Inspreekbijdrage Denktank (toegevoegd op 1 juli)

Ons advies aan de Gemeenteraad van Rhenen en de Commissie Bestuur en Financiën 23 juni 2025 Geachte voorzitter, leden van de raadscommissie en aanwezigen, Graag maken wij als leden van de Denktank “Arm maar rijk aan ervaringen” gebruik van de gelegenheid om uw aandacht te vragen voor het leven in armoede. Armoede en leven met (te) weinig geld is niet iets waarvoor je kiest. Vaak overvalt het je, door iets ingrijpends als een ernstige ziekte, de dood van je partner, relatieproblemen en een echtscheiding, de bittere noodzaak om te moeten vluchten voor oorlogsgeweld, het onverwachte verlies van je baan…. Leven met armoede doet veel met mensen. Het levert ons, dus ook mij, heel veel stress op. De problemen van armoede zijn veelomvattend en indringend: Alleen al bij een inventarisatie in eigen kring stuiten wij op ruim twintig kluwens van problemen, die ons ernstig parten spelen. Het voert te ver om daarop nu uitgebreid in te gaan. Wij zijn dankbaar dat de gemeente Rhenen ons bij een aantal van de genoemde problemen bijstaat. Het minimabeleid helpt ons echt ondanks haar tekortkomingen. Wij begrijpen heel goed dat de gemeente in een ingewikkelde financiële situatie is beland en dat het voor de gemeente even belangrijk is als voor ons om het hoofd financieel “boven water te houden”.

Maar de aangekondigde bezuinigingen op het sociaal domein, en het minimabeleid in het bijzonder, vallen ons zwaar. De voorgestelde bezuinigingen op het uitvoeringsprogramma Beleidsplan Bestaanszekerheid en Basisvaardigheden, de afschaffing van de bijdrage van de gemeente aan de collectieve ziektekostenverzekering van mensen met weinig geld, het inperken van de bijdrage aan de computerregeling voor middelbare scholieren van gezinnen in armoede en zelfs de eventuele opheffing van de deelname aan het Jeugd Sport Fonds kunnen aanzienlijke gevolgen hebben op ons, minima, afhankelijk van de persoonlijke situatie. Wij vinden het moeilijk om een zuivere inschatting te maken van de precieze gevolgen van deze bezuinigingen voor mensen die het toch al zo moeilijk hebben. De gemeente trekt een heel zware wissel op 280 Rhenense gezinnen, 800 mensen, van wie de helft 65+’er. Wij maken ons daar erg bezorgd over en hebben niet de indruk dat de effecten van de voorgestelde ingrepen op ons grondig in beeld zijn gebracht. De bezuinigingen leggen vermoedelijk een nog grotere druk op ons en onze kinderen, ongeveer 300 kinderen in totaal. Die grotere druk op onze kinderen werkt zeer waarschijnlijk door in een grotere druk op de jeugdzorg. En dat, terwijl de kosten daarvan voor de gemeente in de laatste jaren toch al zo sterk gestegen zijn.

1

Wij horen raadsleden zeggen dat zij niet de bedoeling hebben op de financiële problemen van de gemeente af te wentelen op de zwakste schouders. En dat de bezuinigingen de inwoners geen last mogen bezorgen. Als de gemeente toch wil bezuinigen op het minimabeleid, zou er in onze ogen gedacht moeten worden aan een heel ander systeem van ondersteuning. In zo’n systeem zou de gemeente moeten afstappen van allerlei geldeisende administratieve controlesystemen. De uitvoering van het minimabeleid vindt deels plaats via enthousiaste lokale vrijwilligers, maar heel veel gebeurt ook door een complexe inhuur van allerlei professionele, en daardoor dure, organisaties, vaak ook nog in een ketenconstructie. Daarbij ontbreekt het in veel gevallen aan echte regie en neemt niemand verantwoordelijkheid voor de integrale zorg en ondersteuning (vgl. bijv. de doorbesteding van de sportdeelname en zwemmen: Gemeente Rhenen – Bureau Minimaregelingen Amersfoort – Jeugdsportfonds (landelijk en regionaal) – aanbieder). Ook vanuit de jeugdzorg zijn wij bekend met situaties waarbij talrijke instellingen met hoge tarieven adviseren, maar niemand regie neemt en de feitelijke begeleiding en zorg uiteindelijk toch terecht komt bij scholen en vrijwilligers. Wij stellen voor om de minima zoveel mogelijk direct uit te betalen, zoals bijvoorbeeld nu gebeurt in de gemeente Wageningen.

Dat betekent dat de gemeente ons, mensen in armoede, de eigen regie teruggeeft over de besteding. Dat betekent dat allerlei uitbesteding en inhuur voor de administratie en controle over de bestedingen niet meer nodig is. Hoeveel daarmee voor de gemeente te besparen valt, weten wij niet precies, maar het moet niet zo ingewikkeld zijn om dat te becijferen. Durf om controles los te laten, enig risico te nemen en mensen eigen regie te geven, kan de gemeente ook een beetje helpen om te bezuinigen. Dat alles is nodig om ervoor te zorgen dat het goed gaat met onze mooie gemeente Rhenen en ook met ons en onze kinderen, de generaties na ons.

2