Concept Presentatie - Volkshuisvestingsprogramma
Tekst van het document
Volkshuisvestingsprogramma Rhenen Commissie Samenleving - 4 december 2024
Bespreekpunten • • • • • • •
Voorstellen Waarom nú een volkshuisvestingsprogramma Proces Verschil woonvisie/woonzorgvisie en volkshuisvestingsprogramma Belangrijkste opgaven: Ontwikkelingen en cijfers Dilemma’s: In gesprek Afronding
2
Waarom nu een Volkshuisvestingsprogramma •
Huidig beleid (visie en uitvoeringsprogramma) dateert uit 2017 (actualisatie 2021)
•
Er is een hoop gebeurd sinds 2021
•
Eerder dit jaar evalueerde de gemeente het beleid (zie evaluatienotitie)
•
Conclusie evaluatie: Actualisatie beleid is nodig
•
De Wet versterking regie volkshuisvesting stelt Volkshuisvestingsprogramma verplicht.
•
Aanbeveling uit de actualisatie – Sorteer hierop voor -
Volkshuisvestingsprogramma vervangt de woonvisie en woonzorgvisie Hiermee sluit de gemeente aan op het traject Samen bouwen aan wonen met zorg en welzijn Geeft ook invulling aan afsprakenkader ouderenhuisvesting Regio foodvalley
3
Proces Kernopgaven in beeld (September - Oktober)
• Kernopgaven wonen, welzijn en zorg • Infographic
• Projectgroep • College
Stip op de horizon (November - Januari)
• Stip op de horizon (concept visie op hoofdlijnen) • Definitieve visie op hoofdlijnen
• • • • •
Stakeholderbijeenkomst Bijeenkomst met belangengroepen (ntb) Raadscommissie (vandaag) Projectgroep College
Uitvoeringsagenda (Februari- Maart)
• Opstellen concept uitvoeringsagenda • Instrumenten • Uitvoeringsagenda • Toetsingskader • Definitieve uitvoeringsagenda
• • • • •
Afstemmen externe partners Werkbijeenkomst (intern) Projectgroep Externe/interne ronde feedback Vaststelling (college en gemeenteraad)
4
Woonvisie/woonzorgvisie vs Volkshuisvestingsprogramma Wettelijke eisen woonvisie/woonzorgvisie
Wettelijke eisen volkshuisvestingsprogramma:
•
•
Geen… Deze is vormvrij
•
Een beschrijving van: Omvang en samenstelling van de woningvoorraad Actuele en verwachte woonbehoefte Woonbehoefte voor aandachtsgroepen en ouderen Beleid voor: Plannen en locaties voor nieuwbouw Aantal te realiseren woningen (waarvan 30% sociaal; 36% middelduur, én ouderen) Overige maatregelen om in de woonbehoefte te voorzien Ontwikkeling bestaande woningvoorraad Leefbaarheid, sociale samenhang, kwaliteit van de ruimte en bereikbaarheid Beleid voor woongerelateerde zorg- en ondersteuningsbehoefte 5
Eerste resultaten Van analyse naar opgave
Woningvoorraad • • • • • •
Aantal woningen (2024): 8.404 Groei woningvoorraad (2018-2024): +370 Veel grondgebonden koopwoningen. Relatief groot aandeel sociale huur Relatief veel woningen gebouwd tussen 1945-1970. Ongeveer 25% van de woningen heeft een energielabel van D of lager.
Eigendom
Woningtype
% Rhenen
% Regio Foodvalley
Koop
Eengezins Meergezins Totaal Eengezins Meergezins Totaal Eengezins Meergezins Totaal
60% 7% 67% 3% 1% 4% 17% 11% 28%
58% 9% 67% 3% 3% 6% 11% 9% 20%
Vrijesectorhuur
Sociale huur
7
Leefbaarheid •
De leefbaarheid staat er goed voor in Rhenen. Enkele gebieden in Rhenen (kern) en Elst vragen aandacht
8
Woningvoorraad: Belangrijkste vraagstukken • Zorgen dat de woningen gebouwd tussen 1945-2000 ook goede staat blijven. • EFG label woningen uitfaseren. Met name het centrum van Elst en Rhenen (kern) vraagt aandacht. • Mogelijk op enkele specifieke locaties werken aan leefbaarheid en vitaliteit 9
Groei – Verwachte ontwikkelingen •
Doelgroepen
Regionaal woningbehoefteonderzoek laat zien dat in alle scenario’s Rhenen in ieder geval tot 2035 blijft groeien (550-1.150 woningen)
•
Het aantal alleenstaanden en stellen blijft toenemen (Vooral jong en oud).
