Collegevoorstel Consultatie raad Koersdocument fiets en participatietraject

Bestuurlijk voorstel college Datum

:

Behandelaar

:

Zaaknummer

:

Portefeuillehouder

:

Besluitvormend orgaan

:

Publicatieniveau

:

Onderwerp

:

10 november 2025 Alex Mulders 18406 Gert van Laar College van burgemeester en wethouders Openbaar Consultatie Fietsagenda Rhenen 2026 - 2040

Voorstel <test> Het college besluit: 1. Kennis te nemen van het concept Koersdocument Fiets Rhenen (bijlage 1) en de Opzet participatietraject Agenda Fiets (bijlage 2). 2. Deze documenten ter consultatie voor te leggen aan de raadscommissie Ruimte en Economie op 10 december 2025, met de consultatievragen zoals genoemd in het agendaverzoek (bijlage 3).

Inleiding De fiets heeft een prominente plek in de ‘Visie op Rhenen 2035’. Fietsen draagt bij aan een goede bereikbaarheid van voorzieningen, een gezonde leefstijl en een groene, prettige omgeving. Fietsen past bij de schaal en het karakter van Rhenen. De meeste voorzieningen liggen dichtbij. En met de e-bike is het heuvelachtige landschap geen belemmering meer. Door toekomstige bouwprojecten komt er meer verkeer. Als we ook meer woningen willen bouwen, helpt een groter fietsgebruik om Rhenen leefbaar en bereikbaar te houden. In het bestuursprogramma is afgesproken om te komen tot nieuw fietsbeleid Dit is ook nodig omdat de acties uit het bestaande fietsbeleid ‘het Fietsactieplan uit 2018’ grotendeels zijn uitgevoerd. Daarnaast zien we door diverse subsidies vanuit Rijk en provincie mogelijkheden om te investeren in fiets. Hierin zijn keuzes te maken. Daarom willen we toewerken naar nieuw fietsbeleid voor Rhenen: een ‘Agenda Fiets’. Het Koersdocument Fiets (bijlage 1) geeft de denkrichting voor de ‘Agenda Fiets’ Dit Koersdocument is opgesteld door gesprekken te voeren met buurgemeenten, de provincie Utrecht en de regio Foodvalley. Het ‘Koersdocument Fiets’ is een tussenstap om te komen naar de ‘Agenda Fiets’. Deze op te stellen Agenda Fiets bestaat uit twee delen. Deel 1 is een fietsvisie met de uitgangspunten van het beleid.

Deel 2 is een uitvoeringsagenda met de activiteiten voor het fietsbeleid die Rhenen wil uitvoeren in de periode 2026-2024.

1

In de uitwerking naar de ‘Agenda Fiets’ willen we inwoners en andere betrokkenen betrekken via een participatietraject op het Koersdocument. Door deze tussenstap te zetten kunnen betrokken participeren in de uitwerking naar de Agenda Fiets. Over de opzet van dit voorgenomen participatietraject (zie bijlage 2) willen we de gemeenteraad nu ook consulteren. Kaders  Visie op Rhenen 2035  Bestuursprogramma Rhenen 2022-2026  Mobiliteitsagenda Rhenen 2023-2026  Fietsveilig Actieplan Rhenen (2018)  Regionaal Toekomstbeeld Fiets provincie Utrecht Beoogd doel De doelstelling van de Agenda Fiets is om te komen tot een veilig, aantrekkelijk en goed bereikbaar Rhenen voor de fiets. Daarmee dragen we bij aan de gezondheid van de inwoners, de vermindering van de verkeersdrukte en een betere regionale bereikbaarheid. Argumenten 1.1 Het Koersdocument Fiets past binnen het kader van de Visie op Rhenen, de Mobiliteitsagenda Rhenen en het Bestuursprogramma De fiets heeft een prominente plek in de ‘Visie op Rhenen 2035’. De uitwerking van fietsbeleid is tevens vastgelegd in het Bestuursprogramma. Daarnaast is het opstellen van fietsbeleid vastgelegd in de Rhenense Mobiliteitsagenda 2023-2026 als een van de pijlers van ons mobiliteitsbeleid. In de Mobiliteitsagenda is daarom concreet ingezet op het ontwikkelen van fietsbeleid.

Daar geven we met het opstellen van het Koersdocument Fiets – en de uitwerking hiervan naar een Fietsagenda – uitvoering aan. 2.1 De gemeenteraad is bevoegd gezag voor het vaststellen van fietsbeleid Het Koersdocument is de eerste aanzet om uiteindelijk te komen tot een visie (Agenda Fiets). Het vaststellen van die visie is een raadsbevoegdheid. Het is daarom van belang dat de inhoud van het beleid in afstemming met de gemeenteraad tot stand komt. Daarom willen we de gemeenteraad consulteren. 2.2 Voordat we het koersdocument in de participatie voorleggen, willen we de gemeenteraad consulteren over de uitgangspunten voor het participatietraject We vragen de gemeenteraad mee te denken en aanbevelingen te doen op het voorgenomen participatietraject. Hierdoor kan de gemeenteraad inhoudelijk over de kaders meedenken en tevens

