Informatienota- 22041 Uitkomsten septembercirculaire 2025 en actualisatie financieel perspectief 2025-2029
Tekst van het document
Informatienota college/raad Datum Behandelaar Zaaknummer Portefeuillehouder
: : : :
Besluitvormend orgaan Publicatieniveau Onderwerp
: : :
22085
Kennisnemen van: Het college besluit: 1. Kennis te nemen van de uitkomsten van de septembercirculaire 2025 2. Kennis te nemen van het geactualiseerde financieel perspectief 2025 – 2029 Aanleiding/korte voorgeschiedenis Met deze nota informeren wij u over de financiële gevolgen van de septembercirculaire 2025 en de actualisatie van het financieel perspectief. Toelichting op de inhoud De septembercirculaire geeft de meest actuele informatie over de hoogte van de uitkering uit het gemeentefonds. En is gebaseerd op de besluitvorming over de miljoenennota (rijksbegroting) van het Rijk. Door de demissionaire status van het kabinet werd bij Prinsjesdag een beleidsarme begroting gepresenteerd. Omdat het gemeentefonds de grootste inkomstenbron is, bepaalt de ontwikkeling daarvan in belangrijke mate de financiële ruimte. Op macroniveau kregen gemeenten er in hun algemene uitkering in 2025 ruim € 1 miljard bij. Vanaf 2026 is het beeld minder positief omdat de prognoses over de inflatie naar beneden zijn bijgesteld. De omvang van de decentralisatie- en integratie uitkeringen zijn voor 2025 toegenomen met bijna € 110 miljoen. In 2026 is de toename ruim € 800 miljoen door de toevoeging van de SPUK CDOKE. In de jaren daarna daalt de toename naar € 100 miljoen of minder.
Wat betekent dit voor de gemeente Rhenen? Uitkomsten op hoofdlijnen Ten opzichte van de meicirculaire 2025, laten de uitkomsten van de septembercirculaire voor alle jaren een voordeel zien. In 2025 en 2026 bedragen deze voordelen ruim € 800.000 per jaar. In de jaren daarna daalt het voordeel van € 77.000 in 2027 naar € 24.000 in 2029 (zie onderstaande tabel). Deze voordelen zeggen nog niets over de invloed daarvan op de begrotingsresultaten van onze gemeente. Tabel 1 - Totaal financieel effect septembercirculaire 2025 Bedragen in € x 1.000 Nr. Onderwerp 1. Septembercirculaire 2025 2. Meicirculaire 2025 Totaal septembercirculaire 2025
2025 41.682 V 40.816 V 866 V
2026 42.055 V 41.260 V 795 V
2027 42.811 V 42.734 V 77 V
2028 43.128 V 43.084 V 44 V
2029 44.848 V 44.824 V 24 V
Met de genoemde extra inkomsten was deels rekening gehouden in eerdere circulaires of in de begroting. Voorbeelden hiervan zijn: a. Financiële ruimte in het BTW compensatiefonds door niet gedeclareerde BTW. b. De omzetting van de specifieke uitkering CDOKE voor 2026 en SPUK IDO vanaf 2026 naar een 1
decentralisatie uitkering in het gemeentefonds. c. Budget vervroegde Tweede Kamer verkiezingen. Naast de gedeeltelijke reservering van de taakmutaties zorgen deze onderdelen ervoor dat het voordelig effect van de septembercirculaire op de begrotingsresultaten vanaf 2026 beperkt is. Tabel 2 - Septembercirculaire baten om te reserveren versus t.g.v./t.l.v. resultaat Bedragen in € x 1.000 Nr. Onderwerp 1. Voorgestelde reserveringen: taakmutaties en specifieke uitkeringen (R) 2.
