Bijlage TV VVD - 692031 - Collegevoorstel Contourennotitie verstedelijkingsstrategie

Bestuurlijk voorstel college Datum Behandelaar Zaaknummer Portefeuillehouder Besluitvormend orgaan Publicatie Onderwerp

: : : : : : :

2 oktober 2020 Jelte Bloemzaad 692031 B. van Eeten College Rhenen Openbaar Contourennotitie verstedelijkingsstrategie

Voorstel: Het college besluit: 1. in te stemmen met de ‘Contourennotitie - Uitgangspunten verstedelijkingsstrategie Arnhem-Nijmegen-FoodValley’ 2. de gemeenteraad te informeren met de Raadsinformatiebrief 'Ruimtelijke trajecten Regio FoodValley’ Aanleiding / voorgeschiedenis In het bestuurlijk overleg Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT) is eind 2019 met het Rijk afgesproken om voor de regio Arnhem-Nijmegen-Foodvalley (‘Groene Metropool’) te komen tot een integrale verstedelijkingsstrategie voor de periode 2020-2040. Gecombineerd met een Woondeal voor de regio Arnhem-Nijmegen om het functioneren van de woningmarkt daar op korte termijn te verbeteren. De contourennotitie beschrijft de aanleiding en bouwstenen voor deze strategie. Ook zijn uitgangspunten en een eerste aanzet gegeven voor het onderzoek naar de drie mogelijke ruimtelijke toekomstvarianten (scenario’s). Na diverse ambtelijke thema-ateliers (eind juni, begin juli) en bestuurlijke bespreking tijdens het portefeuillehoudersoverleg en algemeen regiobestuur in september ligt nu de definitieve Contourennotitie voor. De tijdens deze bijeenkomst gemaakte opmerkingen door de portefeuillehouder zijn verwerkt of meegenomen als aandachtspunt voor de volgende fase.

De volgende fase staat in het teken van het verder verkennen van de drie toekomstvarianten en verdere verdiepingsslagen op (onderdelen van) die varianten. Kaders Er zijn geen juridische kaders voor de contourennotitie Beoogd effect Samen met regio(gemeenten), provincie en Rijk wordt met ontwerpend onderzoek inzichtelijk gemaakt welke combinaties van de opgaven de agglomeratiekracht, de economische concurrentiepositie, de leefbaarheid en duurzaamheid van de regio het beste versterkt. Om met de ruimtelijke toekomstvariant die hieruit voortvloeit de groei te accommoderen en tegelijkertijd de groene leefkwaliteit te versterken, zodat het winst oplevert voor alle inwoners. Met het vaststellen van de contourennotitie committeert de gemeente zich aan de inhoudelijke uitgangspunten van de op te stellen verstedelijkingsstrategie Argumenten 1.1 Integrale afwegingen zijn nodig voor realiseren ambities Als Groene Metropoolregio in het algemeen en de regio Foodvalley in het bijzonder zullen we de komende decennia nog flink groeien. Er ligt een grote bouwopgave om aan de woonvraag te voldoen. 1

Tegelijkertijd moet deze toevoeging van woningen (en werklocaties) zó plaatsvinden dat het winst oplevert voor alle inwoners, nu en in de toekomst. Het groene en ontspannen karakter van de regio moet daarmee verder versterkt worden. Om de groei goed en zorgvuldig vorm te geven wordt een verstedelijkingsstrategie opgesteld. Immers, ruimte is schaars. Dit onderzoek laat zien met welke strategie de regio’s samen toe kunnen groeien naar het gewenste beeld: de groene metropool 1.2 Sterker door samenwerking In dit traject wordt samengewerkt met een groot aantal partners in de gemeenten, regio, provincies Gelderland en Utrecht en Rijk om een brede blik en draagvlak te waarborgen. De uiteindelijke bestuurlijke en politieke afwegingen vinden plaats in de gemeenteraden. Door het traject heen vindt afstemming plaats op alle niveaus met de intentie om met elkaar deze opgave aan te gaan. Deze samenwerking moet het ook mogelijk maken om als regio’s eind 2021 een Verstedelijkingsakkoord met het Rijk te kunnen sluiten. 1.3 Verstedelijkingsstrategie helpt de Omgevingsvisie: als input en/of bij uitvoering Als regio laten we zien hoe we bij kunnen dragen aan nationale doelen, in lijn met de propositie die we al eerder aan het Rijk toe hebben gezonden als reactie op het ontwerp van de Nationale Omgevingsvisie.

