Informatienota voortgang stadshaven

Informatienota college/raad Datum Behandelaar Zaaknummer Portefeuillehouder Besluitvormend orgaan Publicatieniveau Onderwerp

: : : : : : :

5 april 2023 Loes van Enckevort/Hugo Greeven 1068196 Dick Poortinga College Rhenen Openbaar Raadsinformatienota voortgang stadshaven

Het college besluit: 1. kennis te nemen van de raadsinformatienota voortgang stadshaven; 2. de raadsinformatienota te zenden aan de gemeenteraad. Aanleiding informatienota In december 2022 hebben wij u door middel van een informatienota geïnformeerd over de stand van zaken met betrekking tot de herontwikkeling van de stadshaven en omgeving. Vervolgens bent u op 25 januari 2023 verder geïnformeerd in de Commissie Ruimte en Economie. U ontvangt deze informatienota ter voorbereiding op de werkbijeenkomst van 25 april 2023. Deze raadsinformatienota bestaat uit 2 delen. Deel 1 heeft betrekking op het integraal gebiedsontwikkelplan van de haven. In deel 2 informeren wij u over de staat van de steiger en de mogelijkheden om de steiger te vervangen vóór de exploitatie en de planologische procedure van de totale ontwikkeling.

Deel 1: Integraal gebiedsontwikkelplan haven Aanleiding Op 2 juni 2009 heeft de gemeenteraad van Rhenen het ‘Inrichtingsplan voor de uiterwaarden bij de stad Rhenen’ vastgesteld. In dit gebied liggen verschillende opgaven. Zo zijn er plannen om de natuur- en recreatiefunctie van het gebied te versterken. Daarnaast wordt de ecologische verbindingszone tussen de Veluwe en de Utrechtse Heuvelrug, in opdracht van het Rijk, ingepast in het open uiterwaardenlandschap. Om deze projecten te kunnen realiseren is op 6 juni 2014 een bestemmingsplan vastgesteld: Bestemmingsplan Uiterwaarden bij de stad Rhenen. In het bestuursprogramma 2018-2022 is vastgelegd dat het masterplan verder uitgevoerd dient te worden. Op 1 juli 2020 presenteerde een groep van vijf inwoners, in de raadscommissie Ruimte en Economie, een Burgerinitiatief met als doel de bestaande passantenhaven te vernieuwen. De initiatiefgroep had inmiddels een eerste schetsontwerp opgesteld, inclusief een globale investeringsbegroting. De huidige onderhoudsstaat van de haven is slecht te noemen. Sinds 2021 zijn we niet meer in staat de gehele lengte van de steigers te water te laten. Wil de gemeente de haven behouden dan is een investering nodig. Zo niet dan verliest Rhenen een potentiële parel aan het water. Daarom komt het Burgerinitiatief nu dan ook op het juiste moment en is de

haalbaarheid groter dan bij eerdere plannen omdat het voorstel een publiek-private financiering betekent. In het bestuursprogramma 2022-2026 is vastgelegd dat een kwaliteitsimpuls van de stadshaven, het bijbehorende rivieroevergebied en de Loswal en omgeving noodzakelijk is. Raadsbesluiten Het Burgerinitiatief leidde tot opeenvolgende raadsbesluiten: a. Op 7 juli 2020 nam de raad een motie (9.M.6) aan waarbij het college verzocht werd € 50.000 beschikbaar te stellen voor de planvorming. b. Op 3 juni ’21 stemde raad in met de financiële kaders ten behoeve van de verdere planvorming en realisatie van het plan: I. een extra bijdrage van € 50.000 voor plankosten; II. € 225.000 als bijdrage aan de investeringskosten van de vernieuwing van de haven (de zgn. bruidsschat); III. € 100.000 als bijdrage t.b.v. de herontwikkeling van het omliggende gebied, niet zijnde investeringen in de vernieuwing van de Passantenhaven zelf. Het college heeft in december ’21 de opdracht verleend aan het bureau de Boer & de Groot om een Voorlopig Ontwerp op te stellen in samenspraak met de initiatiefnemers en de gemeente. Op dit moment is het voorlopig ontwerp van de haven opgesteld en zijn er twee mogelijke denkrichtingen uitgewerkt van het gebiedsontwikkelplan met inpassing van de haven. Via deze informatienota presenteren we graag beide denkrichtingen.

