Collegevoorstel Motie vreemd aanstootgevende advertentie (Second Love).

Bestuurlijk voorstel college Datum Behandelaar Zaaknummer Portefeuillehouder Besluitvormend orgaan Publicatie Onderwerp

: : : : : : :

13 augustus 2020 Theo Florissen 651393 drs. J.A. van der Pas College Rhenen Openbaar Motie vreemd aanstootgevende advertentie (Second Love)

Voorstel: Het college besluit: geen beroep meer te doen op de tweede zin van artikel 2a van de overeenkomst met 2C (beginnend met “2C zal direct overgaan tot ……aanstootgevend is “); de gemeenteraad hiervan op de hoogte te brengen. Aanleiding/ voorgeschiedenis Het college heeft op 27 februari 2020 reclame uitingen van Second Love laten verwijderen van abri’s in Rhenen. Hierover zijn begin maart 2020 door Rhenens Belang en de VVD vragen gesteld. Het college heeft die vragen op 16 maart 2020 beantwoord. Vervolgens heeft de gemeenteraad op 3 juni 2020 een motie aangenomen waarin uw college is verzocht om bij het bepalen of een advertentie of andere uiting aanstootgevend is uit te gaan van landelijke wet- en regelgeving. In dit collegevoorstel wordt ingegaan op de vraag of de huidige handelwijze van uw college ter zake de reclame uitingen van Second Love in strijd is met de landelijke wet- en regelgeving. De gemeente heeft 18 abri’s in het bezit. De gemeente heeft zich ten doel gesteld de kosten voor onderhoud van en reparaties aan de abri’s te minimaliseren. De gemeente heeft, in ruil voor het in goede staat houden van en schadeherstel verrichten aan deze abri’s door Concession Company B.V. (2C), aan 2C het exclusieve recht verleend tot reclame-exploitatie op het daarvoor benodigd aantal gemeentelijke abri’s.

Tussen de gemeente en 2C is daarom in november 2012 een overeenkomst gesloten. Deze overeenkomst is aangegaan voor een periode van 10 jaar ingaande op 13 november 2012. De huidige overeenkomst geldt dus tot 13 november 2022. Bij geen tijdige opzegging (minimaal 1 jaar, dus vóór 13 november 2021) wordt de overeenkomst verlengd voor een nieuwe periode van 10 jaren. Artikel 2 onder a van de overeenkomst bepaalt dat 2C er voor zorg draagt dat de reclame-uitingen in de abri’s in overeenstemming zijn met de geldende Nederlandse Code voor het Reclamewezen en de geldende Algemene Plaatselijke Verordeningen. Daarnaast zal 2C direct overgaan tot verwijderen van een reclame-uiting indien de gemeente van mening is dat deze aanstootgevend is. Het college van burgemeester en wethouders heeft op grond van artikel 160, lid 1 onder d. Gemeentewet exclusief het recht toebedeeld gekregen om tot privaatrechtelijke rechtshandelingen van de gemeente te besluiten. Uw college heeft in november 2012 met 2C een overeenkomst gesloten over reclame-exploitatie op en onderhoud van de gemeentelijke abri’s. In de tweede zin van artikel 2a is overeengekomen dat 2C direct zal overgaan tot verwijderen van een reclame-uiting indien de gemeente van mening is dat deze aanstootgevend is. 2C is een commerciële partij die gebruik heeft gemaakt van haar 1

standaardovereenkomst. De gemeente heeft artikel 2a dus niet afgedwongen en 2C kan daarom niet worden bestempeld als “zwakkere partij” wiens belangen in deze onvoldoende gewaarborgd zijn. 2C heeft in vrije wil de overeenkomst gesloten. De overeenkomst is daarmee rechtsgeldig. De Reclame Code Commissie (RCC) beoordeelt naar aanleiding van klachten of de inhoud van een reclame-uiting voldoet aan de regels van de Nederlandse Reclame Code, bijvoorbeeld of reclame misleidend is of in strijd is met de goede smaak en het fatsoen. Naar aanleiding van een petitie tegen de datingsite Second Love oordeelde de RCC dat de petitie niet zozeer op de inhoud of vorm van de reclame-uiting ziet, maar op de mening dat het aanbieden van een dergelijke datingsite ongepast is. De Reclame Code Commissie benadrukt dat het niet wettelijk of anderszins verboden is om voor een datingsite als Second Love reclame te maken. De Reclame Code Commissie heeft toen over de reclame-uitingen van Second Love geoordeeld dat de wijze waarop adverteerder haar diensten aanprijst tot nu toe de grens van het toelaatbare niet te buiten gaat. Het is op zichzelf genomen toegestaan deze dienst aan te bieden én daarvoor reclame te maken. De dienst is niet bij wet verboden en het maken van reclame daarvoor valt onder de vrijheid van meningsuiting als bedoeld in artikel 10, lid 1 EVRM.