Alleenstaanden en stellen tot 35 jaar Gezinnen Alleenstaanden en stellen 35-55 jaar Alleenstaanden en stellen 55-75 jaar Alleenstaanden en stellen 75 jaar en ouder Overig Totaal
•
De woningvoorraad is hier nog niet op voorbereid.
Geschiktheid woningvoorraad
•
Rhenen heeft relatief de oudste bevolking van de regio Foodvalley. 23% is 65+. In de regio 18%
•
Relatief veel woningen
•
Weinig nultreden, geclusterde zorggeschikte woningen.
grondgebonden
gezinsen
Geschikt Geschikt te maken Niet geschikt
Verstedelijkingsstrategie
Primos2023 + inlopen tekort
Aanvullende wens provincie
+140
+205
+285
+50
+145
+250
+50
+95
+145
+25
+85
+145
+285
+300
+310
-4 +550
-5 +820
-5 +1.135
Rhenen 22% 31% 47%
Veenendaal (Voorbeeld) 36% 48% 16% 10
Groei – Verwachte ontwikkelingen •
•
•
•
Lokaal vooral vraag naar betaalbare (sociale) huur en middenhuur appartementen. Er is weinig behoefte aan grondgebonden (koop) woningen.
nieuwe
Enkel als de gemeente het woningtekort wil inlopen of gaat bouwen voor regionale groei, is een diverser palet aan woningen nodig.
Scenario 1 Type Sociale huur Middenhuur Dure huur Betaalbare koop (tot €390.000) Dure koop (vanaf €390.000) Grondgebonden Appartement zonder lift Nultreden
Totalen
Let op: dit model gaat uit van bouwen voor doorstroom. Dit verklaart in scenario 1 waarom er geen betaalbare koop nodig is.
Scenario 2
Scenario 3
+++ ++ +
Primos2023 + inlopen tekort +++ ++ +
Aanvullende wens provincie ++++ ++ +
-
+
++
-
+
++
++ ++++ +550
+ ++ ++++ +820
+++ ++ ++++ +1.135
Verstedelijkingsstrategie
- = Geen behoefte + = 1-100 woningen ++ = 101-200 woningen +++ = 201-500 woningen ++++ = 500+ woningen 11
Groei: Belangrijkste vraagstukken •
Plancapaciteit qua aantallen in lijn brengen met het groeiscenario
•
Keuzes maken voor wie de gemeente de komende periode wil bouwen -
•
Zorgen voor meer sociale en middeldurehuur woningen in het programma? Zorgen voor voldoende nultreden, geclusterde en zorggeschikte woningen in het programma (Afsprakenkader ouderenhuisvesting regio Foodvalley)
De plancapaciteit kwalitatief bijsturen op de gemaakte keuzes -
Mogelijk: afschalen plannen die niet meer voldoen aan behoefte Zoeken aanvullende plannen waar we op in kunnen zetten? Bestaande voorraad ook beter benutten (splitsen/optoppen)? 12
Ouderen (65+) •
Het aantal ouderen (65+) neemt toe (+32% richting 2040).
•
Het aantal ouderen (85+) groeit nog sneller (+60% richting 2040).
•
Kijkend naar huishoudens: In 2040 is 41% van de huishoudens 65+ (nu 34%) en 8% 85+ (nu 5%)
•
Het overgrote deel van de ouderen blijft thuis wonen in de eigen woning.