De denkrichtingen zijn nog niet in beton gegoten, de mogelijkheden moeten nog verder worden onderzocht. Uw suggesties zijn een waardevolle input voor de verdere planontwikkeling. Beoogd effect Rhenen is een aantrekkelijke gemeente op het gebied van recreatie & toerisme voor zowel de eigen inwoners, als ook voor recreanten en toeristen van buiten de gemeente. Wij stimuleren recreatie & toerisme dat zorgt voor een toename van bestedingen in Rhenen. Door de aanwezige recreatieve voorzieningen met elkaar te verbinden, vergroten wij de zichtbaarheid en versterken wij onze identiteit. In Rhenen voelen inwoners zich thuis en hebben toegang tot voldoende en aantrekkelijke mogelijkheden tot ontspanning en vrijetijdsbesteding. Een kwaliteitsimpuls van de omgeving met als onderdeel een vernieuwde en ingepaste haven met ligplaatsen voor passanten en enkele vaste ligplaatsen, draagt bij aan: a. een aantrekkelijker uiterwaarden voor de inwoners; b. een versterking van de lokale economie; c. de aantrekkelijkheid van de stad; d. het toerisme en recreatie in het bijzonder; e. Nauwere verbinding tussen het water, de natuur en de stad.

Kaders • Bestemmingsplan Uiterwaarden bij de stad Rhenen • Bestemmingsplan Rhenen buitengebied • WRO en andere planologische wetgeving zoals NNN, N2000 en de provinciale verordening • Aanbestedingsrecht en staatssteunrecht • Visie op Rhenen 2035 • Beleidsvisie Recreatie & Toerisme • Mobiliteitsagenda 2022 • Parkeerbeleid • Bestuursprogramma 2018-2022 en 2022-2026

Wensen voor het gebied Zie hieronder de tekening waarin het plangebied weergegeven wordt.

De geïnventariseerde wensen voor dit gebied zijn: 1. Het opwaarderen van het uiterwaardengebied ten zuiden van de Rhenense binnenstad ten behoeve van een kwaliteitsvolle natuur en recreatie; 2. De infrastructuur in het gebied wordt zo ingericht dat het hoofdgebruik is afgestemd op voetgangers en fietsers; 3. Doorzetten van het aantrekkelijk voetgangersklimaat richting havengebied; 4. Verminderen van autoverkeersbewegingen in het gebied, waarbij er nog onderzoek gaande is naar systemen om het autoverkeer in het gebied te vertragen en te verminderen; 5. Verlagen parkeerdruk rond de haven en het concentreren van het parkeren bij de Paardenmarkt, overeenkomstig de toegewezen capaciteit, inclusief een veiliger inrichting van dat parkeergebied; 6. Terugdringen van oppervlakte verharding in het plangebied en waar mogelijk vergroenen; 7. Aanleg van een voetgangerspromenade tussen de Loswal en de haven; 8. Kwalitatief verbeteren van de fietspaden binnen het projectgebied en de aansluiting van deze fietspaden op de routes buiten het projectgebied; 9. Het afsluiten van de trailerhelling voor regulier gebruik en het gebruik slechts toegankelijk maken voor gebruikers van de haven; 10. Het verbreden en verbeteren van het strandje dat intensief gebruikt wordt gedurende de zomermaanden waarbij het baden gereguleerd moet worden; 11.

Het aanleggen van voorzieningen en faciliteiten bij de Loswal ten behoeve van de binnenschippers. Een aantal van deze wensen is ook noodzakelijk om de exploitabele haven (incl. camperplaatsen) in te passen in de omgeving om de planologische procedure met succes te kunnen doorlopen. Dit geldt echter niet voor álle wensen. Voor de ruimtelijke kwaliteit die nodig is voor de inpassing van de haven (incl. camperplaatsen) moeten we denken aan de wensen 1 t/m 6. In juni ’21 stemde de raad in met een bedrag ter hoogte van € 100.000 als bijdrage t.b.v. de herontwikkeling van het plangebied, niet zijnde investeringen in de vernieuwing van de haven. Bovengenoemd bedrag werd destijds geraamd op basis van beperkte informatie. Op dat moment moest nog een start worden gemaakt met de gesprekken met de klankbordgroep en met interne afdelingen voor een inventarisatie van wensen en noodzakelijke maatregelen. Daarnaast hadden we op dat moment ook nog geen zicht op de maatregelen die noodzakelijk zijn om de vernieuwing van de haven mogelijk te maken. Tenslotte merken we op dat de maatschappelijke discussie inzake natuurwaarde en extensivering van het gebruik van de uiterwaarden recentelijk meer aandacht heeft gekregen. Dat bepaalt ook mede de ambitie van de gemeente om de verstilling in het plangebied te stimuleren.

