Informatienota project Rijnbrug

Informatienota college/ raad Datum Behandelaar Zaaknummer Portefeuillehouder Besluitvormend orgaan Publicatieniveau Onderwerp

: : : : : : :

25 maart 2021 Ralph Backer 863951 drs. J.G. Boerkamp College Rhenen Openbaar Informatienota project Rijnbrug

Kennisnemen van: Het college besluit kennis te nemen van de informatienota project Rijnbrug

Aanleiding/voorgeschiedenis In december 2018 heeft in zowel de Provinciale Staten van Utrecht als Gelderland besluitvorming plaats gevonden omtrent de Rijnbrug. Daarbij is zoals bekend gekozen voor een dwarsprofiel op de Rijnbrug van twee keer twee rijstroken met aan weerszijden een fietspad. De N233 is en blijft een gebiedsontsluitingsweg. De laatste stuurgroep N233 Rijnbrug heeft plaats gevonden op 20 november 2020. De afgelopen periode is de provincie Utrecht aan het werk geweest met lopende onderzoeken en voorbereiding. Middels deze informatienota willen wij u informeren over de laatste stand van zaken rondom de Rijnbrug alsmede de N233 kruising bij Achterberg in navolging op de “informatienota N233 Rijnbrug stand van zaken” van 1 april 2019. Tussen 1 april 2019 en deze informatienota zijn de raadsleden periodiek geïnformeerd over de voortgang door middel van diverse mededelingen in de Commissievergaderingen. Toelichting op de inhoud Stand van zaken Bestuurlijk Bestuursovereenkomst aangepast raadsvoorstel De huidige bestuursovereenkomst (BO) uit 2012 klopt niet meer omdat er geen sprake meer zal zijn van enkel een Tidal-flow. Provincie Gelderland heeft als initiatiefnemer een nieuwe concept Bestuursovereenkomst opgesteld in lijn met de huidige bestuursovereenkomst (BO) uit 2012, welke aan alle betrokken partijen worden voorgelegd.

Deze nieuwe overeenkomst wordt middels een raadsvoorstel (verwachting april 2021) voorgelegd aan de gemeenteraad van Rhenen (en mogelijk Veenendaal). Tevens wordt deze ter goedkeuring voorgelegd aan Regio Food Valley. Voor de andere betrokken gemeenten is een goedkeuring door de Regio (Rivierenland en Food Valley) voor hen afdoende en is behandeling in hun raden niet benodigd. Samenwerkingsovereenkomst provincies en RWS Voor het project Rijnbrug zullen beide provincies Utrecht en Gelderland samen met Rijkswaterstaat (Beheerder Rijnbrug) een samenwerkingsovereenkomst aangaan.

Proces provincies Utrecht en Gelderland Onderzoeken De provincie Utrecht voert op dit moment diverse onderzoeken uit ten behoeve van de Rijnbrug, waaronder de onderzoeken naar stikstof en geluid. De onderzoeken zijn nog niet afgerond en de resultaten zijn dus nog niet bekend, maar deze maken onderdeel uit van de nog op te starten PIP (Provinciaals InpassingsPlan). Milieu Effect Rapportage (MER) Voor het project Rijnbrug wordt een Milieu effect rapportage opgesteld. In week 40 van 2020 hebben de Gedeputeerde Staten van provincie Utrecht en Gelderland de Notitie Reikwijdte en Detailniveau, de nota van beantwoording en de Reactie Commissie MER vastgesteld. Op dit moment wordt de laatste hand gelegd aan het eindconcept Plan-MER. Ook het plan-MER stroomt in het proces van het PIP (Provinciaals InpassingsPlan). Provinciaals InpassingsPlan (PIP) De Rijnbrug betreft 1 project, maar vanwege de betrokkenheid van twee provincies (Utrecht en Gelderland) vanwege de ligging betreft het twee inpassingsplannen. In deze PIP procedure loopt tevens de Wet Natuurbescherming (Wnb)-vergunning en Besluit hogere grenswaarden (Geluid) mee. Door deze procedure zorgvuldig door te lopen wordt de haalbaarheid en uitvoerbaarheid van het project geborgd met minder risico op vertraging. De provincie Gelderland zal middels een coördinatiebesluit worden aangemerkt als bevoegd gezag voor de Wnb-vergunning.