•
Vraag naar zorg- en ondersteuning groeit. De opgave is indicatief: - Behoefte aan zorg op afroep (bijv. wijkverpleging): t/m 2030 +80, tot 2040 +180 - Vraag naar Verpleegzorg thuis: t/m 2030 ongeveer +60 - Vraag naar (gemengd) geclusterd wonen: t/m 2030 +80-115.
•
De regio heeft over deze indicatieve opgave afspraken gemaakt in het Afsprakenkader Ouderenhuisvesting.
•
Traject Samen bouwen aan wonen welzijn en zorg werkt aan het aanwijzen van 1 of 2 locaties voor geclusterd/zorggeschikt wonen. - Dit is niet voldoende om in de behoefte te voorzien
13
Senioren: Belangrijkste vraagstukken •
Zorgen voor meer nultredenwoningen in de woningvoorraad? - Bepalen waar deze woningen moeten staan (welke voorzieningen zijn belangrijk?) - Inschatten welk deel we opvangen via nieuwbouw en welk deel door het transformeren van bestaande woningen - Doorstroom stimuleren
•
De twee locaties uit het traject Bouwen aan wonen met welzijn en zorg zijn niet voldoende om in de totale behoefte te voorzien: - Aanvullende geschikte plekken bepalen om geclusterd en zorggeschikt wonen te realiseren (bestaand/nieuwbouw)
•
Ervoor zorgen dat zorg- en ondersteuning ook beschikbaar blijft richting de toekomst (met oog op kosten en personeelstekorten) - Toewijzen zorggeschikte woningen - Afspraken met zorgaanbieders over beschikbaarheid van zorg ook in de toekomst o Indien dit niet mogelijk is alternatieve scenario’s verkennen. 14
Aandachtsgroepen (ETVI) Type woning
Een sociale huurwoning. • Mogelijk met enige zorg of ondersteuning • Betaalbaar (<€650,43)
Doelgroep Mensen die uitstromen uit intramurale instellingen • BW/GGZ, VO, MO, Jeugdzorg met verblijf, detentie, forensische zorg Dakloze of dreigend dakloze mensen**
Indicatieve behoefte
25-65 woningen per jaar*
*De gemeente gaat afspraken maken met de regio over de daadwerkelijke opgave en verdeling
Stoppende sekswerkers Statushouders
**aantal dakloze of dreigend dakloze mensen is niet bekend
Mantelzorgers of ontvangers
Een geclusterde gespikkelde of beschermde woonvorm
Mensen met een lichamelijke of verstandelijke beperking Mensen met een psychische kwetsbaarheid
Arbeidsmigranten
Een specifieke woningen
Studenten
Woonwagenbewoners
Vraag en aanbod lijken in balans*. *De gemeente gaat afspraken maken met de regio over de daadwerkelijke opgave De gemeente gaat afspraken maken met de regio over de daadwerkelijke opgave Er lijkt geen directe opgave te zijn
Ongeveer 6 plekken 15
Aandachtsgroepen: Belangrijkste opgaven •
Regionaal afspraken maken over de daadwerkelijke huisvestingsopgave voor deze groepen.
•
Zorgen dat jaarlijks voldoende (betaalbare) sociale huurwoningen beschikbaar komen - Met oog voor de regulier woningzoekende
•
Zorgen dat het aanbod VG ook toekomstbestendig is met oog voor de veranderende behoeften van de doelgroep.
•
Dakloosheid waar mogelijk voorkomen.
•
Invullen randvoorwaarden voor goede huisvesting voor deze doelgroepen? - Denk aan leefbaarheid- en acceptatievraagstukken 16
In gesprek Dilemma’s
Gesprek Instructies •
Hieronder leggen we u enkele dilemma’s voor.
•
Voor elk dilemma werkten we twee oplossingsrichtingen en hun consequenties uit. •
Dit deden we in extremen.
•
De werkelijkheid zal zich ergens tussen deze twee extremen voltrkken
•
U hoeft dan ook nu geen keuze te maken tussen deze twee opties.
•
Wel vragen we u: Kijkend naar Rhenen; waar zou u het zwaartepunt leggen tussen deze twee uitersten?