Een en ander maakt duidelijk dat het genoemde bedrag van €100.000 volstrekt ontoereikend zal zijn om de maatregelen op basis van deze ambitie te financieren.

Denkrichtingen Uniek voor Rhenen is het aantrekkelijke voetgangersklimaat van de binnenstad, de herbergzame schaal van het centrum en de nabijheid van de rivier en de uiterwaarden Een ommetje langs de Buitenomme valt moeiteloos te combineren met een bezoek aan de stad of aan Moeke. De potentie om de uiterwaarden ten zuiden van Rhenen een kwaliteitsimpuls te geven is daarmee groot. Met een natuurgebied zo dicht bij deze stad heeft Rhenen goud in handen. De dominante aanwezigheid van (zoekend) autoverkeer en de huidige uitstraling van de Rijnstraat en de Veerweg staan een prettige ervaring van de recreant nu echter in de weg. In overleg met een klankbordgroep en diverse andere partijen zijn daarom twee denkrichtingen ontwikkeld de oevers van de Rijn om te vormen tot een 'domein van de traagheid’. Fietsers, voetgangers en passanten die de haven aan doen voelen zich meer dan welkom. De haven, het pontje en Moeke blijven ook in de toekomst belangrijke trekkers. De ruis van autoverkeer wordt in de toekomst echter zoveel mogelijk geconcentreerd in de directe omgeving van de Utrechtsestraatweg, bij parkeerplaats Paardenmarkt. Er zijn twee manieren om dit doel te bereiken, denkrichting Verleiden en denkrichting Reguleren. In beide denkrichtingen wordt uitgegaan van de bestaande begrenzing van de NNN (Natuurnetwerk Nederland).

De begrenzing van de Natura 2000 ligt strakker om parkeerplaats Paardenmarkt heen dan de begrenzing NNN. Het overleg met de provincie Utrecht over de consequenties hiervan is nog niet afgerond. Denkrichting Verleiden

▪ ▪ ▪ ▪ ▪

De Veerweg wordt heringericht tot fietsstraat met verbreed looppad erlangs; De Veerweg en Rijnstraat worden niet afgesloten; Parkeerplaats Paardenmarkt: de overcapaciteit wordt benut, de parkeerplaats wordt niet vergroot; Gemakkelijker zuidelijke toegang tot parkeerplaats vervangt huidige entree; Op laatste deel Paardenmarkt is ruimte voor ongeveer 9 camperplaatsen;

▪ ▪ ▪

▪

▪ ▪ ▪ ▪

Informeel pad vanaf de Paardenmarkt over het evenemententerrein/ Koningstuin; Een nieuwe promenade in elementenverharding verbindt de Loswal met de stadshaven, met een nieuwe zuidelijke aansluiting van de Rijnstraat op het Veerplein bij Moeke; Op het Veerplein wordt niet langer geparkeerd. Dit wordt heringericht voor informele recreatie maar blijft verhard voor eventuele kleinschalige evenementen. Beperkte terrasmogelijkheid voor Moeke op het Veerplein is bespreekbaar, ter compensatie van de terras-uitbouw die moet verdwijnen voor de promenade richting Rijnstraat; Aan de oost- en westzijde van Moeke worden nieuwe goede fietsenstallingen gerealiseerd (ca 100 plaatsen) met een oplaadpunt voor elektrische fietsen. Eveneens gehandhaafd is parkeren aan noord- en oostzijde van Moeke voor eigen personeel en eventueel mindervaliden; Bij de Stadshaven blijft beperkte parkeergelegenheid: 10 mindervaliden, 7 camperplaatsen. Er is geen plek voor trailers op de Loswal of het Veerplein; Natuurontwikkeling: de agrarische weiden verruigen met bloemrijk gras en kleine bosschages (schuilgelegenheid); Het strandje wordt gehandhaafd.

