Gespreksverslagen Participatiebijeenkomsten uitvoering Spreidingswet 64107

Gespreksverslagen Uitvoering Spreidingswet mei 2026

1. Inleiding In april organiseerde de gemeente Rhenen een participatietraject om inwoners te betrekken bij de vraag: Welke manier van asielopvang vinden de inwoners van de gemeente Rhenen het meest passend? Doel participatietraject Het doel van het participatietraject is om, voordat er locaties in beeld zijn, van inwoners te horen welke vorm van opvang volgens inwoners het beste past bij de gemeente Rhenen. Hiervoor zijn in opdracht van de gemeenteraad vier mogelijke manieren van opvang uitgewerkt ter bespreking. Vorm van participatie De standpunten, ideeën en zorgen van inwoners zijn gehoord door middel van een (online) vragenlijst en zes participatiebijeenkomsten (twee per avond) in Achterberg, Elst en Rhenen. Daarnaast is er in elke kern een inloopmoment georganiseerd. Deze werden zeer beperkt bezocht. Aan de zes bijeenkomsten deden in totaal 169 inwoners mee: • 21 in Achterberg • 110 in Elst • 38 in Rhenen Ook waren er bij alle bijeenkomsten raadsleden aanwezig als toehoorder. Inhoud verslag Dit verslag gaat alleen over de fysieke bijeenkomsten en inloopmomenten. De basis van dit verslag zijn de gesprekken die hebben plaatsgevonden aan de tafels, de één-op-één gesprekken en reacties die inwoners hebben gedeeld op post-its. De uitkomsten van het gehele participatietraject inclusief de vragenlijst worden beschreven in het stuk ‘Rapportage participatie Spreidingswet 2026’.

Leeswijzer Na deze inleiding volgt een korte samenvatting. Daarna volgt per kern een overzicht van wat inwoners tijdens de bijeenkomsten hebben gedeeld.

Gespreksverslagen Uitvoering Spreidingswet

1

Inhoud 1.

Inleiding ........................................................................................................... 1

2.

Samenvatting ................................................................................................... 3

3.

Verslag Achterberg ........................................................................................... 4 Algemeen beeld in Achterberg............................................................................... 4 Tafel 1 (ronde 1) ................................................................................................... 4 Tafel 2 (ronde 1) ................................................................................................... 5 Ronde 2 + inloopmoment...................................................................................... 6

4.

Verslag Elst ...................................................................................................... 7 Algemeen beeld in Elst ......................................................................................... 7 Inloop Elst ........................................................................................................... 8 Tafel 1 (ronde 1) ................................................................................................... 9 Tafel 2 (ronde 1) ..................................................................................................11 Tafel 3 (ronde 1) ..................................................................................................13 Tafel 4 (ronde 1) ..................................................................................................14 Tafel 5 (ronde 1) ..................................................................................................16 Tafel 1 (ronde 2) ..................................................................................................17 Tafel 2 (ronde 2) ..................................................................................................18 Tafel 3 (ronde 2) ..................................................................................................20 De ‘nee’-stem

.....................................................................................................21

5.

Verslag Rhenen ............................................................................................... 22 Algemeen beeld Rhenen ...................................................................................... 22 Tafel 1 (ronde 1) ..................................................................................................22 Tafel 2 (ronde 1) ..................................................................................................24 Tafel 1 (ronde 2) ..................................................................................................26 Tafel 2 (ronde 2) ..................................................................................................27

Gespreksverslagen Uitvoering Spreidingswet

2

2. Samenvatting Dit participatietraject laat zien dat inwoners betrokken zijn. De meningen over de meest passende vorm van opvang lopen uiteen, maar er is in alle kernen een (lichte) voorkeur voor spreiding over meerdere kleinere locaties. Bij voorkeur verdeeld naar rato van inwoneraantal en naar draagkracht. Tegelijkertijd wordt het belang van regie door de gemeente benadrukt, al dan niet in combinatie met de expertise van het COA. Veiligheid, handhaving en duidelijke afspraken vooraf worden in alle gesprekken als essentiële randvoorwaarden genoemd. Inwoners willen weten waar ze aan toe zijn. Er leven zorgen over de impact op het dorpskarakter van Elst en Achterberg en het beperkte voorzieningenniveau in deze kernen. Een mogelijke ontwrichting van sociale cohesie wordt gevreesd als de keuze valt op één centrale locatie in één van deze twee kernen. Verder is er in de gesprekken veel aandacht voor integratie, waarbij werk, taal en contact met inwoners als cruciaal worden gezien om overlast en verveling te voorkomen. Onzekerheid over kosten, financiering en mogelijke gevolgen voor gemeentelijke voorzieningen en belastingen wordt vaak genoemd in de gesprekken. Daarnaast is er behoefte aan meer transparantie, betrouwbare informatie en voorbeelden uit andere gemeenten.

Vooral in Elst klinkt ook een duidelijke ‘nee-stem’; daar wordt door een deel van de inwoners opgeroepen om de Spreidingswet niet uit te voeren. Er zijn ook inwoners in Elst die wel voor asielopvang zijn, vaak onder bepaalde voorwaarden zoals met een evenwichtige verdeling van de asielopvang over de kernen. In alle kernen wordt benoemd dat er weinig vertrouwen is in garanties vanuit het Rijk en dat men vreest voor langdurige opvang en groei van het aantal opvangplekken. Tot slot geven inwoners aan dat opvang niet ten koste mag gaan van woningkansen en voorzieningen voor eigen inwoners, en dat een zorgvuldige, eerlijke en realistische afweging noodzakelijk is.

Gespreksverslagen Uitvoering Spreidingswet

3

3. Verslag Achterberg Algemeen beeld in Achterberg In Achterberg overheerst een gemengd maar betrokken geluid, waarbij inwoners erkennen dat opvang moet, en vooral willen meedenken over het ’hoe‘. Er is lichte voorkeur voor spreiding of kleinschalige opvang, mits veiligheid, toezicht en duidelijke afspraken vooraf goed geregeld zijn. De mensen die een voorkeur hebben voor een centrale opvanglocatie, kiezen hiervoor vanuit efficiëntie en kostenbesparing. Er wordt aangegeven een voorkeur te hebben dat de gemeente regie houdt om integratie te bevorderen, bijvoorbeeld via werk en dagbesteding. Onzekerheid over de kosten, de samenstelling van de op te vangen groep asielzoekers en de langetermijngevolgen speelt een belangrijke rol in de meningsvorming. De zorgen richten zich met name op de veiligheid, de impact op het dorpsleven en het beperkte voorzieningenniveau in Achterberg.