Dilemma 1: Groei Hoe sturen we op het nieuwbouwprogramma? 1: We richten het nieuwbouwprogramma vooral in op de eigen (lokale) behoefte
2. We maken ook ruimte voor de regionale vraag in het nieuwbouwprogramma
Consequenties:
Consequenties:
• Vooral kleinere (sociale en middenhuur) woningen realiseren voor alleenstaanden en stellen.
• Een gemixt programma realiseren met appartementen en nultredenwoningen
• Extra inzetten op doorstroom om gezinswoningen vrij te spelen.
• Nieuwbouwprogramma niet altijd in lijn met de lokale vraag vanuit de gemeente
• Vanuit de regio neemt de vraag en de druk toch toe. Dit zorgt mogelijk voor verdringing.
• Nieuwe impuls en draagvlak voor voorzieningen vanuit gezinnen en jonge stellen die zich vestigen
• Vitaliteit kernen komt mogelijk onder druk (scholen, supermarkten etc.) vanwege gebrek aan instroom jonge gezinnen en stellen.
• Verdringing wordt zoveel mogelijk voorkomen. Er wordt immers ook gebouwd voor de regionale vraag
Dilemma 2: Doorstroom Wanneer stimuleren we woningaanpassing en wanneer verhuizen? 1: We werken ten allen tijde mee (ook financieel) aan het aanpassen van woningen
2. We werken alleen financieel mee onder strikte voorwaarden Consequenties:
Consequenties:
• Minder keuzevrijheid
• Mensen houden maximaal grip op het passend maken van de huidige woning → verhuizing kan worden voorkomen
• Als mensen hun huidige woning passend willen maken, moeten zij kosten dragen.
• Maximale claim op het budget voor woningaanpassingen • Vereenzaming ligt op de loer, met name op latere leeftijd • Doorstroom komt minder op gang.
• Lagere kosten voor Wmowoningaanpassingen • Meer doorstroom naar geclusterd wonen • kan eenzaamheid voorkomen
• efficiëntere zorgverlening • meer kansen voor starters
Dilemma 3: Diversiteit van de woningvoorraad In welke mate zet de gemeente in op diversiteit in de woningvoorraad? 1: Enkel bij nieuwbouw Consequenties: • Huidige woonmilieus blijven goeddeels hetzelfde. • Gemixte wijken zullen vooral in nieuwbouwwijken of rondom inbreidingslocaties ontstaan. • Mogelijk clustering van bepaalde doelgroepen in enkele wijken → extra inzet op leefbaarheid
2. We zetten overal in op een diverse woningvoorraad Consequenties: • Beter benutten van de huidige voorraad voor de vraag • Diversere woonmilieus, ook in bestaande wijken • Meer ruimte voor doelgroepen in alle wijken • Vraagt veel aandacht van de gemeente (gesprekken met bewoners/ ontwikkelaars) • Inzetten van aanvullend instrumentarium (splitsen, samenvoegen etc.)
Dilemma 4: Beschermd Wonen Moeten in Rhenen Beschermde Woonvormen beschikbaar zijn? 1: We maken gebruik van het woon- en zorgaanbod in regio / centrumgemeente Ede
2. We vinden spreiding over regio belangrijk zodat (ook) kan worden voorzien in de lokale vraag naar beschermde woonvormen
Consequenties:
Consequenties:
• Het aanbod bevindt zich vooral in Ede. Doordat de vraag in één plaats is geconcentreerd, is ook het een zorgaanbod efficiënt te organiseren;
• Inwoners van Rhenen hoeven niet te verhuizen naar een andere plaats in de regio;
• We vinden het aanvaardbaar dat inwoners van Rhenen, die behoefte hebben aan een beschermd woonomgeving, moeten verhuizen naar Ede.
• Inwoners van de regio – en bij beschikbaarheid ook van buiten de regio – kunnen in Rhenen gebruik maken van Beschermd Wonen; • Het zorg- en ondersteuningsaanbod moet zijn afgestemd op de lokale vraag. Meer aanbod Beschermd Wonen vergroot de vraag naar andere vormen van ondersteuning.