Collegevoorstel uitvoeringsprogramma Wonen en de uitvoeringsagenda Samen bouwen aan wonen met welzijn en zorg 17200 (1)

Bestuurlijk Voorstel college Datum Behandelaar Zaaknummer Portefeuillehouder Besluitvormend orgaan Publicatie Onderwerp

: : : : : : :

30 september 2025 Karin Wortelboer 17191 G.J. van Laar College Openbaar Consultatie concept-uitvoeringsprogramma Wonen en concept-uitvoeringsagenda “Samen bouwen aan wonen met welzijn en zorg”.

Voorstel: Het college besluit: 1.

kennis te nemen van het concept-uitvoeringsprogramma Wonen (bijlage 2), met als belangrijkste punten: ▪ we bouwen voldoende woningen om verdringing zoveel mogelijk te voorkomen. Het aanbod dat we toevoegen zorgt voor meer diversiteit in de woningvoorraad (klein, nultreden, betaalbaar); ▪ naast nieuwbouw zoeken we naar manieren om in de bestaande voorraad woningen toe te voegen. Dit zien we nadrukkelijk ook als kans om met name de kwaliteit van de voorraad in de naoorlogse buurten (1945-1980) op peil te houden; ▪ we leggen het accent in de programmering primair op de lokale vraag van starters, mensen met een lager inkomen en ouderen. Secundair op de regionale vraag om vestigers zoals gezinnen naar de gemeente te trekken.

2.

kennis te nemen van de concept-uitvoeringsagenda ‘Samen bouwen aan wonen met welzijn en zorg’ (bijlage 3), met belangrijkste punten: ▪ we stimuleren ontmoeting, verbinding en ondersteuning; ▪ tot en met 2035 voegen we 130–180 geclusterde woningen en 55 nultredenwoningen toe; ▪ we werken aan een stevige sociale basis waarin alle inwoners goed worden; geïnformeerd over wat zij zelf kunnen doen om zich voor te bereiden. ▪ we ontwikkelen initiatieven om zorg en ondersteuning in de thuissituatie te versterken. deze documenten, met het agendaverzoek (bijlage 4), ter consultatie voor te leggen aan de commissie Samenleving op 28 oktober 2025; de concept-uitvoeringsagenda ‘Samen bouwen aan wonen met welzijn en zorg’ ter consultatie voor te leggen aan de lokale betrokken wonen-welzijn-zorgpartners.

3. 4.

Inleiding Het koersdocument voor het Volkshuisvestingsprogramma Rhenen is op 27 mei 2025 vastgesteld door de gemeenteraad (bijlage 1). Hierin zijn de belangrijkste opgaven, ambities en prioriteiten op het gebied van wonen en van wonen, welzijn en zorg voor de komende jaren uitgewerkt. Ook is in het koersdocument een eerste aanzet gegeven voor de uitvoering. De afgelopen periode is verder gewerkt aan het opstellen van een concreet uitvoeringsprogramma Wonen en aan een uitvoeringsagenda

1

“Samen bouwen aan wonen met welzijn en zorg”. Samen vormen deze documenten, met de inleiding (bijlage 0) en na vaststelling, het Volkshuisvestingsprogramma Rhenen 2025. Uitvoeringsagenda opgesteld samen met partners Hoewel er een sterke samenhang is tussen wonen en wonen, welzijn en zorg, maken we onderscheid tussen de woningbouwopgave en de woonzorgopgave. De woningbouwopgave richt zich met name op fysieke aspecten en op de samenwerking binnen het fysieke en sociale domein van de gemeentelijke organisatie. De woonzorgopgave vraagt juist om integrale samenwerking tussen de lokale wonenwelzijn- en zorgpartners. De uitvoeringsagenda wonen-welzijn-zorg is daarom nadrukkelijk samen met partners opgesteld en vormt daarmee het fundament voor een duurzame samenwerking in de toekomst. De volgende stap Voordat we het uitvoeringsprogramma Wonen en de uitvoeringsagenda definitief vaststellen, consulteren we eerst de betrokken partners en de gemeenteraad. Zoals is toegezegd bij de vaststelling van het koersdocument.

