Collegevoorstel Reactie aan provincie Utrecht over aanwijzen kansrijk gebied windenergie

Bestuurlijk voorstel college Datum Behandelaar Zaaknummer Portefeuillehouder Besluitvormend orgaan Publicatieniveau Onderwerp

: : : : : : :

14 februari 2024 Inez Kerkhof 1158874 Bert Fintelman College Rhenen Openbaar Reactie aan provincie Utrecht over aanwijzen kansrijk gebied windenergie

Voorstel Het college besluit: 1. in te stemmen met reactiemogelijkheid 1; 2. reactiemogelijkheid 1 ter consultatie voor te leggen aan de gemeenteraad in de commissie Ruimte en Economie, met bijgevoegd agendaverzoek. Aanleiding/ korte voorgeschiedenis Provincie Utrecht wijst kansrijke gebieden voor windenergie aan, ook in Rhenen De provincie Utrecht heeft de verschillende RES’en naast elkaar gelegd. Begin 2024 kwam zij met de conclusie dat de verhouding zon-wind niet in balans is. Er zijn meer initiatieven voor de opwek van zonne-energie dan voor windenergie. Daarmee ontstaat onbalans op het netwerk. Dat veroorzaakt een nog groter probleem bij de al bestaande netcongestie. Daaropvolgend heeft de provincie Utrecht een planMER windenergie vastgesteld met kansrijke gebieden voor duurzame opwekking van windenergie. De provincie Utrecht wijst het zoekgebied aan de grens met Wageningen in de RES 1.0 aan als kansrijk voor windenergie. Zoals aangegeven in hun PlanMER-onderzoek. In het Bestuursprogramma 2022 – 2026 staat dat we onderzoeken of windmolens mogelijk zijn. We vinden het belangrijk om regie te houden als het gaat om de energietransitie in de gemeente. En dus ook als het gaat om windenergie. Samen met gemeente Wageningen onderzoeken we de technische mogelijkheden om te bepalen of verder onderzoek loont.

Het besluit over windenergie ligt bij de gemeenteraden van Rhenen en Wageningen. Provincie verzoekt ons om het gesprek met u aan te gaan De provincie heeft haar besluit en bijbehorende informatie op 11 januari openbaar gemaakt en ook aangeboden aan de gemeenten. Op basis van de provinciale informatie willen wij het gesprek met u aangaan over de wijze waarop de afspraken uit de Regionale Energiestrategieën (RES’en) voor 2030 gerealiseerd gaan worden. Het gaat dan vooral om het concretiseren van locaties voor wind en/of zonne-energie. Over zes maanden gaat de provincie samen met alle gemeenten kijken of de regio's op koers liggen om de RES-doelstellingen te halen vóór 2030. Als dat niet het geval is, gaat de provincie zelf projectbesluiten voor windenergie voorbereiden in één of meer van de meest geschikte gebieden. De provincie Utrecht vraagt hier voor het zomerreces een besluit over te nemen.

1

Er zijn in onze ogen drie reactie mogelijkheden: 1. Met gemeente Wageningen verder de (on)mogelijkheden verkennen voor kansen voor windenergie in het zoekgebied van de RES 1.0. Zodra we weten of er reële kansen zijn om rendabel windenergie op te wekken in dit gebied stemmen we dit af met de gemeenteraad. De gemeenteraad maakt de keuze of we hiermee verder gaan. 2. Verder onderzoek naar de mogelijke belemmeringen die zijn genoemd in de PlanMER van de provincie. Dit houdt in dat er naast kansrijkheid, ook wordt gekeken naar omgevingslawaai, stikstof, landschap, Natura 2000, cultuurhistorie en archeologie (zie ook toelichting op pagina 55, bijlage 8 Onderbouwing lijst meest kansrijke gebieden windenergie PU). 3. Aangeven aan de provincie dat we niks doen met hun onderzoek en deze raadsperiode geen verdere stappen nemen om windenergie te realiseren. Wij adviseren keuze mogelijkheid 1. Kaders Routekaart Energietransitie 2019 Regionale Energie Strategie regio Foodvalley (RES 1.0) Beoogd effect Regie op het proces windenergie houden. Argumenten 1.1 Wij zijn al met gemeente Wageningen aan het verkennen welke kansen voor windenergie in het zoekgebied zijn Zoals u weet voeren we de RES 1.0 uit. In dat kader verkennen we met de gemeente Wageningen mogelijkheden van wind in het gezamenlijke zoekgebied uit de RES.

