Collegevoorstel vervolg Welzijn (juni 24)

Bestuurlijk voorstel college Datum Behandelaar Zaaknummer Portefeuillehouder Besluitvormend orgaan Publicatieniveau Onderwerp

: : : : : : :

23 april 2024 Baukje Reynders en Inge Veenman 1166185 Dick Poortinga College Rhenen Openbaar Vervolg Welzijn

Voorstel Het college besluit: 1. kennis te nemen van de bijlage ‘Afweging scenario’s Welzijn’; 2. akkoord te gaan met het verstrekken van subsidies voor de welzijnsdiensten voor (kwetsbare) jongeren, volwassenen en ouderen per 1 januari 2026.

Aanleiding/ korte voorgeschiedenis Het huidige contract met Welzijn Mozaïek (ambulant jongerenwerk, accommodatie gebonden jongerenwerk/ Talenthouses, jongerenparticipatie en preventie) loopt tot 1 januari 2026. Het contract voor project de Steiger (voor kwetsbare volwassenen), eveneens uitgevoerd door Mozaïek Welzijn, loopt tot 1 januari 2026. De contracten voor Welzijn Rivierstroom (welzijn voor volwassenen en ouderen, opbouwwerk, vrijwilligersondersteuning, mantelzorg) lopen tot 1 januari 2025, met een verlengingsoptie van 2 keer 1 jaar kan het contract verlengd worden tot uiterlijk 1 januari 2027. Het integraal samenwerken van de verschillende welzijnsdiensten (voor jeugd, volwassenen en ouderen) kan verbeterd worden. Zodat het bevorderen van het welzijn van kwetsbare inwoners, ongeacht de leeftijd, beter geborgd is. De eigenheid van de 3 kernen in de gemeente en de behoeftes van de inwoners zijn leidend in de aanpak. Naast welzijnsdiensten, kunnen dit ook andere activiteiten zijn zoals sport & bewegen. Waarin de samenwerking tussen verschillende organisaties in het sociaal domein vanzelfsprekend is en effectiever bijdraagt aan het verbeteren van het welzijn van de (kwetsbare) inwoners en het versterken van de sociale basis. Dit draagt bij aan de beweging die we als gemeente maken van zorg naar welzijn en gezondheid.

Goede voorbeelden van deze beweging zijn de collectieve sociale basisvoorzieningen Talenthouses en werkplaats de Steiger. In de kinderschoenen staat het voorbeeld van integrale samenwerking door de beide welzijnsorganisaties, Sportservice Rhenen en de cultuurcoach, in het straathuisje van de Dr. Wallerstraat. Aangezien de huidige contracten met de beide welzijnsorganisaties aflopend zijn, is het zaak om tijdig voor een passend vervolgscenario te kiezen. Een scenario wat past bij de landelijke en lokale ontwikkelingen in het sociaal domein. Een scenario wat past bij de Rhenense principes. In de bijlage ‘Afweging scenario’s Welzijn’ staan drie mogelijke scenario’s inhoudelijk uitgewerkt en getoetst aan criteria. Hierin staat zowel een scenario voor subsidie als twee scenario’s voor aanbesteding uitgewerkt. De inhoud van deze scenario’s zijn mede tot stand gekomen op basis van werkbezoeken en collegiale consultatie bij de omliggende gemeenten Utrecht en Wageningen. Beiden zijn verder gevorderd in de integrale aanpak van welzijnsdiensten en het sociaal domein.

