Collegevoorstel consultatie Erfgoedvisie raadscommissie Samenleving

Bestuurlijk voorstel college Datum Behandelaar Zaaknummer Portefeuillehouder Besluitvormend orgaan Publicatieniveau Onderwerp

: : : : : : :

28 maart 2023 Lea van Son 1071441 D. Poortinga College Rhenen Openbaar Consultatie Erfgoedvisie raadscommissie Samenleving

Voorstel Het college besluit: de concept Erfgoedvisie, inclusief Uitvoeringsplan ter consultatie aan te bieden aan de raadscommissie Samenleving van 16 mei 2023. Aanleiding/korte voorgeschiedenis In het Bestuursprogramma 2018-2022 is gesproken over het belang van cultureel erfgoed. De meerwaarde van het behoud van erfgoed werd wel erkend, maar is niet eerder in een beleidsvisie vastgelegd. In het Bestuursprogramma 2022-2026 is opgenomen dat in 2023 een Erfgoedvisie en Uitvoeringsprogramma aan de raad worden voorgelegd. Op 21 september 2021 is de opzet van de voorliggende Erfgoedvisie ter consultatie aangeboden aan de commissie Samenleving, waar alle partijen het belang van behoud van cultureel erfgoed benadrukten. Nu wordt de concept Erfgoedvisie, inclusief Uitvoeringsprogramma, ter consultatie aangeboden aan de gemeenteraad. Kaders We hebben te maken met bestaande wetten en regelgeving, waaronder de toekomstige Omgevingswet die op 1 januari 2024 in werking zal treden, de Erfgoedverordening 2016, het Beschermde Stadsgezicht en de Instandhoudingsplicht Rijksmonumenten 2016. De Omgevingsverordening Provincie Utrecht 2022 beschermt de cultuurhistorische hoofdstructuur: historische buitenplaatsen, militair erfgoed, agrarisch cultuurlandschap, archeologische waardevolle zones en historische (water)wegen.

Beoogd effect Met de consultatie willen we het perspectief ophalen van de gemeenteraad over de concept Erfgoedvisie en het bijbehorende Uitvoeringsplan. De beoogde effecten van deze visie zijn: • het vergroten van het bewustzijn van eigen inwoners door erfgoed beleefbaar te maken, • erfgoededucatie op alle Rhenense scholen, • het in standhouden van monumenten en landgoederen, • het vergroten van bewustzijn van mogelijk aanwezig erfgoed bij gebiedsontwikkeling.

Argumenten

1

1.1. 1.2.

Het college heeft in het Bestuursprogramma de ambitie opgenomen om in 2023 een Erfgoedvisie, inclusief Uitvoeringsprogramma, vast te laten stellen. Er is onder de erfgoedpartijen draagvlak voor deze visie. De Erfgoedvisie is tot stand gekomen door consultatie met vertegenwoordigers uit de sector, zoals de HVOR, het Cuneragilde, stichting de Greb, stichting Slag om de Grebbeberg, het Stadsmuseum en landgoedeigenaren. Beleidsadviseurs van diverse afdeling (Ruimtelijke Ordening, Recreatie & Toerisme, Economie, Financiën en Informatievoorziening) zijn vanaf de start van het project betrokken geweest evenals professionele organisaties zoals o.a. het Steunpunt Archeologie en Monumenten (STAMU), MooiSticht, ODRU en Utrechts Landschap.

Consultatie Ter consulatie worden de volgende vragen aan de raad voorgelegd: 1. Het beleid kent 4 thema’s: 1. De basis op orde, 2. Benutten, 3. Uitdragen en 4. Organiseren. Mist u hierin nog onderwerpen? 2. Kunt u zich vinden in het Uitvoeringsprogramma van deze beleidsvisie? 3. Zijn de thema’s voldoende in concrete acties uitgewerkt? 4. Kunt u zich vinden in de aangegeven prioritering? Risico’s en nadelen 1.1 Voor uitvoering van een aantal onderdelen van het Uitvoeringsprogramma is nog budget nodig. Bij de PPN 2024-2027 wordt voor een aantal onderdelen budget gevraagd. Zonder deze financiële middelen kunnen de onderdelen niet uitgevoerd worden. Financiële toelichting Hier is een uitsplitsing gemaakt per onderdeel van het Uitvoeringsprogramma. Budget € Structureel