Denkrichting Reguleren optie A

• •

• • •

De Veerweg wordt versmald tot het historisch profiel (parkasfalt), begeleid door een lage haag en enkele bomen (schaduw); Veerweg en Rijnstraat worden afgesloten met slagboom of verzinkbare paal, locaties ntb. Toegankelijkheid voor mindervaliden, leveranciers Moeke, laden/lossen Loswal of zuidelijke binnenstad en Stadshaven, en nooddiensten wordt mogelijk gemaakt; Paardenmarkt uitbreiden met extra camperplaatsen (optie A) of 50 extra parkeerplaatsen (optie B); Informeel pad vanaf de Paardenmarkt om het evenemententerrein/ Koningstuin heen; Een nieuwe promenade in elementenverharding verbindt de Loswal met de stadshaven, met een nieuwe zuidelijke aansluiting van de Rijnstraat op het Veerplein bij Moeke;

•

•

• • • •

Op het Veerplein wordt niet langer geparkeerd. Dit wordt heringericht voor informele recreatie en vergroend. Beperkte terrasmogelijkheid voor Moeke op het Veerplein is bespreekbaar, ter compensatie van de terras-uitbouw die moet verdwijnen voor de promenade richting Rijnstraat; Aan de oost- en westzijde van Moeke worden nieuwe goede fietsenstallingen gerealiseerd (ca 100 plaatsen) met een oplaadpunt voor elektrische fietsen. Eveneens gehandhaafd is parkeren aan noord- en oostzijde van Moeke voor eigen personeel en eventueel mindervaliden; Bij de stadshaven blijft beperkte parkeergelegenheid: 5 mindervaliden, 7 camperplaatsen en 8 laad- en losplaatsen stadshaven; Informeel pad om het evenemententerrein/ Koningstuin; Natuurontwikkeling: de agrarische weiden verruigen met bloemrijk gras en kleine bosschages (schuilgelegenheid); Strandje wordt landinwaarts vergroot (in overleg met Rijkswaterstaat en provincie).

Denkrichting Reguleren optie B

Haalbaarheid denkrichtingen Veel van het huidige recreatieve gebruik (trailerhelling, strandje, parkeren waar het niet is toegestaan) is geleidelijk ontstaan, maar formeel in strijd met provinciaal en gemeentelijk beleid en/of met wensen van Rijkswaterstaat. Beide denkrichtingen trachten de belangen van natuur en recreatie te verenigen en het gebied toekomstbestendig te maken door betere condities te creëren voor natuurontwikkeling en de recreatieve functie van het gebied in lijn te brengen met de uitgangspunten van kwaliteitstoerisme. Met diverse partijen worden momenteel gesprekken gevoerd om de haalbaarheid en het draagvlak van beide denkrichtingen af te tasten. Deze gesprekken zijn nog niet afgerond. Uit hetgeen tot dusver is opgehaald ontstaat de volgende indruk: • eventuele uitbreiding van de parkeerplaats Paardenmarkt in scenario Reguleren is weliswaar buiten de NNN gesitueerd en binnen de bestemming verkeer van het

• • • • •

•

bestemmingsplan, maar kan niettemin stuiten op bezwaren van de provincie vanwege de begrenzing van Natura 2000 en de strijdigheid met het ganzenrustgebied; de verlegde entree tot de parkeerplaats Paardenmarkt in scenario Verleiden doorkruist eveneens Natura 2000 gebied en kan op bezwaren van de provincie stuiten; op de voorgestelde aansluiting van de promenade van de Veerstoep op de Rijnstraat is nog geen reactie van Rijkswaterstaat en/of Provincie; de haalbaarheid van de landinwaartse uitbreiding van het eerste strandje in het scenario Reguleren is nog niet door RWS en Provincie getoetst; bij de klankbordgroep is brede steun voor de denkrichtingen, mits incidentele bereikbaarheid van de zuidelijke binnenstad gewaarborgd kan worden; de Jongerenraad steunt de denkrichtingen maar bepleit een goede multicourt en skatebaan voor jongeren. Aan deze wens voor een dergelijke voorziening kan niet worden tegemoetgekomen vanwege de begrenzing van het NNN; De vertegenwoordiger van Moeke steunt het streven naar vergroening en de kwaliteitsimpuls die met promenade en stadshaven wordt ingezet. Hij heeft zijn zorgen geuit indien het aantal parkeerplaatsen wordt beperkt in de nabijheid van Moeke. Zijn voorkeur gaat uit naar behoud van bestaande parkeerplaatsen boven het creëren van ruimte voor campers bij de stadshaven.

Een seizoensgebonden regulering in de vijf zomermaanden heeft zijn voorkeur.