1

Na inhoudelijke weging van de toetsingscriteria, adviseren we om te kiezen voor scenario 1: het beschikbaar stellen van subsidies voor de uitvoering van de welzijnsdiensten. De ingangsdatum voor het beschikbaar stellen van deze subsidies is 1 januari 2026. De, nog op te stellen, subsidieregelingen voor de welzijnsdiensten (voor jongeren, volwassenen en ouderen) zullen in 2025 openbaar gepubliceerd worden. Zowel de huidige contractpartners voor Welzijn als geïnteresseerde partijen kunnen een aanspraak maken op de subsidieregelingen. Daartoe dit collegevoorstel. Kaders Subsidie De Algemene Subsidieverordening Rhenen 2019 en de nog op te stellen subsidieregelingen voor de welzijnsdiensten (die per januari 2026 in werking gaan), zijn de wettelijke grondslag. Verder is de Algemene wet bestuursrecht van toepassing. Aanbestedingswet Op de huidige lopende contracten is de aanbestedingswet 2012 nog van toepassing. Indien niet wordt gekozen voor subsidiëring, dienen de opdrachten voor het uitvoeren van de welzijnsdiensten voor 1 januari 2026 rechtmatig te zijn aanbesteed. Beoogd effect Met dit voorstel willen we toewerken naar een flexibele en meer integrale aanpak van welzijnswerk, waarbij samenwerking tussen verschillende partijen een voorwaarde is. Hiermee bevorderen we het welzijn (mentaal, fysiek en sociaal) van de meer kwetsbare inwoners, ongeacht leeftijd.

Het versterken van de sociale basis en het bevorderen van het welzijn van onze inwoners, zijn beleidsterreinen die landelijk en lokaal de basis vormen van de beweging ‘van zorg naar preventie en gezondheid’. Duidelijk is dat er veel beweging is in het zorg en welzijnsstelstel. Het is belangrijk om vanuit het welzijnsveld hier flexibel op in te spelen en integraliteit (denkend vanuit de inwoner) te waarborgen. Argumenten 2.1 Uit het afwegingskader scenario’s welzijn blijkt dat de methodiek van subsidie de meeste flexibiliteit geeft om mee te bewegen op relevante ontwikkelingen in het welzijnsveld in relatie tot het zorgstelsel. Belangrijke criteria zijn de integrale aanpak van welzijn ten gunste van de (kwetsbare) inwoners en de flexibiliteit in het contract gelet op de financiële onzekerheid de komende jaren. Na weging van deze criteria is het voorkeursscenario het aangaan van een subsidierelatie met geïnteresseerde aanbieders die welzijnsdiensten willen aanbieden aan (kwetsbare) inwoners. Wanneer gekozen wordt voor een aanbesteding wordt een gedetailleerdere opdracht ingekocht wat ten koste gaat van flexibiliteit in de daaropvolgende jaren. Dit is ook een reden waarom in de meeste regio’s gewerkt wordt met het verstrekken van subsidies aan welzijnspartners.

2.2 Het beschikbaar stellen van subsidies voor de verschillende welzijnsdiensten sluit goed aan bij het Rhenense principe ‘vertrouwen’ en zorgt voor continuïteit. Een subsidierelatie spreekt de intentie uit tot een langdurige samenwerkingsrelatie, dit straalt vertrouwen uit naar de opdrachtnemer, zij zijn de professional. De gemeente stuurt op hoofdlijnen (‘het wat’) en is er ruimte voor eigen regie door de welzijnsprofessionals (‘het hoe’). 2.3 Het integraal werken aan het verbeteren van het welzijn van (kwetsbare) inwoners staat centraal in de subsidieregelingen. In de subsidieregelingen staan de opdrachten voor welzijn beschreven ten gunste van (kwetsbare) inwoners van alle leeftijden. Centraal staan de maatschappelijke opgaven waar in gezamenlijkheid uitvoering aan gegeven moet worden. De eigenheid van de 3 kernen in de gemeente en de behoeftes van de inwoners zijn leidend in de aanpak. Naast welzijnsdiensten, kunnen dit ook andere activiteiten zijn zoals sport & bewegen en cultuur. De samenwerking tussen verschillende uitvoerders in het sociaal domein wordt vanzelfsprekender en draagt effectiever bij aan het verbeteren van het welzijn van de (kwetsbare) inwoners en het versterken van de sociale basis. 2