Tafel 1 (ronde 1) Datum & tijd: 13 april, 18.30 uur 9 inwoners + 1 raadslid Gespreksleider: Marleen L Schrijver: Ilse Voorkeuren voor de 4 manieren De sfeer is onderzoekend, het is lastig een mening te vormen met veel onzekerheden zoals de locatie van de opvang. • Er is een voorkeur voor een termijn van 5 jaar boven 15 jaar • Bij keuze voor 1 locatie, dan alleen in de grote kern. • Bij keuze voor spreiding, alleen met toezicht. En spreiding naar rato van het inwoneraantal over de kernen. • Beheer liever bij gemeente dan bij COA. COA is onpersoonlijk. De gemeente kent de lokale situatie en er zijn korte lijntjes met bijvoorbeeld de beveiliging. Bovendien beter voor integratie en sociale controle. Overige opmerkingen • Men maakt zich zorgen over de veiligheid en goede voorzieningen. Dit moet leidend zijn bij de keuze voor een scenario. • Helderheid over handhaving en veiligheid, vooraf vastleggen. • Verveling leidt tot criminaliteit. Zorg dat de asielzoeker nuttig bezig is. o Zet hen aan het werk. Laat ze meehelpen met de beveiliging en bewaking. Laat hen meelopen met onze beveiligers en laat ze gelijk leren. o Er zijn overal werknemers te kort, zet hen aan het werk. ▪ Na 3 maanden mag er meestal gewerkt worden. • Bij kleine locaties heb je betere integratie en meer sociale controle.

Vragen • Is het een doorstroomlocatie? • Als we spreiden wordt het dan een verdeling per rato over de kernen? • Als beveiliging een miljoen kost, waarvan wordt dit dan betaald?

Gespreksverslagen Uitvoering Spreidingswet

4

Tafel 2 (ronde 1) Datum & tijd: 13 april, 18.30 uur Start met 6 inwoners, later komen er 2 bij, dus totaal 8 inwoners + 1 raadslid Gespreksleider: Claudia Schrijver: Marleen Voorkeuren voor de 4 manieren Er werd erg verschillend gedacht over wat de beste manier is van opvang. Een centrale locatie vinden de meeste deelnemers aan het gesprek niet wenselijk. • Minste voorkeur lag bij de optie ‘in het beheer van de gemeente’, met als redenen: o De gemeente heeft geen ervaring; o De gemeente heeft geen invloed op welke asielzoeker er komt; o Te veel druk op de gemeentelijke voorzieningen; o Extra kosten (wat betekent hogere belasting). • Maar er was ook een ander geluid: juist wel voorkeur voor het beheer door de gemeente; dan kan je met je stem meer invloed uitoefenen. • Voorkeur voor spreiding over de kernen (drie kleinere locaties): o Betrokkenheid van de inwoners stijgt; o Meer overzicht voor inwoners wat er gebeurt in een opvanglocatie; o Sterke gemeenschap, veel vertrouwen in elkaar om het samen te doen. • Minste voorkeur: 1 grote locatie onder beheer van het COA: is minder overzichtelijk en toegankelijk voor inwoners.

Overige opmerkingen • Naar rato van kern de asielzoekers verdelen; • Beschikbaarheid van openbaar vervoer, zodat ze na 3 maanden naar hun werk kunnen reizen; • De opvang niet aan de rand van een kern plaatsen; • Voorzieningen moeten (op loopafstand) bereikbaar zijn; • We moeten humaan met deze mensen omgaan. Vragen • Moeten de asielzoekers tussentijds heen en weer naar Ter Apel? • Als het 1 locatie wordt, zijn er twijfels of dit past in Achterberg. Wat heeft Achterberg te bieden (aan voorzieningen)? • Is er aandacht voor samenstelling van de groepen? Is daar landelijk beleid voor?

Gespreksverslagen Uitvoering Spreidingswet

5

Ronde 2 + inloopmoment Datum & tijd: 13 april, 20.30 uur + 20 april, 9.00-12.00 uur 4 inwoners Gespreksleider: Charlotte Schrijver: Jantien Voorkeuren voor de 4 manieren De algemene sfeer is: het is een lastig vraagstuk. Spreiden heeft meer draagvlak onder inwoners, maar is wel zonde van geld en inspanningen. • Regie kwijtraken is niet handig, je moet als gemeente aan de knoppen zitten. • Een grote groep (116 mensen) is wel veel voor dit dorp. • 110 centraal: ik snap het, het is efficiënt, maar dit is toch geen wenselijk plan. • Mijn hart zegt: spreid het. Maar mijn ondernemershart zegt: een centrale locatie bij elkaar. En de gemeente regelt het. • Als het gaat om wat doorslaggevend is in de keuze voor 1 plek of meerdere, is dat voor mij de kosten. • Het liefst heb je als gemeente zoveel mogelijk regie. Maar ik vind het lastig om in te schatten wat de gevolgen zijn voor de gemeente als het COA het wel of niet regelt. Daar moeten de mensen met meer kennis over besluiten. Locatie • Asielopvang in Achterberg belemmert de Achterbergers in hun doen en laten. Het is een buitengebied. Er zijn veel mensen die een wandeling in de bossen maken. Die durven daar dan niet meer langs. Ook voor mij geldt dat.

• •

Achterberg is een christelijk dorp. Er zijn hier nog bepaalde tradities waaraan gehecht wordt, zoals de zondagsrust. Dat komt onder druk te staan bij een grote groep mensen van buiten. Een plek dichter bij de stad Rhenen zou beter zijn, ook voor de asielzoekers zelf, die zitten dan dicht bij de bibliotheek, het openbaar vervoer en voorzieningen. Ik denk dan aan een plek dicht bij het spoor, rond waar de nieuwe kerk gepland is.

Overige opmerkingen • Ik begrijp: de gemeente heeft een plicht, en ook wij als christenen hebben een plicht om deze mensen op te vangen. Je mag deze mensen niet buitensluiten. • In Achterberg is het niet makkelijk voor buitenstaanders. • Voor integratie moet jij kijken naar het absorptievermogen/ de draagkracht van het dorp. • Hoe zit het met de 'gelukszoekers'? Wat is het échte verhaal? Hoe zit het met de cijfers? • De beelden en verhalen uit de media zijn leidend voor wat mensen erover denken. ◦ Iemand vult aan: maar de ervaring in Veenendaal is anders, dat het weinig gedoe geeft. • Het woord 'beveiliging' voelt zo zwaar, waarom zou dat nodig zijn? Dat voelt dubbel. Want meer beveiliging straalt ook iets uit. • Je weet gewoon niet wat je krijgt, en dat geeft een onzeker en angstig gevoel. ◦ Iemand reageert: wat betreft man/vrouwverhoudingen is het niet zo dat er alleen allengaande mannen komen. In Veenendaal is bijvoorbeeld 26% vrouw. • Misschien is het wel zo dat burgers een ander standpunt hebben dan ondernemers. De één vaart meer op gevoel, de ander op kosten en efficiëntie. • In de toekomst als het er is zouden de ondernemers van Achterberg een rol kunnen hebben in werkvoorziening voor asielzoekers.

Gespreksverslagen Uitvoering Spreidingswet

6

4. Verslag Elst Algemeen beeld in Elst In Elst lopen de meningen sterk uiteen. Er klinkt een duidelijke ‘nee-stem’, vooral ingegeven door zorgen over veiligheid, de onzekerheid over de duur van de opvang, dat het bij asielzoekers vooral om ‘gelukszoekers’ gaat en het gevoel dat het opvangen van asielzoekers een landelijk probleem is en geen gemeentelijk probleem. Ook zijn er mensen die positief staan tegenover opvang. Vaak hebben zij wel zorgen over de polarisatie onder dorpsgenoten rond het onderwerp asielopvang Sommige inwoners met een ‘nee’-stem willen toch meedenken en meepraten over hoe de opvang te regelen als het echt moet. Als het over de 4 manieren van opvang gaat, is er een brede steun voor spreiding over meerdere kleinere locaties, vaak naar rato van de kernen. Veel inwoners benadrukken het belang van sociale controle, integratie en contact, maar koppelen dit ook aan zorgen over veiligheid, kosten en druk op voorzieningen. Er is merkbaar wantrouwen richting zowel de gemeente als het Rijk en het COA en behoefte aan meer duidelijkheid, cijfers en garanties. Over het geheel genomen wil men betrokken blijven, maar met duidelijke randvoorwaarden en meer transparantie vanuit de gemeente.