Hieronder wordt schematisch de voorgenomen planning van de procedures door de provincie Utrecht weergegeven:

Figuur 1 planning procedures Rijnbrug

Voorontwerp Voor het PIP wordt een voorontwerp opgesteld. In dit voorontwerp zijn de volgende zaken verwerkt: • Geluidsvoorzieningen • Vervallen parkeerplaatsen Zwarteweg • Ecologische aanpassingen • Landschappelijke aanpassingen • PIP-grenzen • Aankoopgrenzen • Systeemgrenzen Het Voorontwerp wordt als referentieontwerp toegevoegd aan het geïntegreerde contract, waarbij de geselecteerde aannemer verantwoordelijk wordt voor ontwerp en uitvoering (zie hieronder voor uitleg omtrent de geïntegreerde contractvorm UAV-GC) en wordt gebruikt voor PIP en als onderlegger voor impressies. Dit voorontwerp zal bij de informatieavonden getoond (gepland voor Q2 2021). Een 3 D-visualisatie zal dan ook worden geplaatst op de website van de provincie Utrecht (beschikbaar voor iedereen).

Figuur 2 schematisch voorontwerp Rijnbrug

Contractvorming – UAV-GC De provincie Utrecht heeft een Ingenieursbureau geselecteerd, die hen zal helpen met het opstellen van het UAV-GC-contract (Uniforme Administratieve Voorwaarden voor Geïntegreerde Contractvormen). Dit contract betreft een geïntegreerd contract voor zowel ontwerp als uitvoering. Het ingenieursbureau verzorgt o.a. de technische onderzoeken, ophalen van klanteisen, uitvoerings-en faseringsplan alsmede een veiligheidsplan. De planning van het contract ziet er als volgt uit: • Januari 2021 start contract werkzaamheden door het Ingenieursbureau • December 2021 contract gereed en start aanbesteding • Eind 2022 aannemer geselecteerd • In 2023 engineering aannemer • In 2024 start bouwwerkzaamheden Communicatie (communicatieplan en -kalender) In deze fase van het project zal de informatie nog beperkt zijn. Als er meer duidelijkheid komt over het ontwerp en de uitvoering kan deze verder worden gevuld . Communicatie Er is een politiek besluit genomen over de brug, maar door de complexiteit zal het dus even duren voor dat de uitvoering zichtbaar wordt. Daarom is het wat gemeente Rhenen betreft van belang dat de provincies hier goed over communiceren. Hiervoor komt er bij de provincie een speciale website voor het project en een omgevingsmanager die aanspreekbaar is voor vragen. De provincie Utrecht heeft voor het project een communicatieplan opgesteld *.

Het communicatieplan betreft de periode najaar 2020 tot en met voorjaar 2022 met een doorkijk naar ontwerpfase en uitvoeringsfase, waarbij de planning afhankelijk is van het verloop van de procedures. Uit dit communicatieplan komt duidelijk naar voren dat, zodra de ter inzage periode loopt van het voorontwerp PIP en MER-procedure de gemeenteraad zal worden geïnformeerd middels een hoorzitting. Dit zal naar verwachting plaats vinden inde eerste helft van 2021. Het is ook gebruikelijk om de betrokken gemeenteraden te horen in een PIP-procedure. Op de volgende pagina is de weergave/planning van dit communicatieplan weergegeven: * Het communicatieplan is bestemd voor intern gebruik bij beide provincies en de betrokken gemeenten Rhenen, Buren en Neder-Betuwe

