Informatienota Inventarisatie rechtmatigheid Wmo 2015 en Jeugdwet

Informatienota college/raad Datum Behandelaar Zaaknummer Portefeuillehouder Besluitvormend orgaan Publicatieniveau Onderwerp

: : : : : : :

23 maart 2022 Bianca Duits 958557 B. van Eeten College Rhenen Openbaar Inventarisatie rechtmatigheid Wmo 2015 en Jeugdwet

Kennisnemen van: Het college besluit kennis te nemen van: • •

de inventarisatie naar de inrichting en organisatie van het rechtmatigheidstoezicht in het kader van de Wmo 2015 en de Jeugdwet; de verdere uitwerking van het rechtmatigheidstoezicht.

Aanleiding/voorgeschiedenis Op 6 juli 2021 heeft wethouder Van Eeten toegezegd: ‘De portefeuillehouder zal regelmatig bestuurlijke aandacht vragen voor onderzoek naar fraude/ ondermijning binnen de WMO en de Jeugdzorg en komt terug met een termijn wanneer dit in Rhenen ambtelijk kan worden opgepakt’. Vervolgens heeft u in oktober 2021 een informatienota gestuurd aan de raad. Daarin werd aangekondigd dat er onderzoek gedaan zou worden naar de huidige en de gewenste situatie om te kunnen voldoen aan de (minimale) wettelijke eisen van de Wmo en Jeugdwet voor wat betreft toezicht en handhaving. In deze informatienota breng ik u hiervan op de hoogte. Wettelijke verplichtingen rechtmatigheidstoezicht- en handhaving Volgens de Wmo 2015 en de Jeugdwet dienen gemeenten te voldoen aan een aantal wettelijke verplichtingen met betrekking tot het rechtmatigheidstoezicht- en handhaving. De gemeente Rhenen voldoet gedeeltelijk aan deze wettelijke verplichtingen. Het rechtmatigheidstoezicht kent negen wettelijke verplichtingen. In het kort kan gesteld worden dat de gemeente aan veel wettelijke verplichtingen al geheel of gedeeltelijk voldoet. Door het opstellen van een nieuwe Visie op Sociaal Domein en een integraal beleidsplan Sociaal Domein kan er invulling gegeven worden aan een handhavingsbeleid ten aanzien van het rechtmatigheidstoezicht binnen de Wmo en de Jeugdwet.

Wmo 2015 Er wordt geheel aan vier wettelijke verplichtingen voldaan. De gemeente voldoet aan vier wettelijke verplichtingen nog niet geheel en aan één wettelijke verplichting niet. De gemeente voldoet De gemeente voldoet geheel aan zowel de mogelijkheid voor het melden van calamiteiten door aanbieders als aan het heronderzoeken van verstrekkingen. De verordening ‘Maatschappelijke Ondersteuning Gemeente Rhenen’ dekt het minimale kader en voldoet juridisch gezien. Gegevensuitwisseling gebeurt volgens strikte voorwaarden. De gemeente voldoet hieraan.

De gemeente voldoet gedeeltelijk De gemeente voldoet aan het aanstellen van een toezichthouder calamiteiten- en kwaliteit. Zij voldoet nog niet geheel aan het toezien op de naleving van de wet wat betreft rechtmatigheid. Om hier aan te voldoen dient er een handhavingsbeleid opgesteld te worden. Het is wenselijk om de toezichtstaak te beleggen binnen de gemeente. Mogelijk in samenwerking met andere gemeenten. De gemeente voldoet nog niet geheel aan het begrijpelijk, toegankelijk en objectief aanbieden van informatie aan de cliënt. In de beschikking dienen de voorwaarden, rechten en plichten opgenomen te worden. Dit geldt ook voor de mogelijkheid tot terugvorderen. Het is daarnaast wenselijk om de informatie voor het kiezen van een pgb en de gevolgen hiervan in begrijpelijke taal visueel aan te bieden. Goede handhaving is mogelijk wanneer de handelwijze ingeval van fouten en fraude en de manier waarop de gemeente controleert voorkomen in het contractgesprek met de aanbieder en de overeenkomst. De gemeente dient dit concreet te verwerken in de overeenkomsten na het opstellen van een handhavingsbeleid. Daarnaast is het wenselijk om de bestuursrechtelijke bevoegdheden te beleggen om bewijslast te kunnen verzamelen. De gemeente voldoet niet Het beleidsplan ‘Maatschappelijke Ondersteuning’ is sinds 2019 verlopen.