Gespreksverslagen Uitvoering Spreidingswet

7

Inloop Elst Datum & tijd: woensdag 22 april, 9.00-12.00 uur 1 inwoner Gespreksleider: Jantien Schrijver: Jantien • •

•

• • •

Ik kies voor de derde variant: spreiding over de 3 woonkernen onder leiding van het COA omdat ik denk dat voor deze variant het meeste draagvlak in Elst is. Het is niet uit te leggen dat één woonkern de lasten moet dragen voor iets waar de hele gemeenschap gezamenlijk verantwoordelijk voor is. De spreiding moet daarom evenwichtig verdeeld zijn over de woonkernen. Bv. In een 25/25/60 verhouding. Maar belangrijker is dat kleinschalige opvang het makkelijker maakt om tot een goede integratie van de asielzoekers te komen. Deze integratie zie ik als de grootste garant voor veilig samenwonen en groeien in wederzijds begrip. Daar kan geen politie tegenop. Ook voor het welzijn van asielzoekers onderling en het groeien van wederzijds begrip onder hen in de centra, is kleinschaligheid bevorderlijk. Het leiden van een asielzoekerscentrum vereist specifieke vaardigheden van het personeel. Die is aanwezig bij het COA en niet bij de gemeente. De meerkosten van versie 3 moeten door de gemeente gedragen worden door bv een extra belastingheffing voor alle inwoners boven de 18 of/en door de kosten gemeentelijk over langere tijd uit te smeren.

Gespreksverslagen Uitvoering Spreidingswet

8

Tafel 1 (ronde 1) Datum & tijd: 15 april, 18.30 uur 5 inwoners Gespreksleider: Claudia Schrijver: Marleen Voorkeur 4 manieren Er wordt verschillend gedacht door de inwoners, alle 4 de manieren hebben duidelijk hun voor-en nadelen. • Voorkeur heeft enkele 3 kleinere locaties onder leiding van het COA, want: o De gemeente heeft geen ervaring; o 3 kleinere locaties, is kleinschaliger en veroorzaakt wellicht minder problemen. • Maar iemand geeft ook aan 3 kleinere locaties onder beheer van de gemeente, want: o Betere integratie/ integratie best georganiseerd; o Financiën = minder belangrijk. • Asielzoekers niet in de rimboe plaatsen. • Voorkeur heeft drie kleinere locaties om te voorkomen dat het Rijk van alles beslist; de gemeente heeft denk ik meer invloed bij 3 kleinere locaties. • Voorkeur voor 1 locatie in Rhenen stad onder leiding van het COA. • Voorkeur voor 1 locatie onder beheer van de gemeente, want: o Kost geen extra geld (ten koste van andere zaken). • Voorkeur juist niet voor 1 grote locatie onder leiding van de gemeente, want: o Zorg wordt geuit voor 1 grote locatie in Elst, dat er onaangename dingen kunnen gebeuren. • Een randvoorwaarde is dat de opvang niet ten koste moet gaan van andere dienstverlening die de gemeente organiseert, zoals preventie van huiselijk geweld.

• Randvoorwaarde bij drie kleinere locaties is dat de asielzoekers naar rato worden verdeeld over de drie kernen. Locatie • Voorkeur als locatie: Rhenen stad zelf, dit zorgt wellicht voor minder ruis en weerstand. • Voormalig Chinees restaurant aan de Rijksstraatweg wordt 2x genoemd. • In de flexwoningen als Oekraïners weg zijn. • Prattenburg. • Qua voorzieningen zouden de volgende faciliteiten bij een locatie aanwezig moeten zijn: o OV-verbinding; o Sportfaciliteiten: o Gelegenheid om elkaar, maar ook inwoners van de kern te ontmoeten; o In de buurt van winkel/supermarkt. Overige opmerkingen • Tip om afspraken te maken met omliggende gemeenten of af te stemmen welke profiel waar wordt geplaatst. De wens is om profielafhankelijk (profiel van de asielzoeker) een keuze te maken: o Dit zorgt voor een betere, afgestemde organisatie; o Kostenbesparend. • 110 asielzoekers zijn welkom in Rhenen, wie dan ook! • Eigenlijk is alles goed [alle 4 manieren, red], als we ons maar aan de wet houden. • Fijn dat dit gesprek in Elst zo kan! • Tip: maak zo transparant mogelijk per kern de cijfers van statushouders, Oekraïners en asielzoekers. • Een inwoner merkt op dat er nu in Elst al verloedering ontstaat (gordijnen blijven gesloten, tuinen worden niet bijgehouden).

Gespreksverslagen Uitvoering Spreidingswet

9

•

De wens is geuit dat ervaringen worden gedeeld vanuit Wageningen of Leersum door inwoners (dus niet in eerste instantie asielzoekers).

Vragen • Het beeld ontbreekt bij de inwoners, hoeveel ruimte nemen 110 asielopvang plekken in. Na toelichting (1/3 voetbalveld) ontbreekt het beeld nog steeds. • Hoeveel asielzoekers worden statushouder (gemiddeld genomen in Nederland)? • Vindt er ondersteuning plaats vanuit het COA richting de gemeente op dit moment? Dus voordat een keuze is gemaakt? En hoe vindt die ondersteuning plaats? • Kunnen er cijfers worden gedeeld van omliggende gemeenten over veiligheid in en rondom asielopvang? • Welk percentage asielzoeker veroorzaakt problemen?

Gespreksverslagen Uitvoering Spreidingswet

10

Tafel 2 (ronde 1) Datum & tijd: 15 april, 18.30 uur 11 inwoners + raadslid Gespreksleider: Marleen Schrijver: Ilse Voorkeur 4 manieren De meeste deelnemers zien liever geen opvang. En komt het er wel, dat wordt er uiteenlopend gedacht over de voorkeursvariant. • Er wordt een duidelijke voorkeur voor ‘nee’ uitgesproken door veel van de deelnemers. Maar inwoners willen ook niet dat het Rijk bepaalt of en waar er opvang komt. • 1 deelnemer is juist van mening dat gemeente Rhenen haar verantwoordelijkheid moet nemen uit solidariteit met andere gemeentes die nu de lasten dragen. Asielzoekenden hebben wettelijk recht op opvang om hun procedure af te wachten. • Inwoners maken zich vooral zorgen over de veiligheid in de gemeente. • Als er toch opvang komt, dan spreiden en dan verdelen naar rato per kern. • Bij een verdeling over 3 locaties is er meer sociale controle onderling bij de vluchtelingen. • Kleinere locaties geeft meer sociale controle in de buurt en ook meer kansen om elkaar te leren kennen. o De asielzoeker zelf moet ook initiatief nemen om in contact te komen en de nieuwe buren te leren kennen • Kleine locaties geeft minder kans op agressie onderling. • Beheer door de gemeente heeft de voorkeur, maar: o Wij weten niet hoe we met oorlogsslachtoffers moeten omgaan als gewone inwoner. Die expertise heeft de gemeente ook niet.