Kaders Woningwet, Omgevingswet, de aankomende wet Versterking regie volkshuisvesting, De Nationale Woon- en Bouwagenda met de verschillende programma’s: Woningbouw, een thuis voor iedereen, Betaalbaar wonen, Verduurzaming gebouwde omgeving en Wonen en zorg voor ouderen (WOZO), de akkoorden tussen Rijk en VNG: IZA, AZWA en GALA, Nationale prestatieafspraken tussen Rijk, VNG en Aedes, Woondeal tussen Rijk, provincies en Food Valleygemeenten, Regioplan Vitale Gelderse Vallei, Regiovisie Beschermd Wonen, Visie op Rhenen, Visie Sociaal Rhenen, Transitievisie Warmte, Routekaart voor de energietransitie en het richtinggevend kader voor geclusterde woonvormen en 24uurszorg. Beoogd doel Een aantrekkelijke gemeente met voldoende geschikte woningen voor alle inwoners en een passend zorg- en welzijnsaanbod. Argumenten 1.1 De ambities uit het koersdocument vragen de komende jaren om concrete acties Om de ambities uit het koersdocument waar te maken, is een uitvoeringsprogramma opgesteld. Het concept-uitvoeringsprogramma Wonen bevat drie actielijnen met bijbehorende acties: ▪ Voldoende en diverse woningen toevoegen via nieuwbouw; ▪ Beter benutten bestaande woningvoorraad en deze toekomstbestendig maken; ▪ Lokale behoefte gaat voor. Deze actielijnen helpen om de woningbouw te versnellen en beter aan te sluiten bij de woningvraag. Alle concrete acties staan in het uitvoeringsprogramma Wonen.

We stellen daarin onder andere voor om: ▪ Naast de zoektocht naar nieuwe locaties en bouwmogelijkheden, te onderzoeken hoe we meer programmatisch kunnen werken; ▪ Het bestaande vereveningsfonds en andere instrumenten, zoals de doelgroepenverordening, de lening duurzaam wonen en de starterslening, te evalueren en waar nodig te verbeteren. 1.2 Het concept-uitvoeringsprogramma geeft antwoord op de aangenomen moties bij vaststelling van het Koersdocument op 27 mei Zo staat in het uitvoeringsprogramma Wonen hoe we 1.100 woningen willen toevoegen tot en met 2035. Ook staat erin hoe we scheef wonen willen tegengaan. 2.1 In de concept-uitvoeringsagenda “Samen bouwen aan wonen met welzijn en zorg” zijn de oorspronkelijke actielijnen uit het koersdocument na overleg met de betrokken partijen gebundeld tot vier speerpunten De afgelopen periode zijn de partners wonen, welzijn en zorg in Rhenen meerdere keren samengekomen. Het gaat daarbij om Welzijn Rivierstroom, Quarijn, Charim, Huisartsen Gelderse

2

Vallei, Buurtzorg, Santé Partners, Rhenam Wonen en ambtenaren uit het fysieke én het sociale domein van de gemeente Rhenen. Daarbij hebben zij zich aan elkaar gepresenteerd, met als doel elkaar en elkaars uitdagingen beter te leren kennen. De gezamenlijke conclusie is dat ieder vanuit zijn eigen rol aan de juiste thema’s werkt, maar dat samenhang en afstemming nog niet vanzelfsprekend zijn. De eerste stappen richting verbinding en samenwerking zijn gezet door gezamenlijk te werken aan de uitvoeringsagenda – de basis is gelegd. Tegelijkertijd bestaat het besef dat versterking van de samenwerking gewenst is en dat partijen elkaar ambtelijk en bestuurlijk beter moeten gaan vinden om de brede opgave waar te maken. Daarom is gekozen voor een gezamenlijke praktische aanpak door voortzetting van de huidige samenwerking in de vorm van een regieteam waarin alle partijen zijn vertegenwoordigd. Samen hebben zij voor 20252026 vier gezamenlijke speerpunten benoemd in de concept-uitvoeringsagenda. 3.1 Hiermee voldoen we aan het verzoek van de raad bij de vaststelling van het koersdocument in de raadsvergadering van 27 mei 2025 Volgens planning zal de raad op 28 oktober 2025 worden geconsulteerd tijdens de raadscommissie Samenleving over het concept-uitvoeringsprogramma wonen en de conceptuitvoeringsagenda “Samen bouwen aan wonen met welzijn en zorg”.