De gemeente dient na het opstellen van de Visie op Sociaal Domein een integraal beleidsplan Sociaal Domein op te stellen. Jeugdwet Er wordt geheel aan zes wettelijke verplichtingen voldaan. De gemeente voldoet aan twee wettelijke verplichtingen nog niet geheel en aan één wettelijke verplichting niet. De gemeente voldoet De gemeente voldoet geheel aan zowel de mogelijkheid voor het melden van calamiteiten door aanbieders als aan het heronderzoeken van verstrekkingen. De verordening ‘Jeugdhulp Gemeente Rhenen 2022’ is reeds herzien en voldoet aan de hiervoor gestelde regels. Gegevensuitwisseling gebeurt volgens strikte voorwaarden. Hieraan wordt voldaan. De cliënten worden actief geïnformeerd en de beschikking bevat de rechten, plichten en voorwaarden. Er wordt voldaan aan het begrijpelijk, toegankelijk en objectief informeren. Terugvordering is mogelijk. Het advies is om nader te inventariseren of er n.a.v. een signaal gedegen onderzoek gedaan kan worden om terugvordering mogelijk te maken. De gemeente voldoet gedeeltelijk De gemeente voldoet aan haar rol bij het toezien en op het controleren van de kwaliteit. Er wordt niet geheel voldaan aan het toezicht op de rechtmatigheid. De gemeente dient net zoals voor de Wmo een handhavingsbeleid op te stellen. Het is ook hier wenselijk om een toezichthouder aan te stellen, mogelijk in samenwerking met Jeugdhulpregio FoodValley.

De gemeente voldoet niet Het beleidsplan ‘Jeugd’ is net zoals het beleidsplan ‘Maatschappelijke Ondersteuning’ sinds 2019 verlopen. De gemeente dient na het opstellen van de Visie op Sociaal Domein een integraal beleidsplan Sociaal Domein op te stellen. Communicatie N.v.t. Vervolgprocedure Eerst dient de Visie op Sociaal Domein vastgesteld te worden. Na het vaststellen van de visie dient er een integraal beleidsplan Sociaal Domein opgesteld te worden. Het handhavingsbeleid kan als onderdeel meegenomen worden in dit beleidsplan of naast dit beleidsplan opgesteld worden. Dit

geldt zowel voor de Wmo als voor de Jeugdwet. Na dit traject kunnen processen ten aanzien van toezicht en handhaving herzien en ingericht worden. Op korte termijn dient de overeenkomst ‘Maatwerkvoorziening gemeente Rhenen 2022’ aangepast te worden op de verschuiving van een artikel. Daarnaast dienen de voorwaarden, rechten en plichten opgenomen te worden in de beschikking van de Wmo. Voor de Jeugdwet geldt dat het wenselijk is om te inventariseren of er n.a.v. signalen, gedegen onderzoek gedaan kan worden. Binnen de Wmo is er al geconstateerd dat dit niet het geval is. Tot slot is het advies om voor zowel de Wmo als de Jeugdwet, in kaart te brengen op welke manier omliggende gemeenten het rechtmatigheidstoezicht hebben ingekaderd. Het is wenselijk om inzicht te verkrijgen in mogelijke samenwerkingen met andere gemeenten. In de bijlage vindt u de volledige eindrapporten en de conclusie. Bijlagen Bijlage 1: Eindrapport rechtmatigheid Jeugdwet Bijlage 2: Eindrapport rechtmatigheid Wmo Bijlage 3: Conclusie rechtmatigheid Wmo en Jeugdwet