Voorlopig ontwerp haven De afgelopen periode is samen met de initiatiefgroep, onder begeleiding van het bureau De Boer & de Groot, het voorlopig ontwerp opgesteld. Hieronder ziet u het ontwerp van de haven met een drijvende golfbreker annex steiger en vingerpieren met een capaciteit van maximaal 32 ligplaatsen. De ligging van de bestaande steigers is nog meegenomen in het onderstaand ontwerp zodat u een goed beeld krijgt van de nieuwe situatie. De nieuwe steiger zal permanent in het water blijven liggen. Hierdoor zullen er enkele palen meer geplaatst worden dan nu het geval is (+5) en de palen zullen hoger boven het water uitkomen dan nu het geval is (+2 meter), zodat de steiger mee kan bewegen met het wisselend niveau van de rivier. De ligging van de steiger valt binnen de bestemming ‘jachthaven'. Binnen het huidige bestemmingsplan is de mogelijkheid opgenomen voor plaatsing van een havengebouw/ sanitaire unit, als gearceerd blokje (aan de oostkant bij de huidige “trailerhelling”) ingetekend in onderstaand beeld. Het gaat dus om een sanitaire unit op het water. Vanwege lopende gesprekken met Uit®waarde BV, exploitant van het pontje, en met Rijkswaterstaat wordt de exacte ligging van de drijvende steiger nog bepaald, rekening houdend met regelgeving van Rijkswaterstaat en de aanlegpositie van het pontje.

In eerdere presentaties werd de raad nog een beeld gepresenteerd van een haven met 49 ligplaatsen en een vaste golfbreker, in de vorm van een taludwand of een damwand. In gesprekken met Rijkswaterstaat bleek al snel dat zij niet akkoord zouden gaan met een taludwand omdat je daarmee in de vaargeul zou komen met de constructie. Vervolgens bleek uit onderzoek dat de effectievere golfbreking van een damwand ten opzichte van een drijvende golfbreker niet opweegt tegen de substantiële meerkosten van een damwand. Rivierkundig onderzoek wees uit dat een drijvende golfbreker ruim voldoende ligcomfort geeft aan de passanten die achter de drijvende steiger aanmeren. De vermindering van het aantal ligplaatsen is ingegeven door onderzoek naar huidige aantallen vaartuigen die de sluizen passeren. Met een maximaal aantal van 32 ligplaatsen kunnen we voldoen aan de verwachte vraag van passanten en bieden we ook de mogelijkheid om een aantal ligplaatsen te verhuren als vaste dan wel seizoensligplaats. De precieze verhouding tussen passantenplaatsen en vaste ligplaatsen is (nog) niet te geven, het uitgangspunt is en blijft dat de haven primair gericht is op het aantrekken van passanten. De ervaring zal leren hoeveel plekken we moeten reserveren voor passanten.

In het huidig ontwerp is de mogelijkheid ingebouwd om het aantal ligplaatsen binnen het bestemmingsplan nog te verhogen, mocht het aantal passanten sterker stijgen dan we nu kunnen voorzien. Beheer Het uitgangspunt bij de vernieuwing van de haven, zo heeft de initiatiefgroep dat ook meermaals in raadsbijeenkomst benadrukt, is een businesscase met een gezonde exploitatie. Raadpleging van deskundigen heeft ons geleerd dat een haven van deze schaal op deze locatie weliswaar aantrekkelijk is als passantenhaven, het financiële resultaat zal voldoende zijn om de beheer- en onderhoudskosten te dragen, de nettowinst zal desalniettemin bescheiden zijn. Om tot een positieve exploitatie te komen is de aanleg van camperplaatsen een noodzaak, naast de beschikbaarheid van zowel vaste als passantenligplaatsen in de haven. Het aantal geplande camperplaatsen aan de havenkade zal met 7 tot 8 plekken beperkt zijn. De mogelijkheid wordt onderzocht om dit aantal uit te breiden met enkele camperplaatsen op de Paardenmarkt. Conform de oorspronkelijke gedachte zal de initiatiefgroep na oplevering van de haven een stichting oprichten ten behoeve van het beheer en de exploitatie van de haven.

