Bijlage TV VVD - 964037 - Bijlage 4 Raadsinformatiebrief Voortgang verstedelijkingsstrategie ANFV

Informatienota college / raad Datum Behandelaar Zaaknummer Portefeuillehouder Besluitvormend orgaan Publicatieniveau Onderwerp

: : : : : : :

22 februari 2022 Jelte bloemzaad 964037 Barth van Eeten College Rhenen Openbaar Opgavebeschrijvingen en stand van zaken Verstedelijkingsstrategie

Wij informeren u door middel van deze raadsinformatiebrief over de stand van zaken en het vervolgproces van onze Verstedelijkingsstrategie Arnhem Nijmegen Foodvalley:  We blikken terug op het vaststellen van het verstedelijkingsconcept door 26 gemeenteraden en beide Provinciale Staten;  We informeren u over de opdrachtbeschrijvingen voor de acht gebiedsuitwerkingen;  We geven een vooruitblik over datgene wat de komende periode op de agenda staat. 1. AANLEIDING  We hebben met onze Verstedelijkingsstrategie Arnhem Nijmegen Foodvalley de ambitie te komen tot het versterken van het landschap en de bouw van 100.000 extra woningen en banen tot 2040.  We werken daarvoor als twee regio’s (de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen en Regio Foodvalley) samen met 26 gemeenten, 2 provincies, 3 waterschappen en het Rijk.  We ontwikkelden de afgelopen periode een verstedelijkingsconcept dat in het najaar van 2021 door de gemeenteraden en Provinciale Staten (van Gelderland en Utrecht) is vastgesteld. 2. WAAR STAAN WE NU? Verstedelijkingsconcept Arnhem Nijmegen Foodvalley  De Verstedelijkingsstrategie Arnhem Nijmegen Foodvalley wordt in twee delen uitgewerkt: Deel I Verstedelijkingsconcept Arnhem Nijmegen Foodvalley; Deel II Gebiedsuitwerkingen + Werken met het verstedelijkingsconcept (eigenlijk de ‘gebruiksaanwijzing’ bij het verstedelijkingsconcept).

 Het Verstedelijkingsconcept Arnhem Nijmegen Foodvalley is vorig jaar gedeeld met 2 provincies, 2 regio’s en 26 gemeenten. In het verstedelijkingsconcept wordt de opgave - die zich laat samenvatten in het motto ‘Meer landschap, meer stad’ - uitgewerkt in een viertal bouwstenen (Leefomgeving, Mobiliteit, Economie en Wonen) en een groot aantal ontwerpprincipes.  Het Verstedelijkingsconcept Arnhem Nijmegen Foodvalley is goed ontvangen en is inmiddels vastgesteld door gemeenteraden en Provinciale Staten. Wij zijn daar heel blij mee. Er zijn in de consultatie- en vaststellingsperiode verschillende vragen gesteld, opmerkingen geplaatst en een aantal moties en amendementen ingediend. Dat is mooi, want dit toont de grote betrokkenheid van raden en Staten bij dit onderwerp en het nadenken over de eigen rol en betrokkenheid. Wij informeren u verderop in deze raadsinformatiebrief over hoe wij met die reacties omgaan.  Het concept is ook besproken in het Bestuurlijk Overleg Leefomgeving (met voormalig minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Kajsa Ollongren) en kan ook binnen het Rijk rekenen op draagvlak.

Gebiedsuitwerkingen  Het Verstedelijkingsconcept Arnhem Nijmegen Foodvalley bevatte een eerste aanzet voor acht gebiedsuitwerkingen: Spoorzone Arnhem-Oost, Foodvalley-Noord, Foodvalley-Zuid, Liemers, Middengebied Arnhem-Nijmegen, Nijmegen-West, Rijk van Nijmegen en de Veluwe.  De acht gebiedsuitwerkingen hebben tot doel om de verstedelijkingsstrategie te valideren (kan het wat we willen?) en te detailleren (waar kan wat?).  We bouwen de gebiedsuitwerkingen in een aantal stappen op: De eerste aanzet voor de gebiedsuitwerkingen was bijgevoegd bij het Verstedelijkingsconcept Arnhem Nijmegen Foodvalley (dat u in het najaar van 2021 hebt vastgesteld); De afgelopen periode is gewerkt aan acht opgavebeschrijvingen voor de gebiedsuitwerkingen; deze zijn als bijlage bijgevoegd; De opgavebeschrijvingen worden de komende maanden verder uitgewerkt; De definitieve gebiedsuitwerkingen worden eind 2022, ter besluitvorming, aan de gemeenteraden en Staten voorgelegd. Daarmee is de Verstedelijkingsstrategie Arnhem Nijmegen Foodvalley formeel vastgesteld (want alle gemeenteraden en Staten hebben dan ‘Deel I’ (het concept) en ‘Deel II’ (de gebiedsuitwerkingen en ‘het werken met de strategie’) vastgesteld).