Fase

Stappen per fase

Vaststelling Informatiemoment door Gelderland en Utrecht

Procedures PIP, HGW en WNb gebiedsbescherming

Periode (planning)

Heden-2022

Onderzoeken t.b.v. PIP en MER

Voorontwerp PIP en MER

Tot eind 2020

Gedeputeerde Staten (GS)

Ontwerp PIP, Ontwerpvergunning WNb en ontwerpbeschikking HGW

Gedeputeerde Staten (GS)

Vaststelling PIP

Provinciale Staten (PS)

Onherroepelijk PIP Voorbereiding aanbesteding Aanbesteding Ontwerpfase door aannemer (incl. uitv. Vergunningen) Uitvoering Figuur 3 communicatieplan Rijnbrug

Vooroverleg en inspraak. 6 weken ter inzage: - Informatiebijeenkomst omgeving (ca 2e week t.i. periode) en hoorzitting door beide Staten voor gemeenteraden (ca. 5e week t.i. periode) - Communicatie met bewoners HGW 6 weken ter inzage: - Nota inspraak en vooroverleg delen met indieners - Informatiebijeenkomst (optioneel) - Zienswijzen Nota zienswijzen (Statenvoorstel) delen met indieners zienswijzen 6 weken ter inzage: - Beroep Raad van State -

Informatiebijeenkomsten over wijze van uitvoering en verwachte hinder

Eerste helft 2021

Tweede helft 2021

2022

2022 (evt. 2023) 2021-2022 2022 2023

2024-2025

Risico’s De volgende projectrisico’s zijn door de provincies benoemd en kunnen impact hebben op onder andere voortgang, planning en budget voor de Rijnbrug:

•

•

•

•

•

• •

Stikstof o De provincie onderzoekt de mogelijkheden om de stikstofdeposities op nabijgelegen Natura2000-terreinen zoals Rijntakken en Binnenveld te kunnen salderen of compenseren. Als er op dit gebied zicht is op een oplossing, dan kan de procedure van de PIP worden gestart. Plan-MER (Milieu Effect Rapportage) o Door een MER procedure te doorlopen wordt aan de voorkant van het project zorgvuldig omgegaan met alle milieutechnische effecten in het project. Deze zorgvuldige aanpak kan impact hebben op de voorbereiding(tijd). PIP (Provinciaal InpassingsPlan) o Door een PIP procedure te doorlopen wordt aan de voorkant van het project zorgvuldig omgegaan met de Ruimtelijke inpassing. Hiervoor is een gedegen voorbereiding nodig. Omgeving o De brug ligt in het hart van de gemeente en is een belangrijke verbindingsweg in de regio. Logischerwijs is de omgeving (en de betrokkenen in de omgeving) zeer belangrijk. Deze dienen goed geïnformeerd te worden en meegenomen in de voortgang van het project. Tevens dient gewerkt te worden aan het minimaliseren van de overlast in de uitvoeringsperiode. Scopewijzigingen o In elk project is het belangrijk de scope scherp te hebben en te houden. Daar is immers ook het budget op berekend. Scherp zijn op (mogelijke) scopewijzigingen is dan ook een belangrijk aspect in de aansturing van het project.

Budget o Logischerwijs is het zorgdragen voor geen overschrijdingen van het budget een belangrijk aandachtspunt. Marktwerking o De marktwerking zal impact hebben in de ingediende aanbiedingen van de te selecteren aannemer en benodigd budget voor de directe uitvoeringskosten .

