Collegevoorstel consultatie Economische Agenda 2021-2030

Bestuurlijk Voorstel college Datum Behandelaar Zaaknummer Portefeuillehouder Besluitvormend orgaan Publicatie Onderwerp

: : : : : : :

11 januari 2022 Marie-Jose Dilweg 945839 drs. J.M. de Heer-Verheij Gemeenteraad Rhenen Openbaar Consultatie gemeenteraad Economische Agenda 20222030

Voorstel: Het college besluit: Het concept Economische Agenda 2022-2030 ter consultatie aan te bieden aan de raadscommissie Economie en Ruimte van 16 februari 2022 Aanleiding/ voorgeschiedenis Het college heeft in het Bestuursprogramma 2018-2022 de ambitie uitgesproken om een Economische Agenda op te stellen. Doel van de Economische Agenda is om samen met ondernemend Rhenen een Agenda uit te werken die een visie bevat en maatregelen om deze visie concreet handen en voeten te geven. De lokale economie raakt vele beleidsgebieden en sectoren. Het gaat om bedrijvigheid in bijvoorbeeld het centrumgebied, het bedrijventerrein en in het buitengebied. Het gaat over grote ondernemingen en zelfstandige professionals. Een gezonde economie creëert werkgelegenheid en dat vraagt om werknemers die hier kunnen én willen wonen. Dat stelt eisen aan de levendigheid en aantrekkelijkheid van de gemeente en aan de woningvoorraad. Een gezonde economie is afhankelijk van een gemeente die bereikbaar en nauw verbonden is met de omliggende regio om tot een brede welvaart te komen. Dit doel is nog belangrijker geworden na het uitbreken van de Corona pandemie en de daaruit volgende versnelling van ingezette trends zoals online verkoop. In mei 2020 zijn de thema’s, prioritering en het proces met de raadscommissie gedeeld en gevraagd hoe de raad betrokken wil zijn bij het proces.

In november 2020 is een eerste terugkoppeling aan de raad gegeven. Door de uitbraak van de Corona pandemie is de oorspronkelijke planning aangepast. Fysieke bijeenkomsten konden niet meer plaatsvinden. Bovendien was het voor veel ondernemers een uitdaging om te praten over een verre toekomst terwijl de acute aandacht uitging om de crisis te lijf te gaan en economisch te overleven. De focus van zowel de ondernemers als de gemeentelijke organisatie lag niet bij de Economische Agenda maar bij het omgaan met de Corona effecten. Door een aanpassing van de planning is deze Economische Agenda toch in gezamenlijkheid tot stand gekomen. Kaders Er zijn geen juridische kaders. De Economische Agenda is één van de visietrajecten die het huidige college in gang heeft gezet. Naast de Economische Agenda wordt er gewerkt aan: 1

a.

Visie op Rhenen 2035: de toekomstvisie die in algemene zin richting geeft aan de vraagstukken van de gemeente Rhenen o.a. voor de ruimtelijke ordening, het sociaal domein, de mobiliteit, economie, sport en cultuur; b. Routekaart Energietransitie, die invulling geeft aan de ambitie om in 2040 energieneutraal te zijn; c. Actualisatie Woonvisie Rhenen: is de oplegger voor de Woonvisie ‘Kiezen voor Rhenen’ (uit 2018); d. Mobiliteitsplan, om de toegankelijkheid van de stad te bevorderen en duurzame vormen van mobiliteit te stimuleren. Bovendien wordt er bovenregionaal gewerkt aan de Verstedelijkingsstrategie met Nijmegen/Arnhem, Regio Foodvalley en aan Programma Wonen & Werken met provincie Utrecht. Economie loopt als een rode draad, als een satéprikker door al deze programma’s heen. Daarmee vormt deze Economische Agenda een integraal plan dat aansluit bij bovengenoemde visies. Beoogd effect Met deze Economische Agenda hebben we het doel de lokale diverse economie te versterken, die essentieel is voor het behoud en verbetering van de vitaliteit van de stad en voor het voortbestaan als gemeente, verbonden met de omliggende regio.