Ten gunste / ten laste van het resultaat Totaal septembercirculaire 2025
2025 76 V
2026 711 V
2027 50 V
2028 29 V
2029 29 V
790 V 866 V
84 V 795 V
27 V 77 V
15 V 44 V
5N 24 V
De belangrijkste ontwikkelingen uit de septembercirculaire zijn: a. Hervormingsagenda jeugd: incidentele compensatie tekorten 2023 en 2024 in de jeugdzorg. b. Bijstelling van het volume en prijs accres vanaf 2026 door verlaging van de prognoses over de ontwikkeling van het BBP. c. Ruimte onder het plafond in BTW compensatiefonds door niet gedeclareerde BTW. d. Vervroegde Tweede Kamerverkiezingen e. De omzetting van de specifieke uitkering SPUK CDOKE in 2026 en SPUK IDO vanaf 2026 naar een decentralisatie uitkering in het gemeentefonds. f. Verschil in de ontwikkeling van de landelijke en lokale maatstaven. In de navolgende tabel is het financiële effect per jaar uit tabel 1. geclassificeerd naar de aard van de mutatie (algemene uitkering, taakmutaties en specifieke uitkeringen). De aard van de mutatie bepaalt of het bedrag mogelijk gereserveerd wordt of t.g.v./t.l.v. van het resultaat komt. Tabel 3 - Aard van het financieel effect incl. korte toelichting Bedragen in € x 1.000 Nr. Onderwerp 1. Algemene uitkering a. Ontwikkeling volumeaccres door bijstelling BBP b. Ontwikkeling loon- en prijsaccres door bijstelling BBP c. Bijstelling ruimte onder plafond BTW compensatiefonds (BCF) d. Bijstelling maatstaven en uitkeringsfactor door landelijke en lokale ontwikkeling. Sub-totaal (1): algemene uitkering 2.
3.
Taakmutaties a. Wet integrale suïcidepreventie (R) b. Hervormingsagenda jeugd 2023 en 2024 c. Loon- en prijsbijstellingen aanvullende post jeugdhulp d. Implementatiekosten Participatiewet in balans (R) e. Vervroegde Tweede Kamerverkiezingen f. Overigen (op individueel niveau < € 5.000) Sub-totaal (2) taakmutaties
2025
2026
2027
2028
2029
88 N
29 N 88 N
58 N 86 N
87 N 87 N
132 N 129 V
143 V
116 V
133 V
145 V
3N
55 V
1N
11 N
29 N
9V
9V
10 V
10 V
23 V 11 V
20 V
21 V
21 V
1V 44 V
5V 34 V
3V 34 V
3V 34 V
21 V
22 V
19 V 3V 44 V
19 V 2V 21 V
19 V
19 V
77 V
44 V
24 V
720 V 26 V 67 V 2V 815 V
Specifieke uitkeringen a. Participatie (R) b. Spreidingswet (R) c. Capaciteit klimaat- en energiebeleid- voorheen SPUK CDOKE (R) d. Overheidsbrede dienstverlening - voorheen SPUK IDO (R) e. Overigen (op individueel niveau < € 5.000) Sub-totaal (3) specifieke uitkeringen
4V 54 V
651 V 19 V 5V 696 V
Eind-totaal effect septembercirculaire 2025
866 V
795 V
19 V 31 V
(R): De onderwerpen waar een (R) achter staat worden vooralsnog gereserveerd om de bijbehorende taken uit te voeren.
Welke middelen reserveren we? Gebruikelijk is dat de bedragen voor de onderdelen taakmutaties en specifieke uitkeringen (punt 2. en 3. uit voorgaande tabel) worden gereserveerd. Als het gaat om middelen die al in de begroting 2026 - 2029 zijn verwerkt of dienen als compensatie van kosten uit het verleden, dan komen die 2
ten gunste van de algemene middelen. Voor de middelen CDOKE 2026 (3.c) geldt dat gelijktijdig met de hogere uitkering in het gemeentefonds en de reservering van die middelen de SPUK CDOKE die voor 2026 was begroot is afgeraamd. Bedragen die kleiner zijn dan € 5.000 worden niet gereserveerd. Tabel 4 - Te reserveren middelen (betreft reserveringen voor toekomstige uitgaven) Bedragen in € x 1.000 Nr. Onderwerp 1. Taakmutaties a. Wet integrale suïcidepreventie (R) b. Implementatiekosten Participatiewet in balans (R) 2. Specifieke uitkeringen a. Participatie (R) b. Spreidingswet (R) c. Capaciteit klimaat- en energiebeleid- voorheen SPUK CDOKE (R) d. Overheidsbrede dienstverlening - voorheen SPUK IDO (R) Totaal voorgestelde reserveringen
2025
2026
26 19 31
76
2027
2028
9 11
9
21
22
651 19 711
19 50
2029 10
10
19 29
19 29
Voor een korte inhoudelijke toelichting op deze taakmutaties en de specifieke uitkeringen verwijzen wij u naar bijlage 1. Actualisatie van het financieel perspectief 2025- 2029 In de volgende tabel is het financieel perspectief voor de jaren 2025 – 2029 geactualiseerd met de uitkomsten van de septembercirculaire. Ook zijn de inzichten uit de budgetbeoordeling op hoofdlijnen hierin opgenomen. Bekende kleinere bedragen zijn ook verwerkt. Het definitieve beeld volgt in de jaarstukken. De resultaten uit de Najaarsrapportage 2025 en de Begroting 2026, inclusief de aanvullende financiële beslispunten uit de bestuurlijke voorstellen, vormen het vertrekpunt.