Aanzet Uitvoerings- en Investeringsagenda (UIA)  Parallel aan de opgavebeschrijvingen voor de gebiedsuitwerkingen heeft de regio een verkenning gedaan naar een Uitvoerings- en Investeringsagenda (UIA).  De UIA kunt u zien als een overzicht van alle dingen die moeten worden gedaan om de voorwaarden op orde te krijgen, om de Verstedelijkingsstrategie Arnhem Nijmegen Foodvalley ook uit te kunnen voeren.  De voorwaarden zijn gerubriceerd in acht kernopgaven: o Versterken groen blauw landschappelijk raamwerk (zoals natuurherstel en -ontwikkeling, uitloopgebieden en groene corridors, klimaatadaptieve maatregelen); o Verbeteren leefbaarheid en duurzaamheid van bestaande wijken (zoals groen in de bebouwde omgeving, betaalbare oplossingen energietransitie); o Doorontwikkelen grote corridors, zoals weg en spoor (A1, A12, A15, A50), stations en mobiliteitshubs); o Versnellen mobiliteitstransitie (zoals verbeteren OV, fietsstimuleren, verminderen autogebruik); o Versterken regionale werk- en leerlocaties (zoals campussen en intensiveren en transformeren van grootschalige werklocaties); o Versnellen transformatie naar circulaire economie (zoals circulaire woningbouw, transitie naar kringlooplandbouw, lokale/regionale energievoorzieningen); o Woningtekort inlopen met kwalitatieve en betaalbare woningbouw (zoals vergroten plancapaciteit, conceptueel bouwen); o Realiseren binnenstedelijke

verdichting (zoals afdekken publieke onrendabele top woningen, geconcentreerd in de drie sleutelgebieden).  De UIA wordt samen met de (opdrachtbeschrijvingen voor de) gebiedsuitwerkingen verbonden met het te sluiten Verstedelijkingsakkoord Arnhem Nijmegen Foodvalley. 3. DE VERSTEDELIJKINGSSTRATEGIE EN GEMEENTE RHENEN Voor de definitieve verstedelijkingsstrategie wordt dit moment gewerkt aan de gebiedsuitwerkingen (zgn. deel 2 van de verstedelijkingsstrategie). Een eerste stap om te komen tot die gebiedsuitwerkingen zijn de opgavebeschrijvingen. De opgavebeschrijvingen beschrijven de ambities, uitgangspunten en opgaven per deelgebied. Het is een onderzoeksagenda om inzicht te krijgen waar ruimte is voor woningen en werklocaties en welke randvoorwaarden voor de leefomgeving, mobiliteit, economie en wonen daarvoor moeten worden ingevuld.

Gemeente Rhenen maakt deel uit van FoodValley zuid. Voor deze regio zijn een aantal opgaven relevant. Zo gaan we de meerwaarde onderzoeken van een hoogwaardig OV-netwerk tussen de gemeenten Wageningen, Ede, Veenendaal en Rhenen. Voor dit gebied is dit relevant aangezien er drie concessiehouders actief zijn. Voor verschillende bestaande knelpunten zijn infrastructurele oplossingen (in onderzoek, voorbereiding, gepland) een absolute voorwaarde voor de bereikbaarheid van de bestaande en nieuwe woningen en voorzieningen. Als gebied gaan we de noodzakelijke mobiliteitsoplossingen onderzoeken voor het wegennet. Vooral voor als er nieuwe woningen worden gebouwd, bijvoorbeeld bij de Nieuwe Meent. Zo’n wegennet is bijvoorbeeld de N233. Onderdeel van de N233 is de Rijnbrug. Als gemeente blijft het college zich inzetten om de Rijnbrug op de agenda van de Verstedelijkingsstrategie te houden. Dit conform de motie die u in januari heeft aangenomen. De vier gemeenten van FoodValley zuid liggen om een groen-blauw hart: het Binnenveld. Dit is een gebied dat belangrijk is voor onder andere agrarische activiteiten, recreatie en natuur. De opgave is om dit gebied toekomstbestendig te maken, waarbij de verschillende functies van het Binnenveld behouden blijven. In de gebiedsvisie Binnenveld gaan we verder onderzoeken hoe we om zullen gaan met deze opgaven.

