Collegevoorstel consultatie kaders en uitgangspunten opvang asielzoekers

Bestuurlijk voorstel college Datum Behandelaar Zaaknummer Portefeuillehouder Besluitvormend orgaan Publicatieniveau Onderwerp

: : : : : : :

22 april 2025 Charlotte van Keulen 1201675 Géran Kaai en Gert van Laar College Rhenen Openbaar Collegevoorstel consultatie uitvoering spreidingswet

Voorstel Het college besluit: 1. Kennis te nemen van het agendaverzoek (bijlage 1) en de ‘Consultatiememo kaders en uitgangspunten opvang asielzoekers’ (bijlage 2). 2. Dit ter consultatie voor te leggen aan de commissie Bestuur en Financiën (19 mei 2025), met de volgende voorgestelde behandelwijze: • ambtelijke (korte) toelichting vaststaande kaders • ruimte politieke vragen fracties en beantwoording portefeuillehouder • introductie en het digitaal voorleggen van dilemma’s, per fractie wordt digitaal gereageerd op het dilemma • elke fractie licht toe welk(e) thema(’s) voor de fractie het meest belangrijk is/zijn én of er nog andere punten zijn die de fractie wilt meegeven bij het realiseren van asielopvang • korte reactie portefeuillehouder • conclusie voorzitter

Inleiding Met de “Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen” (hierna: spreidingswet) heeft de gemeente Rhenen de wettelijke taak om asielopvangvoorzieningen mogelijk te maken voor 116 asielzoekers. De uitvoering van de spreidingswet door het college, is verschillende keren met de gemeenteraad besproken. De gemeenteraad heeft op 28 januari 2025 een motie aangenomen, waarin het college wordt verzocht om met een nieuw voorstel te komen voor de opvang van asielzoekers. De reden hiervoor is dat het eerdere voorstel veel emoties opriep, vooral bij de inwoners van Elst. Voor de gemeenteraad en het college was dit een duidelijk signaal om de mogelijkheden voor opvanglocatie(s) opnieuw te onderzoeken. Kaders Met de spreidingswet heeft de gemeente Rhenen de wettelijke taak om 116 asielzoekers op te vangen. De opvangplekken moeten minimaal vijf jaar beschikbaar zijn. Minister Faber van Asiel en Migratie heeft op 14 april 2025 laten weten dat de Spreidingswet tot minimaal begin 2026 van kracht blijft. Het andere kader is de in januari 2025 aangenomen motie AZC Elst.

1

Beoogd doel Het doel van deze consultatie is om de kaders en uitgangspunten helder te krijgen over hoe we de opvang van asielzoekers kunnen realiseren in de gemeente Rhenen. Argumenten 1.1 Hiermee trekken we samen met de raad op om uitvoering te geven aan de wettelijk taak om 116 asielzoekers op te vangen 1.2 Door de commissie dilemma’s voor te leggen bespreken we publiekelijk de complexiteit van dit dossier We zouden de commissie kunnen consulteren op enkelvoudige kaders als: ‘Mag het geld kosten?’ ‘Liever spreiden of 1 locatie?’ en ‘Mag opvang in de weg zitten van permanente woningbouw?’. Maar in de praktijk zijn dat geen knoppen waar je afzonderlijk aan kunt draaien. Deze kaders en uitgangspunten conflicteren namelijk met elkaar en het doel van het college is om te komen tot haalbare uitgangspunten en te voldoen aan de wettelijke taak. Daarom legt het college de raad dilemma’s voor, om zo een beter beeld te krijgen wat de raad belangrijk vindt en we samen verder komen in dit dossier. 2.1 Om uitvoering te geven aan deze wettelijk taak hebben we haalbare kaders en uitgangspunten nodig om opnieuw mogelijke opvanglocatie(s) te onderzoeken Het college heeft begin januari een locatie voorgesteld aan de raad en is ingegaan op het verzoek van de raad om dit voorstel in te trekken en eerst met elkaar de kaders en uitgangspunten vast te stellen.

2.2 In de beschreven behandelwijze (en werken met schalen via Mentimeter) hopen we de nuance te vinden Waar zitten voor fracties de heetste hangijzers? En waar is het midden? Als we bij dilemma’s alleen om zwart-wit-keuzes zouden vragen, krijgen we geen beeld van waar politiek gezien de compromissen kunnen zitten. Kanttekeningen (risico's en nadelen) 1.1 Het formuleren van uitgangspunten (die uiteindelijk leiden tot de uitvoering van de wettelijke taak voor 116 opvangplekken) zal ook na de consultatie lastig blijven De spreidingswet is voor alle betrokkenen een gevoelig en complex dossier. Aanvullende financiële notities Voor de voorbereidingen van deze consultatie en het hierna op te stellen raadsvoorstel is het voorstel om een bedrag van 8.000 euro vanuit de financiële reserve vrij te maken voor extra ambtelijke inzet. Afhankelijk van de uitkomst van de consultatie en wat er gevraagd wordt, komt het college met een raadsvoorstel om financiële middelen beschikbaar te stellen. Vervolg Vervolgstappen Op basis van de consultatie formuleren we kaders en uitgangspunten. Deze worden in een raadsvoorstel voorgelegd aan de raad. Participatie Het is afhankelijk van de consultatie, hoe het participatietraject eruit gaat zien. Communicatie De gemeente communiceert dat de raad geconsulteerd wordt over dit onderwerp.

Daarnaast is er een aparte pagina op de website aangemaakt: www.rhenen.nl/opvang. Zodat inwoners geïnformeerd zijn en het vervolgproces kunnen volgen. Bijlagen Bijlage 1: Agendaverzoek Consultatie uitvoering Spreidingswet Bijlage 2: Consultatiememo uitvoering Spreidingswet Bijlage 3: Motie_azc_versie_raadsbreed Bijlage 4: Contourennota intrekking Spreidingswet en Bijlage samenhangend pakket 2