Met een subsidierelatie hebben de partners de ruimte en de flexibiliteit om de samenwerking optimaal vorm te geven en recht te doen aan de eigenheid van de drie kernen. Risico’s en nadelen 2.1 Het voorkeursscenario subsidierelatie biedt minder mogelijkheid om prestaties af te dwingen. Bij een subsidierelatie stuur je op hoofdlijnen. Dat betekent dat je als gemeente minder invloed hebt op de afdwingbaarheid van prestaties en de kwaliteit van de geleverde dienstverlening. Hierbij werken we dus meer vanuit vertrouwen en gaan we uit van de professionaliteit van onze partner(s), wat aansluit bij onze visie. 2.2 Subsidieregeling kan leiden tot een grotere afhankelijkheid van bestaande partijen. Een langdurige subsidieregeling zal mogelijk andere partijen uit de markt drukken, waardoor een grote afhankelijkheid kan ontstaan van de gekozen partij(en). Door jaarlijks te evalueren op de maatschappelijke effecten en objectieve criteria werken we aan een voor de inwoners waardevolle samenwerkingsrelatie in het welzijnswerk en blijven we sturen op gerichte en effectieve bestedingen van de budgetten. Financiële toelichting Bij een positief besluit van het College om over te gaan op subsidieregelingen voor de welzijnsdiensten per 1 januari 2026, zal de Raad in het eerste kwartaal van 2025 het subsidieplafond moeten vaststellen voor de begroting van 2026.

Het voorstel is om de financiële middelen vooralsnog gelijk te houden aan de huidige contracten voor de welzijnsdiensten. Bij een subsidieregeling is meer flexibiliteit ten aanzien van de financiën mogelijk, aangezien het subsidieplafond ieder jaar bijgesteld kan worden. Personele gevolgen Niet van toepassing Duurzaamheid Niet van toepassing Participatie Extern heeft er collegiale consultatie plaats gevonden met de jurist van de gemeente Utrecht en de ambtenaar Sociaal domein om te leren over hun innovatieve sturingsmodel Sociaal domein. Tevens is er een werkbezoek gebracht aan de gemeente Wageningen, waar met de beleidsadviseurs Sociaal domein en de inkoopadviseur is gesproken. Als laatste is er een werkbezoek gebracht aan de uitvoerende welzijnsorganisatie Welsaam. Al deze werkbezoeken en gesprekken hebben bijgedragen aan het opstellen van bijlage 1 ‘Afweging scenario’s Welzijn’. Hiernaast is er structureel overleg met de beide welzijnsorganisaties, waar het vormgeven van een integrale aanpak welzijn een vast gespreksonderwerp is. Communicatie Bij akkoord op dit collegevoorstel zal bestuurlijk overleg plaatsvinden met St. Mozaïek Welzijn en Welzijn Rivierstroom over de uitkomst. Tevens zal het tijdspad met hen besproken worden. Gedurende de reguliere voortgangsgesprekken met beide welzijnsorganisaties zal de integrale aanpak welzijn centraal staan.

Vervolgprocedure • Het voorstel ter informatie toe te sturen aan de gemeenteraad en te agenderen voor de cie Samenleving voor nadere toelichting • De huidige welzijnsorganisaties worden geïnformeerd over de van rechtswege beëindiging van de overeenkomsten. De subsidietender is toegankelijk voor alle geïnteresseerde partijen. • In het eerste kwartaal van 2025 (uiterlijk 1 april) dienen de subsidieregelingen voor de welzijnsdiensten voor (kwetsbare) jongeren, volwassenen en ouderen vastgesteld te worden door het College.

3

• • •

De Raad zal in het eerste kwartaal 2025 het subsidieplafond voor deze subsidieregelingen moeten vaststellen. Aanvragen voor deze subsidies dienen uiterlijk 1 juli 2025 te zijn ingediend bij de gemeente. De gemeente beoordeelt de subsidieaanvragen binnen de gestelde termijn.

Bijlagen Bijlage 1: Afweging scenario’s Welzijn

4