De initiatiefgroep is – samen met de gemeente – in gesprek met externe partijen die de exploitatie daadwerkelijk ter hand kunnen nemen, omdat de exploitatie niet louter kan draaien op vrijwillige inzet van actieve bewoners. Een goede exploitatie vraagt om een deskundige ervaren partij. Het outsourcen van het beheer en exploitatie betekent dat inning van sta- en liggelden logischerwijs toekomt aan de exploitant, de gemeente zal profiteren van een toename van inning van de toeristenbelasting. Bovendien zullen de huidige begrote middelen t.b.v. beheer en exploitatie binnen onze eigen begroting afnemen omdat een groot deel van de kosten toegerekend wordt aan de exploitant. Daarmee heeft de ontwikkeling van de haven een positief effect op de gemeentelijke exploitatieen beheerskosten na realisatie van het project. Rolverdeling initiatiefgroep vs. gemeente De herontwikkeling van de stadshaven is gestart als een burgerinitiatief en is verder opgepakt als een publiek-private samenwerking. De gemeente en de initiatiefgroep zijn, met begeleiding van het externe bureau, gezamenlijk tot het voorlopig ontwerp gekomen. Volgens de huidige afspraken zou de initiatiefgroep een leidende rol hebben bij de vervolgfase.

Gezien het wegvallen van beide financiers en de gesprekken met een potentiële nieuwe financier, moeten opnieuw afspraken worden gemaakt en vastgelegd over de specifieke rol van de initiatiefgroep. De insteek van de gemeente is, dat nadat de planontwikkeling is afgerond, initiatiefnemers zelfstandig, onder begeleiding van een bureau, de volgende stappen in het proces zetten. Denk hierbij aan de benodigde planologische procedures, realisatie en beheer. Zoals al gezegd zal de initiatiefgroep zich omvormen tot een beheerstichting en zal voor de exploitatie van de haven een externe partij contracteren. Mogelijk zal de financier ook participeren in de stichting. Momenteel is een financier bereid gevonden om een deel van de investering te dragen in de vorm van een gift. Er zijn

mogelijk andere financiers bereid om onder dezelfde voorwaarden deel te nemen. Zij zijn vooralsnog in afwachting van definitieve afspraken inzake de exploitatie van de haven. NB: Het burgerinitiatief richt zich enkel tot de exploitabele haven en de extra ruimtelijke kwaliteit die nodig is om het planologisch proces voor de haven te doorlopen. Alle eventuele extra wensen is op eigen initiatief van de gemeente en heeft de initiatiefgroep geen rol in. Risico’s • De exploitabele haven (o.a. de camperplaatsen) en eventuele extra verharding in het gebied passen niet binnen het bestemmingsplan. Er is nog geen zicht op de uitkomst van de planologische procedures. Dit is afhankelijk van onder andere het onderzoek naar inpassing van het plan binnen de plangrenzen, het parkeeronderzoek en het landschappelijk inpassingsplan. Dit resultaat zal geconsulteerd worden bij Rijkswaterstaat en de provincie; • De gemeentelijke investering in de aanloopkosten vormt een risico. Als het plan ergens strandt, zijn deze kosten niet te verhalen; • Er is nog geen samenwerkingsovereenkomst getekend. De gesprekken met een nieuwe investeerder verlopen voorspoedig.

Voorkomen moet worden dat één van de partijen er wederom ‘zomaar’ uit zou kunnen stappen, daarvoor is de ambitie en de omvang van de gevraagde investering te groot; • Realisatiekosten overstijgen de huidige begroting, overwogen moet worden of de kosten opwegen tegen de maatschappelijke impuls voor Rhenen; • Het huidige veerpont wordt vervangen. Dit is geen onderdeel van dit gebiedsontwikkelplan. Er vindt nauwe afstemming plaats tussen beide projecten. Zo wordt onderzocht of de haven een ligplaats kan bieden voor het pont in de nacht. Eventuele vervanging van de aanlegsteiger voor voetgangers en fietsers richting het pont valt niet binnen de scoop van onderhavig project. Financiën De raad heeft voor de planvorming € 100.000,00 beschikbaar gesteld. Het budget is in 2022 met € 35.000,00 overschreden. De kosten voor de projectleider kunnen grotendeels worden gedekt uit het restant financiële ruimte bestuursprogramma 2022 ad € 25.000. Het tekort wordt hiermee teruggebracht tot € 10.000 en wordt verantwoord in het jaarrekeningresultaat. Het onderzoek naar de herontwikkeling van het omliggende gebied is medio december 2022 gestart. De raad heeft daarvoor € 100.000,00 beschikbaar gesteld. Een deel van dit bedrag is al opgegaan aan projectleiderskosten en externe adviezen en onderzoeken. Het beschikbaar gestelde bedrag is ontoereikend. De zgn.