Hoe kun je dan mensen betrekken bij je omgeving? o HOE gaat de gemeente dit beheren: ▪ Nu al te weinig mensen ▪ Geen expertise ▪ En vissen in de vacaturevijver net zoals de 100 andere gemeenten die aan de bak moeten. o Er is geen vertrouwen in het COA vanwege de berichten uit de media en het verdoezelen van informatie over misstanden in de AZC’s. Overige opmerkingen • Zorg voor werk en nuttige tijdsbesteding, dat voorkomt verveling en rottigheid. • Afspraken en handhaving daarvan vooraf vastleggen. Je wil geen rondhangende mensen, die je ook niet kunt aanspreken, omdat ze je niet verstaan. • Is een miljoen voor beveiliging wel noodzakelijk en reëel? o De beveiliger is bijna nooit op de plek waar het gebeurt. o Kun je niet beter psychische hulpverlening dagelijks aanwezig laten zijn. • 24-uur beveiliging op locatie maar er moet meer veiligheid zijn dan alleen op locatie. Betekent dat nog meer dan 1 miljoen of kan het ook anders? • Voorwaarden stellen wie er komen: Alleen mensen die het echt nodig hebben. • Asielzoekers moeten sneller Nederlands leren. • Vanuit de Spreidingswet, maar ook vanuit het COA krijgen we geen garanties, dat maakt het moeilijk. o Je wilt garanties over veiligheid en de duur. o Er wordt vertrouwen gevraagd maar daar is geen basis voor. o Hoe weten we dat we ‘echte vluchtelingen’ krijgen en geen gelukzoekers als het COA beslist.

• Het probleem van het Rijk wordt wéér over de schutting gegooid van de gemeenten. > daarom ook NEE i.p.v. keuze tussen 4 manieren van opvang.

Gespreksverslagen Uitvoering Spreidingswet

11

•

Vergunningen: Als er een vergunning wordt gevraagd voor een mantelzorgwoning dan is dat lastig en duurt lang. Terwijl een vergunning voor opvang en daarmee samenhangende verbouwing wel snel geregeld is (Herenweg en Binnenweg).

Vragen • Kostenvraag: waarvan wordt dit betaald? Wordt de inwoner de dupe: verhoging belastingen? • Zijn er geitenpaadjes die we kunnen lopen om ‘Nee’ te kunnen zeggen, of het aantal te kunnen beperken? Zeker voor de korte termijn om niet nu een beslissing te moeten nemen waar we later niet blij mee zijn of de last van moeten dragen.

Gespreksverslagen Uitvoering Spreidingswet

12

Tafel 3 (ronde 1) Datum & tijd: 15 april, 18.30 uur 10 inwoners + 1 raadslid Gespreksleider: Marieke Schrijver: Willem Voorkeur 4 manieren • Niet één kern 'ontzien' maar eerlijk over de kernen spreiden. ◦ Vanuit ervaring keuze voor door COA vanwege expertise. • Als we over de kernen spreiden, ook vastleggen dat je naar rato over de kernen spreidt: aantal inwoners maar ook voorzieningenniveau. • Het is ook fijner en veiliger voor vluchtelingen om te spreiden. • Als het een kleine opvang is, zijn de groepen daar ook hechter. Stel je hebt 20 / 30 / 40 mensen bij elkaar, dan is dat per kern niet zo héél veel. • Als het uiteindelijk in goede banen geleid wordt, dan is het ook: ons geluk is hun geluk. En dat is veel makkelijker bij kleinschalige opvang. • Ik heb een voorkeur voor beheer door het COA vanwege hun ervaring, maar ik wil niet voor zo lang gebonden zijn aan opvang. Kunnen we niet meer betalen, dus de belasting omhoog, zodat er een kortere terugverdientijd is? • Niet de manier van opvang maar de locatie waar het komt is het heikele punt. De keuze hiervoor is de verantwoordelijkheid van de gemeente, die moet zich niet achter burgers verschuilen en hen de keuzes voor de locatie laten voorstellen. • Het COA is erbij gebaat om successen te laten zien, maar er is behoefte aan het eerlijke verhaal.

Overige opmerkingen • Groot plenair gesprek was fijn, dat bood ruimte, ik was liever langer doorgegaan in die setting. • Maak het niet mooier dan het is en wees eerlijk over wat er gebeurt. • Als de informatie vanuit de gemeente verandert (10 of 15 jr.), benoem dat graag proactief. • Het is belangrijk dat mensen die niet vóór de uiteindelijk gekozen oplossing zijn óók in hun waarde gelaten/ serieus genomen worden • Als we vanuit de gemeente ‘nee’ zeggen, laat de minister zich dan ook zelf verantwoorden. We lossen hun [de opgevangen vluchtelingen en hun land van herkomst] problemen ook niet op door ze op te vangen. • Ander geluid: het is wel moeilijk om te zeggen: ‘voor ons geldt de wet niet’ Vragen • Wat zijn voor alle 4 scenario's de termijnen? En: Is het eigenlijk wel haalbaar om over een maximale termijn te spreken?

Gespreksverslagen Uitvoering Spreidingswet

13

Tafel 4 (ronde 1) Datum & tijd: 15 april, 18.30 uur 8 inwoners + 1 raadslid Gespreksleider: Lonneke Schrijver: Cybelle Voorkeur 4 manieren • 7 van de 8 deelnemers geeft duidelijk aan helemaal geen opvang te willen. • Als toch, dan 3 locaties, met aantallen relatief aan de grootte van de kernen, in alle kernen 1. En vooral: als er in Elst een centrum komt, dan moet Achterberg ook. • Beheer door gemeente wordt door 3 mensen expliciet benoemd, want: o meer grip; o invloed op termijn van de opvang; o invloed op aantallen, Overige opmerkingen • De 2e vraag in de vragenlijst gaat over positief of negatief zijn, dit motiveert niet om verder te gaan. De zin ‘deze vragenlijst is niet meer van u op toepassing’ is afwijzend en verwarrend. • Er wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen economische vluchtelingen (gelukszoekers) en oorlogsvluchtelingen. Mensen in nood moeten worden geholpen en verzorgd, daar is wel ruimte voor. • Er is enthousiasme om meer ontwikkelingsgeld naar de plekken te laten gaan, waar economische vluchtelingen vandaan komen. Zodat mensen daar goede opvang en kansen hebben om geluk te vinden. • We moeten deze mensen helpen en voor hen zorgen. EN: zij moeten en willen iets betekenen voor de maatschappij. Zoals werken en de taal leren. o Snel de taal leren is een must. Vrijwilligers-maatjes zijn daarvoor een goede oplossing, ook voor integratie.