3
Tabel 5 - Geactualiseerd financieel perspectief 2025 - 2029 Bedragen in € x 1.000 Nr. Onderwerp 1. Vertrekpunt: resultaten Najaarsrapportage 2025 en Begroting 2026 1.1 Aanvullende beslispunten uit bestuurlijke voorstellen NJR2025 en BGR2026 1.2 NJR2025: beslispunt 5 terugdraaien onttrekking algemene reserve 1.3 BGR2026: beslispunt 5 aanvullende ombuigingen 2026-2029 1.4 BGR2026: beslispunt 6 voorgenomen beleidsvoornemens Resultaten 2025-2029 na besluitvorming NJR2025 en BGR2026 2. 2.1.1 2.1.2 2.2 2.3
Voorstellen raad november (afhankelijk van besluitvorming) Raadsvoorstel investeringsplan Sociaal domein Dekking investeringsplan Sociaal Domein uit algemene reserve Raadvoorstel inhuren van projectleider planning en control Raadvoorstel inhuur projectleider voorbereiding kerntakendiscussie en werkbudget
Budgettaire ontwikkelingen na Najaarsrapportage 2025 Uitvoeringskosten inburgering oude jaren (2024) Uitvoeringskosten inburgering 2025 en 2026 ten onrechte t.l.v. specifieke uitkering gebracht. Betreft correctie Najaarsrapportage 2025. 3.3 Nagekomen indexatie 2025 maatschappelijke vrouwenopvang en maatschappelijke opvang. individueel WMO; vooralsnog alleen 2025 Hogere kosten begeleiding 3.4 bijgesteld. Voor een structurele bijstelling is het beeld over heel 2025 nodig. 3.5 Maatwerkbudget armoedebestrijding en ervaringsdeskundigheid door onjuiste administratieve verantwoording ten onrechte verlaagd. 3.6 Balansverschil 31-12-2024 onderdeel opvang Ontheemden 3.7 Aframen baten en lasten specifieke uitkering CDOKE door toevoeging middelen aan gemeentefonds via septembercirculaire (vooralsnog alleen 3.8 Aframen baten en lasten specifieke uitkering IDO (SPUK) door toevoeging middelen aan gemeentefonds via septembercirculaire. 3.9 Hogere vergoeding ziektewetuitkeringen personeel van UWV 3.10 Voordeel mobiliteit omdat verkeersmaatregelen nog niet zijn uitgevoerd, visievorming Stationsknooppunt net is gestart en parkeeronderzoek nog in afronding is. Opgenomen bedrag is na verrekening dekking uit reserve collegeprogramma, 3.11 Afrekening uitkering gemeentefonds voorgaande jaren: bijstelling 3.12 Hogere kosten nieuw contract accountant 3. 3.1 3.2
4. 4.1 4.2
Septembercirculaire 2025 Financiële gevolgen septembercirculaire 2025 Voorgestelde reserveringen taakmutaties en specifieke uitkeringen Financieel perspectief 2025 - 2029
2025 1.563 V
2026 1.327 V
2027 343 V
2028 162 N
2029 754 V
251 V 321 N 1.257 V
251 V 575 N 19 V
281 V 399 N 280 N
281 V 653 N 382 V
628 N
935 V
300 N 300 V 80 N 84 N
38 N 46 N
64 N
52 N 40 N
P.M.
P.M.
P.M.
P.M.
35 N
35 N
35 N
35 N
35 N
0N
0N
0N
0N
70 V 15 N
15 N
15 N
15 N
15 N
866 V 76 N 1.631 V
795 V 711 N 1.227 V
77 V 50 N 4N
44 V 29 N 315 N
24 V 29 N 327 V
96 V 0N
100 V 30 V
Communicatie Deze informatienota wordt na de behandeling in het college op 21 oktober toegestuurd aan de raadsfracties. Zij kunnen deze informatie betrekken bij de voorbereiding op de Begrotingsraad van 4 november. Vervolgprocedure De financiële gevolgen van de septembercirculaire verwerken wij voor 2025 in de jaarstukken en voor de jaren 2026 tot en met 2029 in de voorjaarsrapportage 2026 en perspectiefnota 2027. Bijlagen Bijlage 1: Toelichting voorgestelde reserveringen taakmutaties en de specifieke uitkeringen.
4