Om deze koers richting 2030 te bereiken zetten we in op (in willekeurige volgorde): 1.1 Meer werkruimte voor lokale bedrijven en daardoor het vergroten van de lokale werkgelegenheid; 1.2 Versterken van de match tussen de arbeidsvraag en –aanbod; 1.3 Een aantrekkelijk en vitale binnenstad; 1.4 Een toekomstbestendig buitengebied; 1.5 Het versterken van de krachtige economische poot Recreatie & Toerisme; 1.6 Het versterken van een duurzame en circulaire economie; 1.7 Het versterken van het partnerschap tussen overheid en ondernemers; 1.8 Versterken van de regionale inbedding; 1.9 Intensiveren van de verbinding tussen ondernemers lokaal. Argumenten 1.1 Het college heeft de ambitie in het Bestuursprogramma opgenomen om een Economische Agenda op te leveren. In de Economische Agenda is een focus aangebracht welke economische sectoren komende jaren versterkt zullen worden. Met deze gedeelde keuzes is het duidelijk waar ondernemers, gemeente en andere stakeholders gezamenlijk aan willen werken. 1.2 De opgaven uit de Economische Agenda zijn tot stand gekomen door een zorgvuldig afweging tussen de belangen van ondernemers en de urgente actuele economische ontwikkelingen. De komende jaren zien we een aantal ontwikkelingen op ons afkomen zoals verduurzaming, circulariteit en regionale samenwerking.

Dit zijn ontwikkelingen waar de ondernemers en de gemeente een antwoord op moeten formuleren. Deze urgente vraagstukken vragen keuzes op lokaal en regionaal niveau. Deze Economische Agenda geeft een visie met een belangenafweging hoe wij als gemeente hierop kunnen inspelen. 1.3 Met het geheel aan doelen en activiteiten geven we richting aan een integrale ontwikkeling van de lokale economie. Economie is generiek en raakt alle beleidsvelden. Door te werken aan deze doelen en activiteiten versterken we de integrale economische ontwikkeling én geven we invulling aan de overige genoemde visies, die genoemd zijn onder het kopje kaders. De onderlinge relaties tussen de thema’s is groot. Daarom is het van belang op al deze thema’s in te zetten. 1.4 Deze economische agenda steunt op draagvlak van economische partners, ondernemers in Rhenen

2

Bij het opstellen van een Agenda is het belangrijk ons te realiseren dat de lokale ondernemers feitelijk de economie vormgeven. De rol van de overheid is er vooral één van verbinden en om de randvoorwaarden te creëren waarbinnen ondernemerschap kan bloeien en groeien. 1.5 Het voorstel past in het ingezet beleid Het voorstel past binnen het beleid dat nu gevormd wordt. De toekomst vraagt om verduurzaming, meer samenwerking, meer circulariteit en om een evenwicht in wonen en werkgelegenheid, zeker nu de Verstedelijkingsstrategie meer vorm krijgt. 1.6 Met dit programma geven we ondernemers – waar mogelijk - de regie Het succes van uitvoering van de Economische Agenda leunt op het samenspel van alle partijen die deel uitmaken van de lokale economie. Samenwerking is de kurk waar deze Agenda op drijft! Daar waar nodig zal de gemeente de regie moeten pakken. Daar waar mogelijk ligt de regie bij ondernemers en is de gemeente faciliterend. 1.7 De Economische Agenda maakt onderdeel uit van een reeks van visietrajecten en het is belangrijk om deze kwaliteit en integraliteit van deze visietrajecten te waarborgen. De Economische Agenda heeft raakvlakken en overlappingen met de eerdergenoemde visies en plannen. De Economische Agenda is in nauwe afstemming met de verantwoordelijke beleidsadviseurs tot stand gekomen.

Deze Agenda bundelt en vult andere visies aan met het doel de vitaliteit van de lokale economie te versterken. Consultatie Ter consultatie worden de volgende vragen aan de raad voorgelegd: 1. Wat is uw reactie op dit plan als geheel? 2. Welke 3 thema’s hebben vanuit uw oogpunt de hoogste prioriteit? (zie ook pagina 7 van de Economische Agenda)? a. Meer werkruimte voor lokale bedrijven en daardoor het vergroten van de lokale werkgelegenheid; b. Versterken van de match tussen de arbeidsvraag en –aanbod. c. Een aantrekkelijk en vitale binnenstad; d. Een toekomstbestendig buitengebied; e. Het versterken van de krachtige economische poot Recreatie & Toerisme; f. Het versterken van een duurzame en circulaire economie: g. Het versterken van het partnerschap tussen overheid en ondernemers: h. Versterken van de regionale inbedding; i. Intensiveren van de verbinding tussen ondernemers lokaal. 3. Mist u nog een thema van economische belang die niet opgenomen is in de Economische Agenda? Risico’s 1.1 Het nieuwe college kan zijn eigen kleur geven aan de economische toekomst. Het nieuwe college zal eigen keuzes willen maken. En dat is mogelijk. De ‘Wat” en “Waarom” is samen met alle belangenpartijen vastgesteld. Het “Hoe”, de invulling, de inkleuring is aan het nieuwe college.