Hier moet een helder plan voor zijn. • Ervaringen zijn dat Oekraïense vluchtelingen hard werken en meedoen. Bij bijvoorbeeld Syriërs ervaren veel deelnemers dat anders. o Iemand brengt een ander geluid in: goede ervaringen vanuit vrijwilligersrol met beide groepen vluchtelingen. o Er is in algemene zin behoefte aan meer verhalen en gezichten over wie we het hebben. • Er zijn zorgen over veiligheid bij de aanwezigheid van veel jonge jongens uit Moslimlanden vanwege andere normen, waarden, geloof en specifiek omgang met vrouwen. o Hierover leeft angst: kan ik / mijn dochter / vrouw nog wel veilig over straat? o Hier moet een aanpak voor komen om in te laten zien dat wij anders omgaan met meisjes en vrouwen. o We willen meer inspraak in wie er komt te wonen. • De huisvesting voor eigen inwoners staat onder druk, en dan zou dit nu wel kunnen. En de zorg voor eigen inwoners (zoals daklozen) is ook erg belangrijk. Waarom ga je hier dan mee aan de slag? • Na opvang voor asielzoekers zou de plek omgebouwd moeten worden voor huurwoningen voor b.v.

jongeren > neem dit mee in het financiële plaatje! Vragen • Zijn er ook goede voorbeelden bekend? Plekken waar weinig gedoe is, goede integratie? • Kunnen we ook meer Oekraïners opvangen als alternatief? • Gaan ze echt weg na 5 of 10 jaar? Hoe weet je dit zeker? • Hoe voorkom je dat er 'overloop' is, dus dat er straks meer mensen moeten worden opgevangen dan er plekken zijn. Waar is de garantie?

Gespreksverslagen Uitvoering Spreidingswet

14

•

Wat gebeurt er met mensen die statushouder worden, waarheen stromen zij door? En door wie worden de vrijgekomen plekken vervolgens opgevuld?

Gespreksverslagen Uitvoering Spreidingswet

15

Tafel 5 (ronde 1) Datum & tijd: 15 april, 18.30 uur 4 inwoners (waarvan 2 slechts kort aansloten) Gespreksleider: Jos Schrijver: Esther Voorkeur 4 manieren • Ervaring en expertise [van COA, red] geeft meer vertrouwen. • 3 kleine locaties, min. 10-15 jaar oftewel voor altijd? We hebben nog helemaal niet alle info. • Waarom moet het per se kostendekkend zijn? Dat het 0 euro kost is niet realistisch. We kunnen niet 10 jaar verder kijken. Deze variant [3 locaties] zou wel voorkeur hebben. Spreiding is beter. • Als je op 1 plek gaat concentreren: er is weinig te doen in een klein dorp. Kunnen kinderen nog wel veilig spelen als er veel asielzoekers zijn op één plek wonen? Dan is het dorpsgevoel weg. • Geen grote locatie: veel mensen bij elkaar = veel overlast. Er zijn hier geen activiteiten, 1 supermarkt. Meeste vluchtelingen hebben gewoon niets te verliezen en mogen misschien niet eens een status. • Elst te klein voor opvang überhaupt. Móet het, dan 3 kleine naar rato van de grootte van de kernen. • Liever helemaal niet, maar dan toch voorkeur voor variant 3 locaties beheerd door de gemeente. • Als ik moet kiezen, dan 3 kleinere onder beheer van de gemeente. • Niet door COA, want te weinig controle. Veel meer invloed als de gemeente het doet. Gemeente heeft meer feeling en binding met Elst. • Kostendekkend moet geen argument zijn, wat goed is voor de maatschappij wel.

• Tijd bepalen alleen in samenhang met kosten is geen goed argument • Ander geluid: juist 3 kleine locaties onder regie van COA. Weinig vertrouwen in gemeente. Bij COA is meer expertise voor de opvang. • Misschien heeft gemeente nu de expertise niet, maar nog tijd zat om die te regelen. Overige opmerkingen • Blijf in gesprek. Het moet gebeuren, laten we er wat van maken. • Laten we kiezen voor een oplossing met respect voor de bewoners en maatschappij. • De nee-stemmers voelen zich in de participatie niet gehoord, hadden graag een aparte tafel gehad. En in de vragenlijst kon je de ‘nee’ ook niet uitleggen. • Door alle berichten in de media over wat misgaat in AZC’s maak ik me zorgen. • Ik ben bang voor negatieve beïnvloeding van de sfeer in Elst. • Ik ben bewust in een klein dorp gaan wonen wegens het dorpsgevoel. Dat kinderen veilig buiten kunnen spelen. Ik zie dat in gevaar komen bij vluchtelingen hier. Ik merkte een verandering in hoe ik als half-Surinaamse gezien werd na de komst van een AZC in een andere stad. Ik wil dat hier niet opnieuw ervaren. • Er komen te veel vluchtelingen Nederland binnen. • De Nederlandse identiteit bestaat o.a. uit opvang van mensen van buitenaf door de eeuwen heen. • Het hoort dat lokale politiek een stem tegen durft te geven. Zoveel gemeentes krijgen het door de strot geduwd. Laten wij als gemeente een tegenstem geven. Vragen

•

Waarom 24/7 beveiliging nodig? Is in onze straat ook niet. Kan best minder, dat zou de kosten voor optie 4 ook drukken. Politie bellen kan altijd.

Gespreksverslagen Uitvoering Spreidingswet

16

Tafel 1 (ronde 2) Datum & tijd: 15 april, 20.30 uur 10 personen + 1 raadslid Gespreksleider: Marleen Schrijver: Ilse Voorkeuren • Spreiden past bij dorpskarakter. • Bij spreiding dan is de sociale controle een groot goed. En het helpt bij integratie. • COA meer verstand en expertise, maar staat verder van gemeente en omgeving af. • Als we spreiden, dan naar rato per kern. En geef een duidelijke einddatum aan! • 1 grote locatie niet in kleine kern: het gaat niet om de ruimte maar om het dragen van de sociale omgeving. o Aanvulling voor een concrete locatie bij 1 centrale opvang: dicht tegen Veenendaal aan, omgeving Veenweg/ Wageningselaan. • Bij spreiden, de gemeente het beheer en daarmee de regie. o Korte lijnen: makkelijker de lokale ondernemers betrekken. o Je wordt dan minder overvallen door besluiten en kunt altijd de raad ter verantwoording roepen. • Als de opvang klaar is dan moeten die woningen gebruikt worden als woningen voor onze ‘eigen’ woningzoekenden. • Géén 110 op Prattenburg! Overige opmerkingen • Volgend jaar een kosten-ravijn-jaar. We ontvangen als gemeenten straks weer minder vanuit de landelijke overheid. Hoe gaan we opvang dan betalen? Is meer belasting dan een optie? Nee. • Veiligheid en overlast zijn punt van zorg. • Zorg voor een veilige locatie is ook zorgen voor een veilige omgeving en wegen: goede verlichting bijvoorbeeld.

o Denk aan de vele incidenten elders. Hoe voorkom je dat? Maak afspraken daarover. • Zinvolle bezigheden voor asielzoekers zijn essentieel. • Er zijn nu veel te weinig woningen voor onze kinderen. Met de opvang van asielzoekers wordt dat nog slechter. Over statushouders wordt gezegd dat 10 weken na het verkrijgen van de status dat zij een woning moeten krijgen. Daar passeert de wet dus onze kinderen. • De duur van opvang wordt steeds opgeschoven. De voorbeelden bij vele andere gemeente zijn er te over. Dat willen we niet. Vragen • Mis inzicht in financiën om keuze te maken. [red: Aangegeven waar het kosten- en batenoverzicht te vinden is].

