Brief WMR aan gemeenteraad over raadsvoorstel Achterberg West fase 2 principemedewerking

Rhenen 11 februari 2020 Stichting Werkgroep Milieubeheer Rhenen (WMR)

Betreft: agendapunt 14. Achterberg West Fase 2 principemedewerking

Geachte leden van de gemeenteraad, Het bevreemdt de WMR dat één maand na de kennisgeving in de commissie Ruimte en Economie d.d. 18 januari een raadsbesluit aan u wordt voorgelegd zonder enige verwijzing naar de realisatie van een Ecologische Verbindingszone Laarsenberg – Utrechtse Heuvelrug. Hierover had de WMR ingesproken. Zie de informatie onder deze brief over eerdere afspraken en ligging van de verbindingszone. Digitaal participatie-overleg hierover met adviseur/projectregisseur Ellen Vroegindeweij is wegens ziekte helaas uitgesteld. De teksten in de planschets over “verzachting van de vrij harde overgang van de randweg” en over “ ruimtelijke en financiële mogelijkheden voor retentie en natuurontwikkeling” zijn te vaag. Evenals de tekst van het College over “aanvulling met een visiedocument t.b.v. landschap en verkeer”. De verdere invulling van de ecologische verbindingszone vraagt overleg en aanvullende maatregelen. Dat zijn taken van gemeente en provincie. Bijvoorbeeld over 1. Realisatie/beplanting van een groene verbindingszone 2. Bepaling van de breedte van een groene verbindingszone 3. De aanleg van een faunatunnel, o.a. voor dassen. N.B. Een integraal dassenbeschermingsplan voor de gehele oostflank van de Utrechtse Heuvelrug is in voorbereiding Nu het participatie-overleg is uitgesteld, dringt de WMR aan op uitstel van behandeling tot er meer duidelijkheid is.

Namens het bestuur van de WMR, Willy Hoorn, secretaris

Artikel uit de Nieuwsbrief van de WMR in 2010 INRICHTINGSVISIE ECOLOGISCHE VERBINDINGSZONE LAARSENBERG – UTRECHTSE HEUVELRUG Door de provincie Utrecht is aan het bureau Eelerwoude gevraagd een inrichtingsvisie op te stellen voor de ecologische verbindingszone tussen de Laarsenberg en de Utrechtse Heuvelrug. In het Natuurgebiedsplan Gelderse Vallei uit 2007 is de noordflank van de Laarsenberg en een aangrenzende strook direct ten noorden van Rhenen begrensd als een robuuste verbindingszone die de Grebbeberg en de Laarsenberg moet verbinden met de rest van de Utrechtse Heuvelrug. In de inrichtingsvisie wordt aangegeven hoe die verbindingszone het beste kan worden ingevuld. Het bureau Eelerwoude wordt begeleid door een projectgroep waarin behalve de WMR en de provincie Utrecht ook Het Utrechts Landschap, de Ondernemersvereniging Achterberg en de gemeente Rhenen zijn vertegenwoordigd. De inrichtingsvisie moet deze zomer klaar zijn. Ligging Ecologische Verbindingszone Laarsenberg – Utrechtse Heuvelrug.

De inrichting van de verbindingszone wordt afgestemd op de vijf hoofddoelsoorten waarvoor het gebied door de provincie is aangewezen. Dat zijn het Oranjetipje, de Boommarter, de Patrijs, het Ree en de Das. Dat wil niet zeggen dat de verbindingszone alleen voor deze soorten is bedoeld. De eerste drie genoemde doelsoorten vertegenwoordigen een bredere groep van soorten met vergelijkbare habitateisen. Zo vertegenwoordigt het Oranjetipje (een vlindersoort) de soorten van bloemrijke zomen en bosranden, staat de Boommarter voor een groep van typische bossoorten, en vertegenwoordigt de Patrijs de akkersoorten. Het idee is dat andere soorten kunnen meeliften met de maatregelen die voor deze doelsoorten worden genomen. In de inrichtingsvisie worden grofweg drie gebieden onderscheiden. In het oostelijk deel, de Laarsenberg, ligt de nadruk op herstel van het oude landschap met akkers en graften. Hier moeten akkeronkruiden en Patrijzen een plek kunnen vinden. De verspreid staande struiken en bomen op de graften moeten zorgen voor beschutting voor bossoorten die vanuit het Laarsenbos richting de Utrechtse Heuvelrug willen trekken. In het middendeel, tussen Rhenen en Achterberg, wordt er naar gestreefd beschutting te creëren in de vorm van hagen en bosjes.