Financiën Zoals al eerder gemeld hebben beide provincies met de besluiten in 2018 de dekking voor het project geborgd. De bijdrage van de regio Food Valley (volgens de bestuursovereenkomst Tidal Flow uit 2012) blijft ongewijzigd. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van het zogenoemde Mobiliteitsfonds waarin alle gemeenten naar rato jaarlijks een bijdrage leveren. Planning Rijnbrug De planning is op dit moment nog zoals die is gecommuniceerd bij het besluit door Provinciale Staten in december 2018. Dat betekent dat in 2025 de brug zal worden opgeleverd. Daarin zijn nog diverse onzekerheden die impact kunnen hebben op deze planning, waaronder de resultaten van lopende onderzoeken naar bv-stikstof. Er zal door de provincie Utrecht scherp gekeken worden naar mogelijkheden om dit te versnellen c.q. geen vertraging op te lopen. Organisatie Voor het project is een stuurgroep (bestuurlijk) en kernteam (ambtelijk) samengesteld. In beide overleggen is de gemeente Rhenen vertegenwoordigd. De schakel tussen stuurgroep en kernteam vormt het provinciale interne projectteam. Daarnaast hebben Gedeputeerde provincie Utrecht Arne Schaddelee en gemeentelijk wethouder Hans Boerkamp afgesproken dat in beginsel iedere twee maanden elkaar te spreken over de voortgang, mede ook gelet op maatregelen gericht op de bereikbaarheid en leefbaarheid van Rhenen.

Tussentijd De Gedeputeerde van de Provincie Utrecht ziet ook dat - met de voorziene oplevering van de brug in 2025- de bereikbaarheid en leefbaarheid in onze gemeente nog lang onder druk zullen staan. Hij is bereid om samen met ons te kijken naar maatregelen die op korte termijn een positieve bijdrage kunnen leveren. Daarbij voorzien we drie sporen waar langs we maatregelen gaan inzetten. 1. Optimaliseren: welke maatregelen kunnen we nemen om de doorstroming te bevorderen voor de korte termijn. Wij hebben daarbij bijzondere aandacht gevraagd voor de N225. 2. Fietsroutes: welke verbeteringen zijn er te realiseren op de belangrijke fietsroutes, met name ook voor woon-werk. 3. Werkgevers: stimuleren dat woon-werkverkeer in de spits minder met de auto gaat. Hieronder het overzicht van de door provincie Utrecht en gemeente Rhenen vastgestelde en zo nodig nader te onderzoeken maatregelen en acties. Andere maatregelen werden in dit kader niet als effectief beoordeeld en/of niet kostenefficiënt.

Nr. 1

Maatregel/actie

Toelichting

Actiehouder

Status

Weergeven van actuele reistijden (borden) langs N233 en N225

Deze maatregel geeft inzicht in de vertraging en kan leiden tot het mijden van de spits, het stimuleren van het fietsgebruik en een andere routekeuze.

Provincie Utrecht

Bestuurlijke besluitvorming over het plaatsen van deze borden dient nog plaats te vinden.

Overwogen wordt borden te plaatsten bij afslag Kesteren, rotonde Geertesteeg en Paardenveld en kruispunt Wageningse Afweg/Zuidvang. Het optimaliseren van Kan de groentijd voor verkeer Provincie De voorbereiding 2 de uit de kern Rhenen dat rechtsaf Utrecht voor de VRIverkeersregelinstallatie de Rijnbrug op wil, worden installatie op de “knoop Rhenen verlengd met het doel vervanging voor N233/N225”; filevorming in de kern Rhenen een iVRI is te voorkomen. inmiddels in 2021 Deze maatregel kan ingaan met gestart. het vervangen van de huidige verkeersregelinstallatie (VRI) door een intelligente verkeersregelinstallatie (iVRI). Afsluiten van de fietsDe provincie heeft ook Provincie De provincie Utrecht 3 en onderzocht of het afsluiten van Utrecht ziet er vanaf deze voetgangersoversteek de fiets- en maatregel voor te N233 onder aan de voetgangersoversteek N233 leggen aan de Zwarteweg en Stikke onder aan de Zwarteweg en gemeenteraad van Hught Stikke Hucht een bijdrage kan Rhenen. leveren voor de doorstroming. Dit blijkt echter geen significante voordelen op te leveren. De gemeente Rhenen heeft naast de acties van de provincie ingezet op de volgende (gedrag beïnvloedende) maatregelen: Spits mijden Naast het feit dat de gemeente Gemeente Actie loopt 4 Rhenen zelf het reisgedrag van Rhenen haar eigen werknemers wil verduurzamen (o.a.

met flexibele werktijden en stimuleren fietsgebruik) wordt hier ook samengewerkt met werkgevers en regio. In regionaal verband (Food Valley)

is hiervoor in 2018 een convenant afgesloten.

