brief lokaal eigenaarschap geanonimiseerd

Geachte Raad, Burgemeester en Wethouders, beste mensen, Tijdens de commissievergadering op 15.02.2022 is gediscussieerd over het beleidsstuk ‘Lokaal eigenaarschap bij grootschalige energieprojecten’. Dit stuk omschrijft participatie bij duurzame energieprojecten, hetgeen uiteraard zowel op procesparticipatie als op financiële participatie betrekking heeft. Tot mijn schrik zag ik dat komende dinsdag 22 februari (morgen) in de raadsvergadering een besluit zou worden genomen over het beleidsstuk ‘Lokaal eigenaarschap bij grootschalige energieprojecten’(agendapunt 17). Zoals op op 15.02.2022 door een aantal insprekers aangegeven, is er na de aanvraag van Solarfields/Paul Nagtegaal voor de aanleg van zonnevelden van procesparticipatie, medezeggenschap of inspraak nauwelijks sprake geweest. Mijn verzoek om lid te worden en medezeggenschap/inspraak te realiseren middels de Energie Coöperatie Rhenen werd beantwoord met de mededeling dat lidmaatschap pas mogelijk is nadat huidige (?) leden voorwaarden hebben vastgesteld, waaronder de hoogte van lidmaatschapsbijdrage, dan wel financiële inleg. Inspraak is hier dus pas mogelijk nadat (nog onbekende) voorwaarden (inspraak en participatierestricties?) in een overeenkomst zijn ondertekend en er een factuur betaald is.

Een commerciële marktpartij zal de omgeving moeten betrekken, maar - in dit geval Solarfields- kan bepalen wanneer en waarbij er ‘inspraak’ wordt gegund. Dat zich dat niet mag beperken tot het uitdelen van een informatiebrief en het organiseren van een informatieavond met koffie en gebak, zal u hopelijk kunnen onderschrijven. In het voorliggende beleidsstuk dat participatie moet garanderen zijn de juridische kaders nog niet helder. Om werkelijke participatie te realiseren, is het noodzakelijk om de inspanningsverplichting duidelijker te verwoorden, inclusief voorwaarden, dan wel eisen. In deze versie is er geen sprake van inspanningsplicht van (private, commerciële) initiatiefnemers, zij hebben in feite alleen een motiveringsplicht. De belangen van burgers zijn in deze omschrijving onvoldoende gewaarborgd, waarmee de gemeente in haar zorgplicht tekortschiet. Om veel leed, slapeloze nachten en kostbaar juridisch ‘gedoe’ te voorkomen, verzoek ik u dringend om een besluit over dit omstreden beleidsstuk ‘Lokaal eigenaarschap bij grootschalige energieprojecten’ in de huidige vorm uit te stellen. Ik begrijp dat ook uw tijd kostbaar is, maar de onduidelijkheid over beperking van inspraakmogelijkheden bij bovengenoemde Emergiecoöperatie zijn reden tot grote zorg.

En aangezien er de komende jaren toch geen mogelijkheid is om aansluiting op het energienet te realiseren (ook niet voor bedrijven in Remmerden), is er geen reden om op dit moment een onzorgvuldig beleidsstuk goed te keuren. Hopelijk wilt u als gemeente ook zorgen voor een beleid dat participatie daadwerkelijk mogelijk maakt. In een op 21 Maart gepland gesprek met de wethouder, mevrouw de Heer, zal ik met enkele andere zeer bezorgde burgers, nogmaals stellen dat resultaatsverplichting niet afgedwongen kan worden wanneer, zoals in de huidige formulering, het begrip ‘streven naar’ gebruikt wordt. Dit kan namelijk ook als ‘inspanningsverplichting’ gelezen kan worden. Om inspanningsverplichtingen effectief te maken en werkelijke medezeggenschap te creëren, moet dat adequaat en juridisch onderbouwd beschreven zijn in het beleidsstuk. In het gesprek met mevrouw De Heer zullen wij aangeven daar ook in mee te willen denken. Als betrokken inwoner van Rhenen hoop ik van harte dat de raad alleen dan zal instemmen met een beleidsstuk als zij zelfstandig heeft bepaald dat het beleid zorgvuldig, effectief en volwaardig, maar vooral rechtsgeldig is opgesteld.

Ter informatie en onderbouwing stuur ik de factsheet van EZ mee, dat is opgesteld om u als gemeente handvatten te bieden om in uw rol als bevoegd gezag te sturen op procesparticipatie en financiële participatie bij de realisatie van projecten voor hernieuwbare energie. Deze factsheet geeft inzicht in de mogelijkheden van overheden om eisen te stellen aan participatie. Ook wordt benoemd waar juridische grenzen en eventuele risico’s en onzekerheden liggen. (auteur RUG, okt 2020) Ik hoop dat u deze vraag ter harte wilt nemen, en wens u veel wijsheid toe. En uiteraard veel succes met de verkiezingen!

Met dank voor uw betrokkenheid en vriendelijke groet,