Afgelopen februari heeft ons college gevraagd om reclame voor Second Love te verwijderen van abri’s, hetgeen 2C ook heeft gedaan. Partijen hebben privaatrechtelijk over de reclame-uitingen afspraken gemaakt. Privaatrechtelijk zijn partijen gerechtigd om afspraken te maken die misschien zelfs verder gaan dan waartoe men rechtens kan worden verplicht. Zolang partijen daar beiden geen problemen mee hebben, gelden deze afspraken. Tot nu toe maakt 2C hierover in Rhenen maar ook in andere steden in Nederland geen problemen en worden desgevraagd reclame-uitingen van de Abri’s verwijderd als daarom door de gemeente wordt verzocht. Hierbij hebben we het dan niet alleen over Rhenen en Woerden (zoals de motie vermeldt) maar ook in ieder geval over steden als Katwijk, Bunschoten-Spakenburg en Rijssen. Wellicht betreft het meer gemeenten. Daarnaast zijn in andere gemeenten zoals bijvoorbeeld Groningen en Middelburg discussies over Second Love geweest. In de openbare vergadering van de gemeenteraad van 4 juni 2020 is de motie aangenomen waarin het college wordt verzocht om bij de uitvoering van de overeenkomst met 2C zich bij de toelaatbaarheid van advertenties zich te laten leiden door wat wettelijk is toegestaan.

Wij hebben die motie uitgelegd als een oproep om niet verder te gaan dan datgene de RCC heeft uitgesproken waarbij morele, politieke of ideële overwegingen vanuit de gemeente geen rol mogen spelen. Kaders De kaders worden gevormd door de volgende bepalingen: artikel 7 Grondwet. artikel 4.15 Algemene Plaatselijke Verordening Rhenen 2020 Nederlandse Reclame Code (NRC) Beoogd effect Met dit voorstel wordt beoogd tegemoet te komen aan de motie van de gemeenteraad van 3 juni 2020. Argumenten 1.1 De reclames van Second Love zijn juridisch toelaatbaar Zijn de reclames van Second Love (juridisch) ontoelaatbaar? De NRC noemt moraliteit niet als factor. Ook het reclamerecht in het Burgerlijk Wetboek (BW) doet dat niet. Tot nu toe hebben we bij Second Love dus te maken met reclame-uitingen die volgens de NRC en het BW niet ontoelaatbaar zijn. Maar als partijen privaatrechtelijk afspraken maken over dit soort reclames, inclusief verwijdering van aanstootgevende reclame, dan is daar op zich niets mis mee (het Burgerlijk Wetboek staat dit toe). De verwijdering betreft een politieke keuze.

2

1.2 De gemeenteraad wenst een ruimer beleid De motie laat zien dat de meerderheid van de gemeenteraad vindt dat bij de bepaling of advertenties toelaatbaar zijn, de landelijke wet- en regelgeving bepalend moet zijn. Politieke of morele keuzes mogen daarbij geen rol spelen. De achtergrond van de motie is “begeef je niet op het oordeel of iets moreel toelaatbaar is”. Deze strekking van de motie is begrijpelijk en is voor het college, gelet op de uitspraak in de motie, aanleiding om geen gebruik meer te maken van de in artikel 2a opgenomen bevoegdheid (verwijderen aanstootgevende advertenties). Risico’s 1.1 Concession Company B.V. (2C) plaatst onwenselijke advertenties Als uw college niet meer ingrijpt bij moreel, politiek of ideëel onwenselijke advertenties, kan 2C zelfstandig bepalen welke advertenties in de abri’s in Rhenen worden geplaatst. Dit kan lokaal tot klachten van inwoners leiden. Die klachten kunnen bij de gemeente maar ook bij 2C binnen komen. 1.2 Concession Company B.V. (2C) wijzigt haar beleid niet Het kan dat 2C uit zich zelf al zal afzien van advertenties zoals Second Love om “gedoe” te voorkomen en daarmee rekening houdt met de lokale gevoeligheid.

Personele gevolgen Niet van toepassing Duurzaamheid Niet van toepassing Participatie Niet van toepassing Communicatie Niet van toepassing Vervolgprocedure De gemeenteraad en Second Love zullen op de hoogte worden gebracht van dit collegebesluit. Vóór 13 november 2021 moet uw college hebben beslist over een eventuele verlenging van de overeenkomst met 2C.

Bijlagen Bijlage 1. Overeenkomst tussen gemeente Rhenen en Concession Company B.V. (2C) Bijlage 2. Informatie over artikel 7 Grondwet, artikel 4.15 Algemene Plaatselijke Verordening Rhenen 2020 en Nederlandse Reclame Code (NRC) Bijlage 3. Raadsvragen en antwoorden d.d. 15 maart 2020 Bijlage 4. Motie vreemd aanstootgevende advertentie van 3 juni 2020

3