5

Autodelen/Carpoolen

6

Thuiswerken

7

Fietsgebruik stimuleren

Daarnaast werkt de gemeente Rhenen in het kader van Beter Benutten samen met het bedrijfsleven en een regionale mobiliteitsmakelaar aan het verminderen van het reizen met de auto door forenzen. (werkgeversaanpak) De gemeente Rhenen wenst in te zetten op gedeeld autogebruik en gaat binnenkort in gesprek met bedrijven/partijen, die het autodelen regelen. Gewenst is daar ook enthousiaste bewoners bij te betrekken De gemeente Rhenen (eigen organisatie) stimuleert het thuiswerken op verschillende manieren en faciliteert dit ook. Door Corona is het thuiswerken zowel voor de gemeente als bedrijven een belangrijk onderwerp om ook voor de langere termijn een (permanente) oplossing te bieden. Het huidige noodzakelijke thuiswerken kan ook voor de langere termijn leiden tot minder auto gebruik en meer thuiswerken. De gemeente Rhenen stimuleert het fietsgebruik door middel van onder andere: Gemeentelijk fietsveilig actieplan. Het verbeteren van de Fietsveiligheid is een vast onderdeel bij reconstructies van gemeentelijke wegen. Verder wordt met regio Food Valley gewerkt aan verbetering fietsroutes door het Binnenveld.

Gemeente Rhenen

Actie wordt opgestart in 2021 (werkgeversaanpak)

Gemeente Rhenen

Versterkende acties worden opgestart in 2021 (werkgeversaanpak)

Gemeente Rhenen (en partners)

Doorlopend

Sinds het thuiswerken de norm is als gevolg van corona is de filedruk in Rhenen fors minder. Dat lijkt niet zo zeer het gevolg te zijn van minder mobiliteit, maar veel meer van een grotere spreiding. We zien overigens nog steeds flinke opstoppingen, maar veel minder frequent. Een belangrijke vraag zal dus zijn of deze trend zich voortzet na de crisis of dat we terugvallen naar het oude patroon. Kruising Achterberg Het project N233 kruising Achterberg wordt door de provincie Utrecht als apart project los van Rijnbrug project georganiseerd. Hiervoor is gekozen omdat het project dan sneller kan worden gerealiseerd. In 2020 heeft de gemeenteraad Rhenen niet ingestemd met de bijdrage voor de fietstunnel ter hoogte van de Achterbergsestraatweg onder de N233. Derhalve zal de provincie Utrecht nu een gelijkvloerse kruising met plateau realiseren. Op dit moment verzorgt de provincie de voorbereidingen/ planvorming.

De provincie Utrecht is druk bezig met de voorbereidingen. Deze bestaan uit onder andere afstemming met Prorail (verantwoordelijk voor naastgelegen spoor en overgang), het vervaardigen van het voorlopig ontwerp voor de kruising en het uitvoeren van een onderzoek naar de (gemeentelijke) aansluitingswegen (voor een integrale aanpak/oplossing). Dit onderzoek is gericht op het verkennen van de verkeerskundige mogelijkheden (van ook de gemeentelijke aansluitingswegen) om de kruising veiliger te maken en wordt geleid door een geselecteerd ingenieursbureau. De eindresultaten van dit onderzoek worden verwacht in juni 2021 en vormen de start van de verder uitwerking van het ontwerp. Bijlagen

Geen