1.2 Door integraliteit voorkomen we versnippering De Economische Agenda is opgebouwd uit een aantal thema’s die integraal zijn benaderd. De thema’s zijn uitgewerkt in doelen en activiteiten en prioriteiten. Als een thema wegvalt zorgt dit voor onbalans en heeft dit effect op het geheel aan doelen en activiteiten. 1.3 Economie is beperkt stuurbaar Er zijn diverse factoren die de brede welvaart beïnvloeden, en niet alle (of veel) factoren zijn door ons direct te sturen. Zo zijn we afhankelijk van een goede bereikbaarheid én van de wil om samen te werken. Als op één schakel niet wordt ingezet, heeft dat effect op andere thema’s. 1.4 Zonder Economische Agenda worden veel initiatieven opgepakt, maar wordt er niet gericht en in samenhang gewerkt aan de geformuleerde doelen. 3

Vanuit ondernemers zijn er altijd veel wensen. Maar ingewikkelde langdurige integrale vraagstukken vragen om tijd, geld, aandacht en focus. 1.5 Het voorstel past in het ingezet beleid Deze Economische Agenda geeft ons de mogelijkheid om de ingewikkelde transities waar we voor staan, te realiseren. Om de klimaatdoelstellingen te halen en te komen tot een circulaire samenleving is een veranderingsproces nodig.

Financiële en Personele gevolgen De financiële en personele consequenties volgen uit de keuzes die gemaakt worden na consultatie van de raadscommissie. Duurzaamheid Duurzaamheid neemt een heel belangrijke rol in deze Economische Agenda. Duurzaamheid gaat verder dan de opgaven uit de RES. Deze Economische Agenda zet ook in op het gebied van duurzaam (meer intensief) gebruik van ruimte voor Werklocaties door toekomstbestendige bedrijventerreinen. Ook de langdurige inzet van Human Capital en de inclusieve samenleving zorgt voor duurzaamheid binnen Arbeid. Het uitrollen van Circulariteit binnen alle beleidsvelden zal zorgen voor een meer duurzame samenleving gericht op het behoud van grondstoffen. Participatie Een Economische Agenda kan alleen tot stand komen met actieve deelname van alle partijen die de Rhenense economie dragen. Er zijn zeer veel gesprekken gevoerd met de georganiseerde partijen, zoals de BKR, de HUB, de OVA, Rhenen Stad, de ondernemers uit Elst, het Vastgoedplatform, het Horecaplatform, de culturele sector, mensen uit het werkveld Recreatie en Toerisme en natuurlijk de afvaardiging vanuit de LTO. Daarnaast zijn collega’s uit diverse beleidsvelden bevraagd en meegenomen. Ook de input vanuit ondernemers uit andere contactmomenten/bedrijfsbezoeken is hierin opgenomen.

Het oorspronkelijke plan om ondernemers is brede werkgroepen met elkaar in gesprek te laten gaan kon niet doorgaan doordat fysieke bijeenkomsten door corona niet door mochten gaan. Online brainstormen bleek lastig. Ook de afsluitende plenaire bijeenkomst kon door Corona niet doorgaan. Wel is op individueel niveau, in kleine groepjes online en offline goede inhoudelijke gesprekken gevoerd wat ons input heeft gegeven voor deze Economische Agenda. Communicatie Na de consultatie met de raadscommissie zal op basis van de uitkomst de communicatiestappen worden uitgewerkt. Vervolgprocedure Na consultatie zal het besluitvormend traject worden opgestart. Bijlagen: Bijlage 1: Economische Agenda 2022-2030 Bijlage 2 Agendaverzoek commissie Economie en Ruimte

4