Gespreksverslagen Uitvoering Spreidingswet

17

Tafel 2 (ronde 2) Datum & tijd: 15 april, 20.30 uur 5 inwoners + 1 raadslid Gespreksleider: Lonneke Schrijver: Cybelle Voorkeur 4 manieren Het algemene beeld is: spreiden. Om diverse redenen. • •

4 van de 5 inwoners hebben een duidelijke ‘nee’-stem. Ze willen geen van de 4 manieren van opvang. Als het moet, dan liever spreiding dan 1 locatie en liever door de gemeente dan door het COA. Omdat: o Kortere lijntjes in en tussen organisatie(s) o Meer draagvlak en dus ook meer vrijwilligers o Meer contact en kennismaking tussen inwoners en asielzoekers o Sneller Nederlands leren

•

De ‘ja’-stem heeft persoonlijk de voorkeur voor 1 opvanglocatie met regie van de gemeente en ervaring van COA. Maar meer doorslaggevend is de minste kans op conflict in het dorp. En dat is spreiding.

•

Spreiding = minste kans op conflict in het dorp.

•

Bij kleine locaties leer je de mensen kennen, en onbekend = onbemind, dus dit geeft meer draagvlak denk ik.

•

Zorg voor veiligheid, ook buiten de locatie, angstige gevoelens serieus nemen: ◦

Dit is voor mij gerelateerd aan de grootte van de kernen, het moet daarbij passend zijn

•

Regie bij de gemeente, niet COA.

•

1 miljoen euro voor de beveiliging van 3 kleine locaties is veel geld.

Overige opmerkingen • Er is grote verontwaardiging over de vragenlijst. Als je ‘nee’ zegt tegen de opvang van vluchtelingen en de vier opties, voelt het alsof je niet meer mee mag doen. • Je moet alleen echte vluchtelingen (uit oorlogsgebieden) opvangen, geen gelukszoekers. En de echte vluchtelingen dan échte kansen geven. • Het is beter om opvang in de regio/ aankomstland te organiseren. Dit geldt ook voor Oekraïners. • Laat mensen snel de taal leren, communicatie is belangrijk. • Mensen met een Moslim-achtergrond hebben hele andere normen en waarden. Vooral als het gaat om vrouwen. Veel vrouwen zijn bang. Dat past niet in Elst. • Huisvesting is al een probleem voor eigen inwoners en vooral jongeren. Daar moet eerst een oplossing voor komen. • De ‘ja’-stem aan tafel deelt goede ervaringen met verschillende AZC’s waar ze is geweest. Dat het er goed georganiseerd, gezellig en ‘leuk’ is. • De andere deelnemers geven aan meer van dit soort positieve verhalen te willen horen. Maar ook de negatieve verhalen te willen delen. • De politie moet zichtbaar zijn. • Er wordt gesproken over ‘gebruik van lokale voorzieningen’. Die zijn er nauwelijks in Elst. En sommige plannen duren al heel lang en komen niet van de grond, zoals Centrumplan Elst of een buurthuis of kroeg voor de jeugd. Maak daar eerst werk van.

• Het dorp zou moeten profiteren van de voorzieningen, maar ik zie dat nog niet zo snel gebeuren. Vragen

Gespreksverslagen Uitvoering Spreidingswet

18

•

Het schrikbeeld is Ter Apel. Zijn er goede voorbeelden van plekken waar het wél goed loopt? Want ik ken ze niet.

• • •

Kunnen we ook nee zeggen tegen Den Haag? Hoeveel kost 1 opvangplek? Als we als gemeente er voor kiezen, gaat mijn belasting dan omhoog?

Gespreksverslagen Uitvoering Spreidingswet

19

Tafel 3 (ronde 2) Datum & tijd: 15 april, 20.30 uur 8 inwoners + 1 raadslid Gespreksleider: Marieke Schrijver: Willem Voorkeur 4 manieren • Zorg voor spreiding over de gemeente en laat het COA ook eens vertellen hoe of wat. • Als het eenmaal over de locatie gaat, laat het dan kleinschalig zijn en zorg voor nauw contact met het COA. • Liefst zo klein mogelijke locaties, over de kernen gespreid. • Voorkeur voor beheersbaar houden (regie) in tijd, bij de gemeente. Niet te lang. • Ik heb een voorkeur voor gemeentelijk beheer als je het financieel rond krijgt en ook omdat je het dan eventueel eerder kan beëindigen. • Kijk bij de optie voor verspreiden over meerdere locaties wel kritisch naar beveiligingskosten, je kan altijd nog opschalen mocht het nodig zijn, afschalen ligt ingewikkelder. • Ik heb geen voorkeur, ik wil dat het niet wordt gedaan. De gemeente Oldenbroek weigert de Spreidingswet uit te voeren, dit zou de raad hier ook moeten beslissen. ◦ Iemand reageert: Dan kan het Rijk hier wel nog een plek aanwijzen. Overige opmerkingen • Spreidingswet is voor nu een feit. • Vorig jaar heeft 80% van de stemgerechtigde Elstenaren gezegd: 'Den Haag, gooi het niet over de schutting'. En er is niks veranderd. • Er zijn zorgen over hoe verschillende standpunten in de openbare ruimte zichtbaar zijn via spandoeken.

Wat voor de één vrijheid van meningsuiting is, is voor de ander intimiderend. • Bij het bekostigen kan de gemeente kijken naar btw-compensatieregelingen vanuit het Rijk. Vragen • Kan er ook een toelichting komen vanuit het COA? Ik heb vragen zoals: Wat gebeurt er op een opvanglocatie? En wat is er nou het meest beheersbaar qua aantal locaties? • Hoe zijn ervaringen met en zonder spreiding bij andere gemeenten? Worden deze ervaringen met elkaar uitgewisseld? • Hoeveel mensen stromen uit de asielopvang naar huisvesting (in onze gemeente) door? Ik heb namelijk zorgen over de integratie van islamitische vluchtelingen binnen deze vooral christelijke regio.

Gespreksverslagen Uitvoering Spreidingswet

20

De ‘nee’-stem Tijdens de bijeenkomst in Elst was er ook de behoefte van een aantal aanwezigen om te laten weten tegen elke vorm van asielopvang in de gemeente Rhenen te zijn en dus tegen het uitvoeren van de Spreidingswet. Inwoners hadden de mogelijkheid om op een post-it aan te geven, al dan niet met een uitleg waarom ze tegen asielopvang in de gemeente Rhenen zijn. Ook was het mogelijk aan te schuiven aan de gesprekstafels. Er is op de post-its in totaal (ronde 1 en ronde 2 samengenomen, in totaal waren er die avond 110 inwoners aanwezig) 45 x ‘nee’ gezet. Een aantal inwoners heeft een reden opgegeven voor hun tegengeluid: • Het gebrek aan garanties op het gebied van veiligheid wordt het meest genoemd; • Ook het geringe voorzieningenniveau van Elst wordt een aantal keer opgeschreven; • Het is een landelijk vraagstuk en niet aan de gemeente om dit probleem op te lossen; • De lange duur van 10 jaar die wordt genoemd; • De kosten.