Door de nabijheid van de woonkernen van Rhenen en Achterberg, en de aanwezigheid van een bedrijventerrein, een spoorweg, en een drukke provinciale weg, is hier nu te veel verstoring in de vorm van licht en geluid. Verdichting van het landschap door de aanleg van bossen en hagen moet de invloed van verstoring verminderen. In het westelijke deel, tussen de Bergweg en de Cuneraweg, ligt de nadruk op het behoud van een visueel aantrekkelijke overgang tussen Heuvelrug en Binnenveld. Verspreid in het gebied liggende bosjes kunnen in combinatie met de aanwezige bostuinen rondom de villa’s dienen als stapstenen voor bosdieren. Daartussen moet voldoende ruimte blijven voor doorkijkjes vanaf de Bergweg richting het Binnenveld. Een zorgpunt vanuit de provincie is de geringe breedte van de verbindingszone tussen Rhenen en Achterberg. Wil de verbindingszone goed kunnen functioneren dan is een voorwaarde dat het gebied tussen Rhenen en Achterberg, ook het niet begrensde agrarische deel, in de toekomst vrij blijft van bebouwing. Dat past goed binnen de doelstelling uit het Landschapontwikkelingsplan van de WERV-gemeenten, waarin het gebied tussen beide bebouwingskernen staat aangegeven als ‘Groene Wig’. Het is wel belangrijk dat strikt wordt vastgehouden aan dit beleidsvoornemen, omdat elke extra verstoring in dit gebied het functioneren

van de verbindingszone ernstig kan aantasten en de investeringen die al zijn gedaan ten behoeve van de verbindingszone onrendabel kan maken. Een ander mogelijk obstakel vormt het karakteristieke oude boerderijtje aan de Boslandweg nr. 90. De oorspronkelijke doelstelling van de provincie was om het boerderijtje te laten slopen. Dit leidde echter tot protest vanuit verschillende groeperingen die het boerderijtje graag als karakteristiek cultuurelement wilden behouden (zie Nieuwsbrief 2007-1). Er lijkt nu een voor alle betrokken partijen aanvaardbare oplossing te zijn gevonden waarin het boerderijtje kan worden behouden. De bewoners van het aangrenzende woonhuis willen namelijk meewerken aan een situatie waarbij boerderijtje én woonhuis samen worden ingepast in de verbindingszone. Mede omdat de ambities van de verbindingszone omlaag zijn gegaan (er wordt niet langer gestreefd naar een verbindingszone die geschikt is voor groot wild als het Edelhert) lijkt dit een voldoende waarborg voor de provincie om akkoord te gaan met het behoud van het boerderijtje. De Lijnweg en de spoorweg vormen een flinke barrière voor de verbindingszone. Een aandachtspunt vormt nog de manier waarop de spoorweg en de provinciale weg passeer baar gemaakt kunnen worden voor dieren.

Vanuit de Ondernemersvereniging Achterberg en de WMR is benadrukt dat dit moet gebeuren in samenhang met de oplossing van de problemen rond de verkeersveiligheid. Daarbij werd gewezen op het eerder door de Werkgroep Achterberg ontwikkelde plan voor een tunnel voor fietsen én auto’s die onder de provinciale weg én onder de verbindingszone doorloopt (zie onze Nieuwsbrief 2008-2). Omdat de gemeente nooit officieel de wens kenbaar heeft gemaakt voor een veiliger verkeersverbinding tussen Rhenen en Achterberg wil de provincie in de inrichtingsvisie echter niet verder gaan dan het inplannen van een veilige verbinding (via tunnel of brug) voor fietsers. Han Runhaar