn nog steeds de meeste boeren in Rhenen) maximaal 6 punten kunt halen (4 voor de afstand en 2 voor de toename oppervlakte aangrenzende kavel). En als je dan kijkt naar een biologische boer, die haalt al zonder enig punt voor afstand of toename in oppervlakte aangrenzende kavel 6,2 punten. Een biologische boer aan de andere kant van Rhenen, zonder aangrenzend perceel wint het dus altijd van elke gangbare boer in de nabije omgeving van het betreffende perceel. Dit is oneerlijk en geeft een volledig vrij speelveld voor elke biologische boer in Rhenen. En zoals ik in mijn eerdere betogen al aangaf, is de keus om biologisch te worden niet zo simpel als het lijkt.

En waar misschien niemand aan denkt is het volgende, een biologisch intensieve veehouderij kan op deze manier de grond innemen van een grondgebonden extensieve veehouderij. Mijn voorstel is dus ook om er een gelijk speelveld van te maken. Voor landbouwstructuurverbetering moet in totaal net zo veel punten behaald kunnen worden als voor duurzaamheid. Alleen dan heeft iedereen kans op een erfpachtperceel. Iedereen moet immers de kans krijgen om te extensiveren, een gangbare boer zeker net zoveel als een biologische boer. En daarnaast moet er gedacht worden aan punten voor grondgebondenheid, een grondgebonden bedrijf moet meer kans maken op grond dan een niet grondgebonden bedrijf. Dit bedrijf heeft de grond immers ook echt nodig voor zijn bedrijf! Bedankt voor uw aandacht, ik hoop dat ik u bewust heb kunnen maken van deze kleine maar erg belangrijke punten in het nieuwe beleid die zeker nog aangepast moeten worden voordat het definitief gemaakt kan worden.

Met vriendelijke groet, Linda Versteeg Bestuur LTO Noord Afdeling Gelderse Vallei t: 06-38 22 37 91 e: lindaversteeg@ltogeldersevallei.nl w: www.ltonoord.nl/afdeling/gelderse-vallei