Bruidsschat à € 225.000,00 dient als investeringsbedrag en is derhalve (nog) niet besteed. De komende weken werken wij de kostenraming verder uit. Deze lichten wij mondeling toe tijdens de werkbijeenkomst van 25 april en wordt vervolgens toegevoegd als bijlage aan de agenda ter voorbereiding van commissievergadering van 17 mei 2023. De noodzakelijke bijstelling van het werkbudget voor het jaar 2023 wordt verwerkt in de Zomerrapportage 2023.1 Voor het benodigde investeringsbedrag volgt een raadsvoorstel in kwartaal 3 van 2023. Personele gevolgen Uitvoering van de werkzaamheden vraagt de inzet van de projectleiding en medewerkers van de afdelingen/teams Ruimtelijke Ontwikkeling, Vergunningen, Openbare Werken en Financiën.

1

Vanwege enerzijds onderbezetting bij financiën en anderzijds onzekerheid over het financieel perspectief worden de P&C producten in 2023 anders vormgegeven. De Voor- en Najaarsrapportage worden vervangen door een Zomerrapportage.

Voor Openbare werken betekent dit een extra tijdsinvestering, boven op het tekort aan formatie die al bestaat. Consequentie is dat goed gekeken moet worden naar de fasering van uitvoering. Maatregelen gekoppeld aan de vernieuwing en gezonde exploitatie van de haven, dienen voorrang te krijgen, zoals parkeer- en mobiliteitsmaatregelen en vergroening. Andere maatregelen zouden later gepland moeten worden. Communicatie en participatie De planontwikkeling komt tot stand in nauwe samenwerking met de initiatiefgroep. Verder Rijkswaterstaat, Provincie, Moeke, Klankbordgroep, Stichting Uiterwaarden, Schippers, natuur- en milieuorganisaties (WMR en StUR) en omwonenden. Vervolgprocedure Op 25 april 2023 bespreken wij de denkrichtingen graag met u in een besloten werkbijeenkomst. In die bijeenkomst presenteren wij u ook de begrote kosten. De werkbijeenkomst heeft tot doel om u op een laagdrempelige manier een beeld te laten vormen over de denkrichtingen met de daarbij behorende kosten. De begrote kosten worden vervolgens ook als bijlage bijgevoegd bij het agendapunt voor de commissievergadering van 17 mei 2023. Tijdens de commissievergadering kunt u uw voorkeuren kenbaar maken die richting gevend zijn voor de verdere planvorming. In kwartaal 2023 volgt een raadsvoorstel met een investeringsbegroting.

Planning 2023 • Kostenraming opstellen; • Raadsvoorstel met investeringsbegroting; • Planologische onderzoeken; • Dit jaar planontwikkelingsfase afronden, zodat de initiatiefgroep de planologische procedure kan starten; • Samenwerkingsovereenkomst sluiten met de financier(s) en de initiatiefgroep; • Uitvraag exploitant; • Organiseren brede bewonersbijeenkomsten (1 of 2); • Overleggen met andere stakeholders: Rijkswaterstaat, Provincie, Moeke, St. Uiterwaarden Rhenen, natuur- en milieuorganisaties (WMR). Planning 2024-2026 • Omgevingsplanprocedure (doorlooptijd 12 maanden); • Realisatie maatregelen omgeving (fasering uitvoering in delen) o Maatregelen gekoppeld aan de vernieuwing en gezonde exploitatie van de haven, dienen voorrang te krijgen, zoals parkeer- en mobiliteitsmaatregelen en vergroening. Andere maatregelen zouden later gepland moeten worden.

• •

Beheer Evaluatie

Bijlagen Bijlage 1: Projectplan v1 Bijlage 2: Kostenraming (volgt tijdens/na de werkbijeenkomst)

Deel 2: Staat van de steiger en het plaatsen van een golfbreker Aanleiding De haven aan de Neder-Rijn verkeert al jaren in slechte staat. De steigers van de haven zijn sterk verouderd en aan vervanging toe. Met lappen en aanpassen (verkorten) wordt de daadwerkelijk vervanging al jaren vooruitgeschoven. Half februari 2023 is geconstateerd dat de overgebleven steigers inmiddels in zo’n slechte staat zijn, dat een veilig gebruik niet meer gegarandeerd kan worden. Terugplaatsing van de huidige delen kent daarom risico's voor de gebruikers. Mocht gekozen worden voor terugplaatsing van de nog bruikbare delen, zal de lengte van de beschikbare steiger, met een capaciteit van hoogstens 3 vaartuigen, zeer beperkt zijn. Initiatief Door directe inzet van betrokkenen (gemeente Rhenen, initiatiefgroep en de beoogd investeerder) heeft het voorgaande geresulteerd in het initiatief om de steiger zo spoedig mogelijk te vervangen door de beoogde drijvende golfbreker. De beoogd investeerder is bereid om deze investering op zich te nemen als een gift aan de gemeenschap.