Met de input van de raad stelt het college vervolgens het Volkshuisvestingsprogramma Rhenen definitief vast. 4.1 Hiermee wordt de beoogde samenwerking op het gebied van wonen-welzijn-zorg de komende tijd bestuurlijk geborgd De betrokken wonen-welzijn-zorgpartners wordt op 23 oktober 2025 geconsulteerd over de uitvoeringsagenda, zodat deze vastgesteld kan worden door het college. Na vaststelling van de uitvoeringsagenda zal jaarlijks bestuurlijk overleg plaatsvinden met als doel om af te stemmen over gezamenlijke vraagstukken, het delen van signalen uit de praktijk en het behouden van de gezamenlijke koers. Kanttekeningen (risico's en nadelen) 1.1 De voorliggende Wet versterking regie volkshuisvesting is nog steeds niet vastgesteld We hebben het Volkshuisvestingsprogramma Rhenen opgesteld in lijn met de voorliggende Wet versterking regie volkshuisvesting. De wet is echter nog steeds onderwerp van gesprek en de verwachting is dat de wet uiteindelijk in 2026 in werking treedt. 1.2 Om aan de slag te kunnen gaan met de gestelde ambities is op termijn mogelijk uitbreiding van ambtelijke capaciteit nodig De uitvoering van dit programma vraagt om capaciteit. De komende tijd gaan we kijken hoe we met de bestaande capaciteit de acties kunnen oppakken en uitvoeren. Ook onderzoeken we hiervoor mogelijke subsidies en bijvoorbeeld ondersteuning van de provincie Utrecht.

Als dit nodig is, stellen we in een apart voorstel aan de raad voor om extra capaciteit beschikbaar te stellen. Aanvullende financiële notities We beschikken over een reserve Stedelijke vernieuwing. Voorheen was dit de reserve ‘woning gebonden subsidies’. De reserve is ingezet voor het project ‘Woon bewust’. De laatste vier jaar zijn er geen bestedingen meer gedaan. De stand van de reserve is € 81.300. Wij stellen voor om deze reserve in te zetten voor incidentele lasten die voortvloeien uit het Volkshuisvestingsprogramma. Verder is er vanuit het bestuursprogramma voor de periode 2023-2026 € 50.000 per jaar beschikbaar gesteld voor inhuur van een specialist wonen en zorg. Vanuit de provincie Utrecht is in 2025 voor de inhuur tot 31 oktober 2025 een subsidie van € 29.440 gekregen onder de voorwaarde van een eigen bijdrage van de gemeente van € 14.720. Hierdoor resteert voor 2025, uitgaande van voortzetting van de inhuur tot het eind van het jaar nog € 38.300 en voor 2026 nog € 50.000.

3

Vervolg Vervolgstappen Na de consultatie van de uitvoeringsagenda in het bestuurlijke overleg op 23 oktober met de betrokken wonen-welzijn-zorgpartners en met de input van de consultatie van de raad op 28 oktober, stelt het college het Volkshuisvestingsprogramma Rhenen definitief vast. Monitoring of evaluatie Onderdeel van het uitvoeringsprogramma Wonen is het plan om meer programmatisch te gaan werken, waarbij monitoring steeds belangrijk wordt. We zullen de huidige monitoring door middel van onze woningbouwplanning en planmonitor Wonen van de provincie Utrecht verder aanscherpen door naast het aantal te bouwen woningen en de betaalbaarheidscategorieën ook het aantal te bouwen nultreden- en geclusterde woningen kort cyclisch bij te houden. In de uitvoeringsagenda “Samen bouwen aan wonen met welzijn en zorg” is aangegeven dat door het in te stellen regieteam jaarlijks zal worden gerapporteerd aan het bestuurlijk overleg en vooruit zal worden geblikt en waar nodig zal worden bijgestuurd. Participatie Participatie is een onderdeel van de uitvoeringsagenda “Samen bouwen aan wonen met welzijn en zorg”. Bij de uitvoering van speerpunten of bijbehorende acties wordt participatie specifiek afgewogen. Per onderdeel zal worden bepaald óf, met wie en op welke wijze participatie wordt vormgegeven.

Daarbij wordt helder beschreven met welk doel en in welke vorm inwoners en andere betrokken partijen bij het proces worden betrokken. Communicatie Communicatie is een ondersteunend onderdeel van de uitvoeringsagenda “Samen bouwen aan wonen met welzijn en zorg” en draagt bij aan transparantie, betrokkenheid en samenwerking. Per speerpunt wordt bekeken welke communicatie nodig is om partners en inwoners goed te informeren, betrekken of activeren. Bijlagen Bijlage 0: Inleiding van Koers naar uitvoering Bijlage 1: Het koersdocument voor het Volkshuisvestingsprogramma Rhenen Bijlage 2: Uitvoeringsprogramma wonen Bijlage 3: Uitvoeringsagenda “Samen bouwen aan wonen met welzijn en zorg” Bijlage 4: Agendaverzoek

4