Brief Provincie Utrecht - Financiële situatie gemeente Rhenen Geanonimiseerd

PROVINCIE :: UTRECHT

De raad van de gemeente Rhenen Postbus 201 3910 AE RHENEN

Onderwerp

Financiële situatie gemeente Rhenen

Datum

05-12-2024

Documentnummer

UTSP-1508165036-31562

Telefoonnummer E-mailadres Domein/opgave Team

Strategie & Bestuur BEi

Geachte raad, Door onder meer structureel hogere kosten voor de jeugdzorg staat de gemeente Rhenen voor een aanzienlijke ombuigingsoperatie. Het dekkingsplan bij de begroting 2o25 bevat vooral technische maatregelen voor 2025. Voor een gezonde financiële positie op lange termijn richt u zich op besluitvorming over (noodzakelijke) ombuigingen bij vaststelling van de perspectiefnota 2026. Wij hebben waardering voor de wijze waarop uw raad en het college dit proces hebben ingezet. Wij hebben er kennis van genomen dat tijdens de begrotingsraad van 5 november de intentie is uitgesproken er gezamenlijk voor te willen zorgen dat de structurele tekorten vanaf 2026 worden opgelost. Dit geeft ons vertrouwen dat de lastige taak waar u voor staat met brede steun kan worden opgepakt. Dit komt ook naar voren in de op 5 november aangenomen amendementen waarin extra structurele ombuigingen al vanaf 2025 worden ingezet in plaats van 2026. Onderdeel van de amendementen zijn taakstellingen op het sociaal domein, met name jeugdzorg, en op de formatie van de gemeentelijke organisatie. Als toezichthouder toetsen wij bij de beoordeling van het structureel saldo onder meer de taakstellingen en voorgenomen bezuinigingen op hardheid en haalbaarheid. Deze beoordeling doen we voor alle 26 Utrechtse gemeenten op dezelfde wijze.

Naar ons oordeel ontbreken voor de taakstellingen op jeugdzorg en op de gemeentelijke organisatie nog concrete onderbouwingen en duidelijk omschreven maatregelen die ervoor moeten zorgen dat de besparingen worden gerealiseerd. Om die reden hebben wij de voordelige financiële effecten van deze voorgenomen besparingen niet betrokken bij het bepalen van het structurele saldo 2025. In combinatie met de overige financiële effecten van de amendementen is het gevolg daarvan dat, naast de al geraamde structurele tekorten in de jaren 2026 tot en met 2028, ook het jaar 2025 naar ons oordeel sluit met een structuree I tekort. Om ook in 2025 onder het regime van repressief toezicht (de lichte/reguliere vorm) te blijven is er voor het jaar 2025 aanvullende structurele dekking nodig. Raadsvoorstel 1e begrotingswijziging

2025

Op 6 november is bovenstaande op ambtelijk niveau met uw gemeente gecommuniceerd. Door de gemeente Rhenen is aangegeven dat de gemeenteraad in zijn vergadering van 10 december een voorstel zal worden voorgelegd waarmee het door de ons berekende structurele tekort 202 wordt opgeheven. Met het aan uw raad voorgelegde voorstel "1e begrotingswijziging 2o2" met aanvullende dekking uit de algemene reserve wordt daaraan voldaan. Ongewijzigd vaststellen van dat voorstel zal leiden tot repressief toezicht in 2025.

1 van 2

Uit de beraadslaging van de commissie bestuur en financiën van 2 december komt naar voren dat het onzeker is of het raadsvoorstel 1e begrotingswijziging 2025 0p 10 december door een raadsmeerderheid zal worden vastgesteld. Ook bestaat de kans dat er amendementen op de begrotingswijziging worden ingediend. Preventief toezicht Wij willen u er met nadruk op wijzen dat het niet vaststellen van het raadsvoorstel 1e begrotingswijziging 2025 tot gevolg heeft dat alle begrotingsjaren in de begroting 2025-2028 naar ons oordeel sluiten met een structureel tekort. Ook het geamendeerd vaststellen van het voorstel kan daartoe leiden. Voor ons is belangrijk dat de aanvullende dekking, in dit geval de onttrekking uit de algemene reserve, in stand blijft. Overigens kunt u zodra u de voorgenomen bezuinigingen in de loop van 2025 wel concreet heeft ingevuld de onttrekking uit de algemene reserve weer ongedaan maken. Op19 december a.s. wordt het definitieve besluit voor alle Utrechtse gemeenten over de toezichtvorm 2025 genomen. In verband met de nog onzekere uitkomst van de raadsvergadering van 10 december zijn wij genoodzaakt het proces om te komen tot preventief toezicht te starten. Deze brief is daartoe de eerste formele stap. Daar zal het bij blijven als de besluitvorming op 10 december leidt tot een structureel sluitende begroting.

Als dit niet het geval is zal uw raad kort daarna door mij in mijn rol als de gedeputeerde financieel toezicht worden uitgenodigd om in overleg te treden over de ontstane situatie. Demping woonlasten In verband met de opgave waar uw raad vanaf 2026 voor staat brengen wij hierbij ook alvast op de hoogte van ons standpunt over het dekken van de lasten van het dempen van woonlasten, wanneer u besluit dat instrument vanaf 2026 te blijven inzetten. Op ambtelijk niveau is dit overigens al gecommuniceerd. De gemeente Rhenen heeft vanaf 2022 ingezet op het dempen van woonlasten van de inwoners en zal dat in 202500k doen. In de begroting 2025-2028 was in 2025 rekening gehouden met een bedrag voor het dempen van de woonlasten van € 609.000. Bij vaststelling van de begroting is dit bedrag via een amendement verhoogd met € 543.484. Uit de beraadslaging van de commissie bestuur en financiên van 2 december komt naar voren dat dit bedrag in de raadsvergadering van 10 december wellicht verder wordt verhoogd. U dekt dit met incidentele middelen, vanwege het tijdelijke karakter hiervan. Omdat u dit instrument nu voor het vierde jaar inzet zullen wij vanaf 2026 hiervoor geen incidentele dekking meer accepteren. Zonder de woonlastendemping zullen de woonlasten in 2026 fors stijgen. Eventuele hernieuwde inzet van de woonlastendemping zal vanaf 2026 gedekt moeten worden met structurele middelen.

Hoogachtend, Gedeputeerde Staten van Utrecht,

Gedeputeerde Klimaat & Circulaire samenleving, Water & Bodem, Financiën, Grondzaken, Organisatie en Participatie

2 van 2