Dit proces is inmiddels gestart, samen met agrariërs, natuurorganisaties en overheden. 3. CONSULTATIERONDE  Tijdens de consultatie over en bij de vaststelling van het Verstedelijkingsconcept Arnhem Nijmegen Foodvalley zijn een aantal vragen, moties en amendementen ingediend. In de bijlage zijn deze samengevat.  De vragen, moties en amendementen hebben betrekking op de inhoud, de gebieden en het proces. Wij leggen hieronder uit hoe wij hiermee omgaan. a. Over de inhoud  Vragen, moties en amendementen die betrekking hebben op de inhoud van het concept worden de komende periode besproken met de betrokken colleges van B&W en GS.  Het kan, waar nodig en waar mogelijk, leiden tot een aanscherping van het Verstedelijkingsconcept.  Het gemeentelijk beleid is en blijft verankerd in het de eigen omgevingsvisie. Dit is en blijft de eigen verantwoordelijkheid van de individuele gemeente. Wel is de verwachting dat toepassing van het verstedelijkingsconcept bij bovenlokale thema’s door kan werken in het gemeentelijk beleid. De gebiedsuitwerkingen bieden daarvoor een praktisch handvat. b. Over de gebieden  Vragen, moties en amendementen die betrekking hebben op de 8 deelgebieden worden meegenomen in de gebiedsuitwerkingen.  Een aantal vragen, moties en amendementen is al verwerkt in de opgavebeschrijvingen die nu met u worden gedeeld.

 Over een aantal vragen, moties en amendementen kan nader overleg met het college van B&W of GS plaatsvinden waarna dit wordt meegenomen in de definitieve gebiedsuitwerkingen. c. Over het proces  Vragen, moties en amendementen die betrekking hebben op de werkwijze of op het proces worden meegenomen in een aangescherpte versie van het hoofdstuk ‘Werken met de Verstedelijkingsstrategie Arnhem Nijmegen Foodvalley’ die eind 2022 ter vaststelling wordt aangeboden.

4. VERVOLGPROCES U heeft in het bovenstaande al verschillende doorkijkjes gelezen naar het vervolgproces. De dynamische hoofdlijnenplanning is opgenomen in bijgevoegde procesfolder (december 2021). Dit laat zich als volgt samenvatten: Voorjaar 2022

Opgavebeschrijvingen voor de gebiedsuitwerkingen Gebiedsuitwerkingen Webinars voor gemeenteraadsleden en Statenleden Consultatieronde Verstedelijkingsstrategie Arnhem Nijmegen Foodvalley

Zomer 2022

Verwerking van de opmerkingen naar aanleiding van de consultatieronde Hoofdlijnen Verstedelijkingsakkoord met het Rijk

Najaar 2022

Vaststelling Verstedelijkingsstrategie Arnhem Nijmegen Foodvalley (I + II) Uitvoerings- en Investeringsagenda (UIA) Concretisering Verstedelijkingsakkoord

Informatie Hebt u na het lezen van deze raadsinformatiebrief vragen of opmerkingen?  Kijk op www.groenemetropoolregio.nl/verstedelijkingsstrategie  Kijk op www.regiofoodvalley.nl/verstedelijkingsstrategie Bijlagen Bijlage 1: Opgavebeschrijvingen Onderzoeksagenda Gebiedsuitwerkingen Bijlage 2: Processchema en -beschrijving Verstedelijkingsstrategie ANFV (December 2021) Bijlage 3: Conceptbeantwoording Moties Amendementen Verstedelijkingsconcept Regio Foodvalley