Wat is hiervoor nodig? • Watervergunning; • Omgevingsvergunning activiteit bouwen; • Samenwerkingsovereenkomst met externe financier(s) en de initiatiefgroep; • Beheer en afstemming met team openbare werken en Remmerden; • Meervoudig onderhands aanbesteden; • Bouwkundige tekeningen en berekeningen; • Voortoets stikstof; • Parkeertoets; • Overleg met de klankbordgroep, Stichting Uiterwaarden Rhenen en Stichting Werkgroep Milieubeheer Rhenen. Risico’s Het vervangen van de steiger door een drijvende golfbreker vraagt een grote investering zonder dat de exploitatie/businesscase van de stadshaven rond is. Om de businesscase rond te kunnen krijgen zijn er ook activiteiten gewenst die niet passen binnen het huidige bestemmingsplan, met name de aanleg van de camperplaatsen. Dat betekent dat er een planologische procedure vereist is. Het is op dit moment nog onbekend wat de haalbaarheid is van deze planologische procedure. Dit is afhankelijk van de planvorming en de wensen van alle partijen (waaronder ook Rijkswaterstaat en Provincie Utrecht). Mocht het totale plan planologisch niet haalbaar zijn dan zou het beheer en exploitatie bij de gemeente terugkomen. De afschrijving van de steigers wordt door de leveranciers gezet op 40 jaar, de onderhoudskosten komen op maximaal € 4.000/ jaar, waarbij er de eerste 5 jaar geen of nauwelijks sprake zal zijn van onderhoud.

Mocht de exploitatie bij de gemeente komen dan zal de gemeente ook de liggelden kunnen innen. De onderhouds- en beheerkosten van de huidige steiger zijn in de begroting opgenomen voor € 15.000 per jaar. Financiën Op dit moment is bekend dat de vervanging van de steiger (palen, drijvende golfbreker en uitvoeringskosten) een investering vraagt van maximaal € 350.000 - € 400.000. De financier is bereid deze kosten op zich te nemen (lees: te schenken). Hierin zijn de kosten voor de vergunningprocedures en benodigde tekeningen, berekeningen en onderzoeken en personele inzet niet meegenomen. De komende weken werken wij de kostenraming verder uit. Deze lichten wij mondeling toe tijdens de werkbijeenkomst van 25 april en wordt vervolgens toegevoegd als bijlage aan de agenda ter voorbereiding van commissievergadering van 17 mei 2023.

De noodzakelijke bijdrage (de overige kosten) van de gemeente wordt meegenomen in de Zomerrapportage 2023.2 Als uiteindelijk blijkt dat de planologische procedure van het totaalplan niet afgerond kan worden en/of de exploitatie niet rond te krijgen is, dan is het de wens van het college om de schenking terug te betalen aan investeerder. Zie onder het kopje risico's wat de financiële gevolgen zijn. Personele gevolgen De versnelde aanleg van de nieuwe steiger zal met name een beroep doen op het team Vergunningen, inzake de vergunningsaanvraag. Verder vraagt het inzet van de projectleider om de werkzaamheden de coördineren. De daadwerkelijke uitvoering ligt bij de externe uitvoerder. Het is overigens goed te vermelden dat – gezien de hoogte van het investeringsbedrag - volstaan kan worden met een meervoudige onderhandse aanbesteding. Opvolging van deze taak ligt bij de projectleider. Communicatie en participatie Op korte termijn volgen er gesprekken met: • De Klankbordgroep (o.a. omwonenden, Stichting Uiterwaarden Rhenen, winkeliersvereniging); • Stichting Werkgroep Milieubeheer Rhenen; • Rijkswaterstaat; • De investeerder; • Team financiën; • Team vergunningen; • Team Riool & Wegen en team Remmerden. Vervolgprocedure Voor de drijvende golfbreker is een meervoudig onderhandse aanbesteding vereist. Deze offertes zijn inmiddels aangevraagd.

De benodigde stukken voor het aanvragen van beide vergunningen worden opgesteld.

2

door onderzetting bij team financiën worden de Voorjaars- en Najaarsrapportage vervangen door een Zomerrapportage.