Gespreksverslagen Uitvoering Spreidingswet

21

5. Verslag Rhenen Algemeen beeld Rhenen In Rhenen is het beeld genuanceerd, met enerzijds bereidheid tot opvang en anderzijds stevige zorgen over veiligheid, woningnood en kosten. Inwoners benadrukken het belang van integratie, contact en menswaardige opvang, waarbij zowel kleinschalige als centrale oplossingen worden overwogen en regie door de gemeente en het COA (of een mengvorm daarvan) Veiligheid, samenstelling van de groep (met name verhouding mannen/vrouwen) en garanties over de duur van opvang zijn terugkerende aandachtspunten. Daarnaast leeft sterk het gevoel dat opvang niet ten koste mag gaan van kansen voor eigen inwoners, met name op de woningmarkt.

Tafel 1 (ronde 1) Datum & tijd: 16, april, 18.30 uur 8 inwoners + raadslid Gespreksleider: Lonneke Schrijver: Ilse Voorkeuren •

Wij willen invloed op wie er komen. o

De instroom van alleenreizende mannen is groot. Voor de integratie werkt dat niet goed. Graag met COA in gesprek over verdeling van ‘soorten’ asielzoekers.

o •

Zo kort mogelijk, met garantie dat de duur niet verlengd wordt

COA en gemeente moeten samenwerken. o

De gemeente heeft dan de regie en het COA de expertise.

o

De gemeente is dan ook het aanspreekpunt voor inwoners, bekend. ▪

Inzet sociaal netwerk

•

Zorg snel voor arbeidsparticipatie, dat verbetert de integratie.

•

Liever geen opvang óf opvang met garantie op tijdsduur van opvang.

•

Bij 1 locatie COA, bij spreiden dan de gemeente (liefst in samenwerking met COA).

Veiligheid •

De hoeveelheid aan mannelijke asielzoekers is groot en vergroot ook het gevoel van onveiligheid. Zij hebben andere normen en waarden, zeker ten opzichte van vrouwen en meisjes. Daarom is invloed op wie er komen noodzakelijk.

•

Er zijn te veel voorbeelden waar het fout gaat qua veiligheid en qua belofte van opvang duur.

•

Zorg voor nuttige dagbesteding dat helpt bij veiligheid en integratie.

•

Veiligheidsmaatregelen moeten duidelijk zijn, voordat de opvang opengaat.

Andere opmerkingen •

Huisvesting voor eigen kinderen is heel belangrijk. De jongeren van nu hebben geen zicht op een eigen woning.

•

Asielzoeker moet ook bij begin aangeven wat zij fijn vinden.

•

Ik zou meer transparant in beeld willen wat de kosten en baten zijn. Wie gaat dit betalen. Hoe gaan we dit betalen?

•

Snel Nederlands leren

Gespreksverslagen Uitvoering Spreidingswet

22

•

De kosten van opvangplekken spreiden zijn hoog. Is dit nog verantwoord? Wat gaat dat miljoen per inwoner kosten? Globale berekening is € 50,- per inwoner van de gemeente Rhenen klopt dat? Voor de één is dit prima te doen, voor de ander is het echt (te) veel geld.

•

De hoeveelheid asielzoekers stopt niet na 5 of 10 jaar van opvang die nu worden gesteld. Dat betekent dat we na die 5/10 jaar hier weer zitten. De termijn wordt dan gewoon opgeschoven. Wie kan ons garanties geven dat de opvangplekken dan ook echt stoppen en worden ingezet voor de eigen inwoners.

Gespreksverslagen Uitvoering Spreidingswet

23

Tafel 2 (ronde 1) Datum & tijd: 16, april, 18.30 uur 6 inwoners + 1 raadslid Gespreksleider: Marieke Schrijver: Claudia Voorkeur 4 manieren • • • • •

Voorkeur: is lastig. Dilemma. Wel: vorm met zoveel mogelijk regie als gemeente -> 3 locaties, uitvoering gemeente 1/3, 1/3, 1/3 Voorkeur: 3 kleine, eerlijk verdeeld. Kleine locaties = minder groepsvorming. In eigen beheer. Eigen regie houden. 110 is te veel. 2 kleine locaties, met maximaal 20 bewoners en de rest in Rhenen. Voor menselijke opvang, maar ook maximale veiligheid en grote ontzorging van de gemeente: ◦ Bijvoorbeeld overal camera's ◦

Surveillance politie

◦ ◦

Zorg dat wijkagent goed bereikbaar is 24/7 beveiliging op locatie

Mag geld kosten. • •

• •

Voorkeur voor 1 locatie, dan is veiligheid beter te organiseren. Betaald door COA = beter. Of een mengvorm waarbij COA + Gemeente samenwerken. Voorkeur: regie gemeente, 1 grote locatie (in Rhenen). Want: o Indien je zou spreiden naar rato over de kernen, zou Rhenen 77 mensen opvangen. Het verschil met 110 is dan niet heel groot. o De vrijwilligersorganisaties in Rhenen zijn groot genoeg om dit aantal aan te kunnen; er zijn ook veel actieve en potentiële vrijwilligers die klaarstaan om deze mensen te helpen o Gemeente in regie betekent meer in contact met omgeving en koppeling aan het lokale netwerk. COA is vaak tekort geschoten in de kwaliteit van de opvang, ik verwacht een humanere opvang van de gemeente. o Zorg ook voor professionele hulp! Rhenen kan dit van alle kernen het best aan. Er zijn bestaande netwerken. En genoeg plekken te bedenken. Zorg dat asielzoekers kunnen meedoen. Dus niet aan de rand van de gemeente opvangen.

Overige opmerkingen •

• • • • • • • • •

Welke manier je ook kiest, het meest belangrijk = veiligheid. Dat zijn de zorgen in de maatschappij. Dit hangt nauw samen met de samenstelling van de opgevangen vluchtelingen. Probeer dit te sturen. Veel vluchtelingen zijn huisvaders [mannen met een gezin, red]. Wel vaak getraumatiseerd want ze hebben vreselijke dingen meegemaakt. Daarom: opvang goed regelen. Het is belangrijk om te zorgen voor opvang voor mensen in oorlogssituaties. Los van welke manier het wordt: hoe humaner de opvang, hoe minder excessen. Voorkom dat ze van AZC naar AZC moeten. Als gemeenschap is het nodig om de dialoog te voeren, begrip voor elkaar te hebben. Er zijn veel vrijwilligers in Rhenen. Juist ook bij de plaatselijke kerken. Wel opvang, maar geen woningen voor inwoners. En Rhenen is al volgebouwd, tegen het bos aan. Uitbreiden kan haast niet. Dus waar laat je deze mensen? De doorstroom [op de woningmarkt, red] loopt vast. Vrees dat het "ophoopt". Gevoel: overheid is niet betrouwbaar. Gaat niet overal goed, overheid doet dan te weinig.

Gespreksverslagen Uitvoering Spreidingswet

24

•

Zorgen om veiligheid van vrouwen op straat.

Vragen

•

Zijn er voorbeelden van locaties met incidenten, maar ook waar het heel goed gaat?