Budget € incidenteel

Onderwerp

Thema

Hoofdstuk 4.1

Basis op orde Actiepunt 1 Actiepunt 2

5.760 7.000

Subsidie RCE Subsidie RCE

Actiepunt 3

2.500

Subsidie RCE

Actiepunt 10

2.500

Subsidie RCE

Waardestelling kerkinterieurs Waardestelling/redengeving monumenten Regionale informatiemarkt verduurzamen landgoederen Inventarisatie/waardebepaling Delftse School panden Halfjaarlijks overleg Landgoedeigenaren Inventarisatie en onderhoud Monumenten/gedenktekens

Dekking

Geen dekking

Actiepunt 4

1.000

Inbrengen bij PPN

Actiepunt 7

1.000

Inbrengen bij PPN

Hoofstuk 4.2 Kennisbevordering o.a. VVV Doorontwikkeling Erfgoed app

Benutten Actiepunt 2

2.000

Hoofdstuk 4.3 Erfgoed educatie (PEER) Verhogen subsidie Open Monumentendag Nationale Archeologiedagen

Uitdragen Actiepunt 1 Actiepunt 4

5.000 1.250

Inbrengen bij PPN Inbrengen bij PPN

Actiepunt 5

1.000

Inbrengen bij PPN

Hoofdstuk 4.4 Renovatie gevels

Organiseren Actiepunt 1

Advies- en onderzoekskosten Actualisatie Cultuur Historische Waardenkaart Totaal

Actiepunt 6

Inbrengen bij PPN Inbrengen bij PPN

25.000

20.000 10.000 10.000 21.250

2

72.760

Begroting 2023-2025 Inbrengen bij PPN Inbrengen bij PPN

Dekking provinciaal subsidie Dekking begroting Inbrengen bij PPN

21.250

17.760 20.000 35.000

In mei 2021 heeft de provincie € 25.000 subsidie ter beschikking gesteld in het kader van het Programma Toekomst Religieus Erfgoed. Dit subsidie is vrij besteedbaar en is toegevoegd aan de reserve investeringen Sociaal Domein. In de Voorjaarsrapportage zal het gereserveerde bedrag aan de reserve investeringen sociaal domein worden onttrokken en op het product cultuur worden bijgeraamd. De middelen voor renovatie gevels zijn opgenomen in het bestuursprogramma en zullen in de Voorjaarsrapportage op het betreffende product worden geraamd. Het verzoek om extra structurele (€ 21.250) en incidentele kosten (€ 35.000) wordt opgenomen in de Perspectiefnota 2024. Personele gevolgen De uitvoering van de acties uit het Uitvoeringsprogramma valt onder verantwoordelijkheid van de beleidsadviseur Erfgoed en vraagt ondersteuning vanuit andere teams zoals Recreatie & Toerisme, Economie en Ruimtelijke Ordening. De uitvoering van maatregelen is in evenwicht met de capaciteit van de organisatie. Duurzaamheid Als de Erfgoedvisie wordt vastgesteld en er voldoende middelen zijn om het Uitvoeringsprogramma uit te voeren, willen we de landgoedeigenaren informeren over de mogelijkheden om hun panden te verduurzamen. Participatie De beleidsvisie is tot stand gekomen in nauwe samenspraak met zowel collega-ambtenaren en een cultuurhistoricus als met de externe stakeholders.

In het verdere vervolg is de ambitie om deze betrokkenheid te borgen. Het succes van uitvoering van de maatregelen, en dus de versterking van de sector erfgoed, moet gestoeld zijn op samenwerking en evenredige verantwoordelijkheid van zowel gemeente als stakeholders om de gewenste resultaten uit het Uitvoeringsprogramma te bereiken. Communicatie Na de consultatie van de raadscommissie zal de definitieve Erfgoedvisie, inclusief Uitvoeringsprogramma, ter besluitvorming worden aangeboden aan de raad. Er wordt een persbericht opgesteld met een link naar de website van de gemeente waar de online versie van de Erfgoedvisie te vinden is. Vervolgprocedure Na de consultatie van de raadscommissie zal de definitieve Erfgoedvisie, inclusief Uitvoeringsprogramma ter besluitvorming voor de raadsvergadering van 19 september 2024 ter vaststelling worden aangeboden. Hierna zal met betrokken collega’s worden overlegd over de verdere uitwerking van het Uitvoeringsprogramma. Dat moet leiden tot een concrete en haalbare planning waarvan tweejaarlijks een beknopte evaluatie aan de gemeenteraad ter beschikking zal worden gesteld. Bijlagen 1. Erfgoedvisie, inclusief Uitvoeringsprogramma 2. Agendaverzoek commissie Samenleving

3