Tegelijkertijd helpt de verstedelijkingsstrategie voor het realiseren van de eigen ambities. Door ons te concentreren op het schaalniveau van de gecombineerde regio en tegelijkertijd goed in- en uit te zoomen naar lokaal en (sub) regionaal niveau, komen we tot relevante input voor lokale processen. Omdat o.a. woningmarkt, economie en mobiliteitsnetwerk (boven)regionaal zijn, biedt de strategie op dat schaalniveau input voor het opstellen van onze gemeentelijke omgevingsvisie, maar maken we ook verbinding met bijvoorbeeld omgevingsvisies van buurgemeenten. 2.1 De gemeenteraad pro-actief informeren Het is van belang in dit stadium de raad te informeren over de Verstedelijkingsestrategie. De resultaten van het regionale ontwerpend onderzoek kunnen immers van belang zijn voor afwegingen bij het opstellen van de gemeentelijke toekomstvisie/ omgevingsvisie. Door nu als college de raad al vroegtijdig te informeren, creëert het college begrip en betrokkenheid én voldoet het college aan de actieve informatieplicht. Risico’s 1.1 Een verstedelijkingsstrategie is geen verstedelijkingsvisie De Verstedelijkingsstrategie schetst een zogenaamd ‘adaptief ontwikkelpad’ voor verstedelijking. Het geeft ook inzicht in welke keuzes op een later moment genomen worden. Daarmee staat nog niet alles vast en is er nog flexibiliteit. De basis hiervoor is het ontwerpend onderzoek.

In de verschillende scenario's wordt onderzocht welke bouwsteen of welk (deel)aspect in de knel komt als je voor de ene of de variant kiest en ook welke mogelijke keuzes dat oplevert. Het is niet de bedoeling dat we 1-op-1 gaan kiezen voor één van deze varianten om te komen tot een regionale verstedelijkingsvisie. Met de uitkomsten, argumenten en afwegingen uit de strategie worden oplossingen inzichtelijk (no regret) en zijn afwegingen en prioriteringen beter mogelijk. 1.2 Groot aantal regionale samenwerkingen Naast de ontwikkeling van de verstedelijkingsstrategie is gemeente Rhenen op het gebied van E&R betrokken bij andere regionale samenwerkingen over diverse onderwerpen. Risico bij dit groot aantal samenwerkingen is dat uiteindelijk het overzicht verloren gaat. Om overzicht te houden in de verschillende regionale samenwerkingen binnen het domein van E&R wordt een krachtenveldanalyse gemaakt. Deze krachtenveldanalyse zal binnenkort met het college worden gedeeld met het college. Financiële gevolgen De opgave van de te reserveren financiële bijdragen voor de verstedelijkingstrategie is onderdeel van een totaal opgave voor de Verstedelijkingsstrategieën voor de regio Arnhem-NijmegenFoodvalley en de regio Amersfoort (Ontwikkelbeeld) en de Regionale ruimtelijke verkenning van de regio Foodvalley zelf.

De opgave gaat er van uit dat voor 2021 de kosten over de gemeenten worden verdeeld naar rato van inwoneraantal.

2

Het financieel voorstel is in eerste aanzet besproken in het algemeen regiobestuur van 18 september jl. Een definitief voorstel voor de financiele bijdrage wordt ter vaststelling voorgelegd aan het portefeuillehoudersoverleg en algemeen regio bestuur van oktober. Personele gevolgen Niet van toepassing Duurzaamheid De verstedelijkingsstrategie is opgebouwd uit vier bouwstenen, waaronder ‘leefomgeving’. Duurzaamheid is hier onderdeel van. Participatie Niet van toepassing Communicatie Niet van toepassing Vervolgprocedure Het algemeen regiobestuur wordt gevraagd om voor 15 oktober de contourennotitie vast te stellen. Dit gebeurt in een schriftelijke ronde. De verstedelijkingsstrategie wordt eind november met het Rijk besproken in het Bestuurlijk overleg MIRT. Eenzelfde besluitvormingstraject volgt de contourennotitie in de regio Arnhem-Nijmegen. De eerste inhoudelijke stap na vaststelling van de contourennotitie, is het verkennen van de drie toekomstvarianten en verdere verdiepingsslagen op (onderdelen van) die varianten. Die worden in het dashboard verstedelijking getoetst en besproken in werksessies en in bijeenkomsten met de regio’s (oktober). Keuzes worden daarna verder uitgewerkt, besproken met de regio’s (eind november) om eind dit jaar de concept-verstedelijkings-strategie op te kunnen leveren. In 2021 begint vervolgens het traject van verfijnen en concretiseren.

Bestuurlijke afwegingen over locatieontwikkeling en dergelijke vinden plaats in het omgevingsbeleid waarover de raden in de afzonderlijke gemeenten beslissen. De inzet is dat die besluitvorming plaats vindt in de 1e helft van 2021. Op basis daarvan moet de concept-strategie worden uitgewerkt tot een definitieve verstedelijkings-strategie waarmee we als regio’s een verstedelijkingsakkoord kunnen sluiten met het Rijk tijdens het BO-MIRT najaar 2021. In een Verstedelijkingsakkoord worden de ruimtelijke keuzes en de financiële impact van investeringen op elkaar afgestemd tot een samenhangend geheel. Deze afspraken vormen daarmee een gezamenlijke prioritering van de verschillende overheden. Bijlagen Bijlage 1: Contourennotitie - Uitgangspunten verstedelijkingsstrategie Arnhem-Nijmegen-FoodValley Bijlage 2: Raadsinformatiebrief 'Ruimtelijke trajecten Regio FoodValley’

3