2

aandachtspunten meegeven voor het participatietraject dat we begin 2026 willen doorlopen. Door de gemeenteraad in een vroeg stadium te consulteren over zowel de inhoud als het proces, zorgen we voor draagvlak voor de uitwerking naar de op te stellen Agenda Fiets. Specifiek voor de participatie geldt dat we kaders nodig hebben vanuit de gemeenteraad, zodat we in de participatie de juiste verwachtingen kunnen wekken. Keuzes die de gemeenteraad maakt met betrekking tot de inhoudelijke focus van het fietsbeleid, de prioritering in de voorgestelde maatregelen en de investeringsstrategie zijn hierin bepalend. Daarom consulteren we de gemeenteraad zowel op inhoud via het ‘Koersdocument Fiets’ (bijlage 1) als op het proces via het ‘Opzet participatietraject Agenda Fiets’ (bijlage 2). Kanttekeningen (risico's en nadelen) 1.1 Er zijn andere regionale prioriteiten voor realisatie fietsverbindingen Potentiële toekomstige fietsinvesteringen zijn deels lokaal en deels regionaal. Voor wat betreft de regionale fietsinvesteringen is samenwerking in de regio een basisvereiste. Zowel waar het gaat om de realisatie van regionale fietsverbindingen als samenwerking op fietsstimulering hebben we onze buurgemeenten, de provincie Utrecht en de regio Foodvalley nodig. Bij het opstellen van het Koersdocument hebben we daarom gesproken met deze stakeholders.

Ook bij de uitwerking naar de Agenda Fiets zijn wij voornemens met deze stakeholders in gesprek te gaan, zodat we prioriteiten regionaal afstemmen. Er blijft een risico dat er op regionaal verband andere prioriteiten worden gesteld, in bijvoorbeeld realisatie van fietsroute. Door regionaal overleg en afstemming willen we dit risico zo klein mogelijk maken. 2.1 Het realiseren van fietsinfrastructuur vergt financiële inspanningen De exacte kosten hiervan zijn nu nog niet duidelijk. Voor fietsinvesteringen is de inzet om gebruik te maken van bestaande regelingen en subsidies van Rijk en provincie. Diverse subsidies zijn hiervoor beschikbaar, zoals aanpak verkeersveiligheidsknelpunten en realisatie van doorfietsroutes. De subsidies variëren van 50% tot 90% van de investeringskosten. Dat betekent dat er cofinanciering vanuit Rhenen nodig is, ook al is dat in sommige gevallen een beperkt deel van de totale investeringskosten. Om optimaal gebruik te kunnen maken van beschikbare subsidies en regelingen is daarom een incidenteel gemeentelijk budget voor fietsinvesteringen noodzakelijk. We consulteren de raad daarom ook gericht op de te kiezen investeringsstrategie. 2.2 Ambitieniveau participatie en politieke realiteit moeten in balans zijn Het ambitieniveau van inwoners kan een stuk hoger liggen dan politieke/financiële haalbaarheid voor de fiets.

Dat vraagt tijdens de participatie om een duidelijk verwachtingsmanagement. Dit willen we aan de voorkant van de participatie nadrukkelijk meegeven. Belangrijk is dat we met een realistische boodschap naar de inwoners toegaan. We kunnen immers niet alle mogelijke wensen invullen. De opgestelde Koers willen we daarom in de consultatie met de gemeenteraad op hoofdlijnen verkennen. 2.3 Verkiezingen kunnen impact hebben op de ingezette koers In maart 2026 zijn de gemeenteraadsverkiezingen. Daarmee kunnen de politieke verhoudingen in Rhenen gaan verschuiven. Hier houden we in onze planning rekening mee. Met het Koersdocument hebben we een extra tussenstap gezet in het proces. Het geeft de kaders voor de uiteindelijke uitwerking in de Agenda Fiets. De vaststelling van de Agenda Fiets willen we via de gemeenteraad in het najaar van 2026 laten doen. Dan zijn ook de nieuwe politieke verhoudingen duidelijk. Aanvullende financiële notities Het consulteren van de gemeenteraad over het fietsbeleid heeft geen financiële consequenties. Wel worden er beleidskeuzes voorgelegd die financiële gevolgen kunnen hebben. We wijzen tijdens de consultatie op mogelijke financiële gevolgen van beleidskeuzes. Vervolg Vervolgstappen

3

Na het consulteren van de gemeenteraad zal het Koersdocument ter participatie aan de inwoners en betrokkenen worden voorgelegd. Zie hiervoor ook de opzet van het participatietraject (bijlage 2). De input vanuit de participatie verwerken we tot een Agenda Fiets. Deze Agenda Fiets bestaat uit een fietsvisie en een vertaling van deze visie naar een uitvoeringsagenda. Het visiedeel van de Agenda Fiets willen we vast laten stellen door de gemeenteraad in het najaar van 2026. Participatie Het participatietraject is uitgewerkt in het voorstel ‘Opzet participatietraject Agenda Fiets’ (bijlage 2). Communicatie De gemeenteraad wordt op de hoogte gebracht door het agenderen van de consultatie voor de commissie Economie en Ruimte van 10 december 2025. Na deze consultatie willen we in januari starten met de participatie zoals is opgenomen in het participatietraject (bijlage 2). Bijlagen Bijlage 1: Koersdocument Fiets Rhenen (concept) Bijlage 2: Opzet participatietraject Agenda Fiets (concept) Bijlage 3: Agendaverzoek consultatie raadscommissie Agenda Fiets

4