Gespreksverslagen Uitvoering Spreidingswet

25

Tafel 1 (ronde 2) Datum & tijd: 16, april, 20.30 uur 7 inwoners + 2 raadsleden Gespreksleider: Marieke Schrijver: Claudia Voorkeur 4 manieren

•

Voorkeur: 1 grote locatie door COA OF gemeente. Beste manier om goed te regelen. Kost het minst, dat is voor mij een belangrijk argument. COA heeft veel ervaring, maar dat de gemeente regie heeft spreekt meer aan. Een combinatie mogelijk? 3 kleine = duurder en dit gaat ten koste van andere voorzieningen in de gemeente, dus niet doen.

•

Niet eens met punt dat beheer COA zou leiden tot minder samenwerking lokale netwerken. Daar zit juist veel ervaring want er zijn veel vrijwilligers actief bij COA.

•

Ik heb geen voorkeurscenario. Een afweging is dat op 1 locatie alles bij elkaar is, dat lijkt me prettig voor bewoners.

• •

Mijn voorkeur: 1 grote locatie door COA. Vanwege de kosten.

•

Kleinere locaties heeft mijn voorkeur. Want te veel mensen bij elkaar is lastig. Hoe voelen mensen zich op een grote locatie? Kleinere is bewezen beter voor het welbevinden. Want meer contact, laagdrempelig.

• •

Hoe kleiner de locatie, hoe meer mogelijkheid tot rust.

•

3 locaties. Benadering vanuit bevolking Rhenen is makkelijker te organiseren. Integratie is belangrijk. Praat met elkaar, wissel ervaringen uit. Financiële consequenties maken niet uit.

•

1 grote, COA. Alles bij elkaar. Kan aan de rand van Rhenen (misschien met busverbinding / bij industriegebied)

•

Belangrijk waar opvang staat, hoe die plek is: geen mensonterende opvang. Organiseer een plek die privacy en rust geeft. Verlies dit niet uit het oog.

•

Laat het COA het organiseren, dat ontlast de gemeente. Onderschat niet wat het betekent om dit te organiseren. Ervaring van begeleiding is bij COA. Ook met betrekking tot contact leggen lokale netwerken.

Mijn voorkeur 1 grote locatie. Dan is er schaalvoordeel, dat is beter te organiseren. Efficiënt. Met misschien een voorkeur voor de gemeente die regelt, maar ik twijfel.

Op kleine locaties meer kans dat groepen met een wij-cultuur naar elkaar omzien en elkaar op de rit houden. Dus minder beveiliging nodig. Er is persoonlijk contact. Elkaar kennen.

Overige opmerkingen • • • • •

Zo zwaar inzetten op beveiliging vooraf geeft een bepaald gevoel. Roept iets op. Onprettig. Begin met minder beveiliging. Opschalen als nodig. Beveiliging = soort conciërge. Idee voor locatie: oude ALDI-terrein. Midden in de stad - kleine locatie optie. Fijn dat iedereen hiermee lijkt te willen werken aan een asielopvang.

Vragen

•

Wat zijn de financiële consequenties als het Rijk de locatie oplegt?

Gespreksverslagen Uitvoering Spreidingswet

26

Tafel 2 (ronde 2) Datum & tijd: 16, april, 20.30 uur 12 inwoners + 1 raadslid Gespreksleider: Lonneke Schrijver: Jantien Voorkeur 4 manieren

• •

Ik weet het nu nog niet, ik heb meer kennis nodig om een voorkeur uit te spreken.

•

Deze vraag gaat ook op voor veiligheid: is dat verschillend bij 1 of 3 plekken? Zijn daar gegevens of ervaringen over?

•

Bij spreiden moeten asielzoekers reizen, dat is een nadeel voor de asielzoeker en de integratie. Iemand reageert: maar soms is het niet ver! Hangt van de locatie af.

•

Rhenen kan veel aan, veel menskracht, vrijwilligers. Regie van gemeente hierbij is wenselijker dan groot COA. Maar: de inwoners moeten ook hun steentje bijdragen, niet alleen actie vanuit de gemeente. Betrek asielzoekers bij bijvoorbeeld vrijwilligerswerk in Kwintelooijen of werk bij lokale ondernemers.

• • •

1 locatie = efficiënter, minder risico's.

•

De aard van de locatie is nog niet duidelijk. Welke opties zijn er? Wat is reëel? Want plekken vinden voor ‘gewone’ woningen is ook al lastig.

•

Als de gemeente het doet, is het dan wel beter? Kan de gemeente dit wel aan? Er is nog geen kennis + ervaring. Zou daarom een mengvorm mogelijk zijn?

•

Rhenen is maar een kleine gemeente. Heeft de gemeente de regie, dan wordt tijd door ambtenaren bijvoorbeeld niet besteed aan de woningbouwopgave. Dat is echt een probleem.

•

Het gaat nu de hele tijd over 1 of 3 locaties. Maar misschien is 2 locaties ook wel een goede optie. Houd het vizier open.

Welk scenario dient als beste de sociale cohesie & integratie? Dat moet de belangrijkste afweging zijn. De kosten komen (snel) daarna. Ga hier nu mee aan de slag door bijvoorbeeld een inventarisatie bij andere gemeentes: welke ervaringen hebben zij met de verschillende vormen van opvang? Plus start nu met in kaart brengen welke personen, organisaties en bedrijven een rol willen hebben in het laten participeren van AZC-bewoners aan de samenleving.

Is 110 nu veel of weinig? Als je het verdeeld is 40 misschien toch veel! De aard van de locaties samen is ook belangrijk; wat heeft het voor uitstraling? Zijn het fijne plekken om te verblijven?

Overige opmerkingen

•

Er moet snel duidelijkheid komen voor asielzoekers. Want wachten en onzekerheid werkt rottig gedrag in de hand. Je moet dit voorkomen, met handhaven ben je te laat, dat moet je niet willen. Daar hoort ook hulp voor trauma bij.

•

En: zorg dat asielzoekers niet worden overgeplaatst, dit geeft onrust voor de asielzoeker en de omgeving.

•

De ervaring is ook dat een AZC dat er een tijdje is, vaak meevalt bij omwonenden. Dat er geen of nauwelijks gedoe is.

•

Veiligheid: heeft de gemeente + politie nu wel de veiligheid onder controle, ik ken verhalen van jonge meiden die nu al niet in de avond langs de AH durven te lopen. Hoe moet dat straks dan?

•

Diversiteit = belangrijk, in een woonwijk maar ook in een AZC. Dit is weer preventie, en dus veiligheid. Dit aangeven bij COA. En ook: niet te veel wisselingen. Dat staat integratie in de weg.

Gespreksverslagen Uitvoering Spreidingswet

27

•

110 jonge mannen is niet wenselijk. Kun je door het type locatie dat je neerzet een mix 'uitlokken'?

•

Zorg: statushouders zouden later in de buurt/regio moeten blijven van het AZC, dat is beter voor de integratie.

•

Nu 110 plekken voor asielzoekers, hoe staat het met 110 woonplekken voor lokale starters? Het is niet in evenwicht.

Vragen

• • • •

Wat doen we met de groep die zich ongewenst gedraagt? Zijn er goede ervaringen van andere gemeentes die de regie voeren? Is er sprake van passend toewijzen (sociale huursector) door COA? Heeft het college al in beeld welke bestaande gebouwen op Rhenens grondgebied die na besluitvorming snel geschikt gemaakt kunnen worden?

Gespreksverslagen Uitvoering Spreidingswet

28