Dit stond ook beschreven in de zomerrapportage: Daarnaast zijn we samen met gemeente Wageningen gestart met een onderzoek in ons gezamenlijke zoekgebied uit de RES voor windenergie. We willen weten of het daadwerkelijk mogelijk zou zijn om in dit gebied windmolens te plaatsen. Begin juni is opdracht gegeven dit inzichtelijk te maken (bladzijde 18 van de zomerrapportage). De informatie van de provincie kan gebruikt worden voor verder onderzoek. Bestuurlijk hebben we aangegeven voorkeur te hebben voor dit zoekgebied (99) boven een ander zoekgebied (98, tussen Zuidelijke Meentsteeg en Snijdersteeg) dat de provincie ook had aangewezen. Zoekgebied 98 is nu ook voor de provincie geen optie meer. 1.2 We voeren hiermee acties uit ons Bestuursprogramma uit In het bestuursprogramma staat dat we de doelen uit de RES 1.0 willen realiseren. Gebied 99 is onderdeel van een zoekgebied in de RES 1.0. 1.3 We vinden het belangrijk om de regie te houden We vinden het belangrijk om regie te houden als het gaat om de energietransitie in de gemeente. En dus ook als het gaat om windenergie. Als wij kiezen voor optie 3, neemt de provincie de regie over. Dit willen we niet.

1.4 Wij willen eerst de raad consulteren, optie 2 gaat al in op verdere uitwerking Voordat we de aandachtspunten vanuit de planMER van de provincie Utrecht eventueel gaan onderzoeken, willen we eerst weten hoe kansrijk wij windenergie in het zoekgebied achten. Een aantal punten die de provincie aangeeft en nodig zijn om de kansrijkheid te bepalen worden hierbij al meegenomen. Zodra we weten of er reële kansen zijn om rendabel windenergie op te wekken in dit gebied stemmen we dit af met de raad. Dan maakt de gemeenteraad de keuze of we hiermee verder gaan.

2

Risico’s en nadelen 1.1 Er bestaat een risico dat de provincie de regie overneemt De gemeente heeft zes maanden om te reageren hoe we hiermee omgaan. Als we geen keuze maken en regie nemen, neemt de provincie het over. Door dit aan gemeenteraad voor te leggen en actief te reageren naar de provincie, voorkomen we dat de provincie na de zomer de regie overneemt. Financiële toelichting Niet van toepassing. Personele gevolgen Niet van toepassing. Participatie We leggen de raad ons advies voor op 14 maart 2024 in de commissie Economie en Ruimte. Communicatie Na behandeling in de commissie wordt er een brief opgesteld met de gekozen reactie aan de provincie Utrecht. Deze wordt ter informatie gedeeld met de gemeenteraad. Vervolgprocedure Na behandeling in de commissie wordt er een brief opgesteld met de gekozen reactie aan de provincie Utrecht. Deze wordt ter informatie gedeeld met de gemeenteraad.

Bijlagen Bijlage 1: Agendaverzoek: reactie op kansrijk gebied windenergie gemeente Rhenen Bijlage 2: Raadsinformatiebrief gemeente Rhenen kansrijke gebieden wind provincie Utrecht 2024 Bijlage 3: Brief gemeenten meest kansrijke gebieden windenergie PU 2024 Bijlage 4: Advies Regio Foodvalley voor keuze kansrijke gebieden planMER provincie Utrecht 2023 Bijlage 5: Brief aan het college van Gedeputeerde Staten van de provincie Utrecht 2022 Bijlage 6: Brief Tussenbalans RES Foodvalley van het college van Gedeputeerde Staten Utrecht 2022 Bijlage 7: Samengevoegde bijlagen onderbouwing meest kansrijke gebieden windenergie PU 2024 Bijlage 8: Onderbouwing lijst meest kansrijke gebieden windenergie PU 2024

3